Sztuczną inteligencję zna dziś 84 procent Polek i Polaków, ale zaledwie co piąta osoba zgodziłaby się, żeby to ona realizowała za nią płatności online. Im lepiej ludzie rozumieją, czym jest AI, tym mocniej trzymają rękę na przycisku „zapłać”.
Kluczowe fakty:
- Znajomość pojęcia sztucznej inteligencji wśród Polaków wzrosła z 59 procent w 2023 roku do 84 procent obecnie, jednak tylko połowa badanych deklaruje, że rozumie, jak AI działa.
- Zaledwie co piąta osoba w Polsce zgodziłaby się, aby sztuczna inteligencja samodzielnie realizowała za nią płatności online – sceptycyzm wobec agentów płatniczych jest przy tym zjawiskiem typowym również dla innych krajów europejskich i USA.
- Wpływ AI na finanse dostrzega mniej niż co trzecia badana osoba, mimo że algorytmy działają w tej branży od lat – osoby po 55. roku życia częściej niż młodsze pokolenia zauważają obecność AI w zakupach i finansach.
To najciekawszy wniosek z badania Autopay „Finanse Polek i Polaków 2026″, którego wyniki fintech opublikował 24 sierpnia. Sprawdziłem te liczby na tle danych zagranicznych i wyszło coś, czego się nie spodziewałem: polski sceptycyzm wobec agentów płatniczych nie jest lokalną ostrożnością. Jest europejskim i amerykańskim standardem.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Świadomość rośnie szybciej niż gotowość do delegowania
Znajomość samego pojęcia sztucznej inteligencji podskoczyła w Polsce z 59 procent w 2023 roku do 84 procent obecnie. Odsetek osób deklarujących, że AI wpływa na ich codzienne życie, wynosi 45 procent, czyli o 14 punktów procentowych więcej niż trzy lata temu. Tyle że rozumienie technologii nie nadąża za jej rozpoznawalnością. Tylko połowa badanych czuje, że wie, jak AI działa.
Wpływ sztucznej inteligencji Polacy dostrzegają najmocniej w mediach społecznościowych, potem w zakupach i edukacji. Finanse wskazuje mniej niż co trzecia osoba, choć akurat tam algorytmy pracują najdłużej.
- Coraz większa rola AI nie przechodzi niezauważona. Ciekawie robi się, gdy spojrzeć, gdzie dokładnie Polacy widzą ten wpływ. Najmocniej w mediach społecznościowych, potem w zakupach i edukacji. Na finanse wskazuje mniej niż co trzecia osoba, choć to właśnie tam AI rozwija się od lat najintensywniej, tyle że w dużej mierze niewidocznie dla klienta – mówi Marcin Woźny, Senior Product Discovery Director w Autopay.
Ciekawa jest też rozbieżność pokoleniowa, bo idzie w odwrotną stronę, niż podpowiada intuicja. Osoby 18-24 lata częściej widzą wpływ AI na własną pracę i karierę (46 procent wobec 29 procent wśród najstarszych), ale to badani po 55. roku życia znacznie częściej dostrzegają ją w zakupach, finansach i polityce. Mieszkańcy wsi wskazują wpływ AI na zakupy częściej niż mieszkańcy dużych miast, 56 procent wobec 42.
Im bliżej portfela, tym mniej chętnych
Z usług finansowych opartych na AI skorzystało już 17 procent badanych. Realna liczba jest zapewne wyższa, bo scoring kredytowy czy wykrywanie oszustw działają w tle i nikt ich klientowi nie ogłasza.
Deklarowana otwartość spada dokładnie proporcjonalnie do tego, jak blisko pieniędzy sięga algorytm:
- wykrywanie oszustw i anomalii na koncie: skorzystałoby 60 procent badanych
- pomoc przy zakupach internetowych: 45 procent
- realizacja płatności internetowych za użytkownika: 20 procent
Ta krzywa mówi wszystko. Polacy chętnie oddadzą AI rolę strażnika, mniej chętnie doradcy, a rolę pełnomocnika do dysponowania środkami odrzuca cztery piąte badanych. 72 procent wprost przyznaje, że obawiałoby się samodzielnych płatności realizowanych przez sztuczną inteligencję. Niemal ośmiu na dziesięciu chce być pytanych o zgodę przed każdą ważną decyzją.
Cofnięcie zgody ważniejsze niż szyfrowanie
Najbardziej praktyczna część badania dotyczy warunków, pod którymi Polacy w ogóle rozważyliby płatności realizowane przez agenta. Na czele nie ma technologii. Jest prawo do wycofania się.
Możliwość natychmiastowego cofnięcia zgody wskazuje 34 procent badanych, łatwe cofnięcie lub reklamację transakcji 30 procent. Dopiero za tym pojawiają się silne uwierzytelnienie i limity kwotowe. A 36 procent mówi, że żadne zabezpieczenie nie zastąpi im na razie samodzielnego kliknięcia „zapłać”.
Blisko sześciu na dziesięciu badanych uznaje obecne regulacje za niewystarczające. Zestawiam to z raportem KPMG „Trust, Attitudes and Use of Artificial Intelligence” z 2025 roku, w którym 90 procent polskich respondentów nie wiedziało o istnieniu jakichkolwiek przepisów dotyczących AI. Ludzie domagają się więc ochrony, o której nie wiedzą, że już częściowo istnieje. To luka komunikacyjna, nie legislacyjna.
Patrzę na te dane i widzę rynek, który zachowuje się zdrowo. Odruch trzymania palca nad przyciskiem „zapłać” nie jest technofobią, tylko racjonalną reakcją na coś, czego nie da się jeszcze przetestować na własnej skórze bez ryzyka. Zaufanie do płatności buduje się latami i jednym incydentem można je stracić.
Jednocześnie mam wątpliwość co do trwałości tego oporu. Dokładnie te same obawy towarzyszyły płatnościom kartą w internecie, potem BLIK-owi, potem płatnościom cyklicznym. Za każdym razem wygrywała wygoda, pod warunkiem że po drodze pojawił się jasny mechanizm reklamacji i ktoś wziął odpowiedzialność za błąd. I to jest pytanie, na które branża jeszcze nie odpowiedziała: kto płaci, gdy agent kupi nie to, co trzeba? Sklep, dostawca modelu, wydawca instrumentu płatniczego czy użytkownik, który kliknął zgodę trzy miesiące wcześniej?
Dopóki ta odpowiedź nie zostanie zapisana w regulaminie i w przepisach, 20 procent akceptacji uważam za wynik uczciwy, a nie zaniżony.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Opisz krótko, czego potrzebujesz. Jesteśmy największym HUB-em AI w Polsce — w naszej bazie znajdziesz blisko 500 zweryfikowanych firm specjalizujących się w AI. W Twoim imieniu poprosimy 3-5 dopasowanych wykonawców o kontakt w ciągu 48 godzin.
Ten sam odruch widać w Londynie i Chicago
Sprawdziłem, czy polskie wyniki odstają od zagranicznych. Nie odstają.
Badanie ACI Worldwide zrealizowane przez YouGov na 2080 dorosłych Brytyjczykach w czerwcu 2026 roku pokazuje, że zaledwie 19 procent konsumentów ufa asystentom AI w codziennych decyzjach zakupowych, wobec 55 procent ufających ludzkiemu doradcy. Siedmiu na dziesięciu nie ufa AI nawet wtedy, gdy działa według reguł, które sami ustawili, a sześciu na dziesięciu porzuciłoby agenta po jednej pomyłce. 59 procent nie powierzyłoby zakupów i płatności sterowanych przez AI żadnej organizacji, a banki i licencjonowani dostawcy płatności wskazywani są przez 20 procent.
Adriana Iordan, head of merchant and payments intelligence w ACI Worldwide, komentuje to tak: „Wyniki jasno pokazują, że konsumenci są otwarci na to, by AI pomagała im kupować mądrzej, ale tylko pod warunkiem, że zachowają pełną kontrolę zarówno nad decyzjami, jak i nad swoimi pieniędzmi” / „The findings clearly show that consumers are open to AI helping them shop smarter, but only if they remain firmly in control of both the decision making and their money.”
Podobnie wypada Forrester. W badaniu z kwietnia 2026 roku trzy czwarte dorosłych internautów w USA, Wielkiej Brytanii i Kanadzie zadeklarowało dyskomfort wobec agenta finalizującego zakup i płatność samodzielnie, nawet przy z góry ustawionych limitach i regułach. Riskified w pierwszym kwartale 2026 roku odnotował z kolei odwrót nastrojów: z 70 procent osób deklarujących pod koniec 2025 roku pewien komfort wobec agentów dokonujących zakupów zrobiło się 55 procent deklarujących dyskomfort. Polskie 20 procent akceptacji dla płatności realizowanych przez AI mieści się więc w normie, a nie poniżej niej.
Infrastruktura jest gotowa wcześniej niż klienci
Rozjazd między tymi nastrojami a tempem prac branży jest ogromny. Visa wprowadziła w październiku 2025 roku Trusted Agent Protocol, otwarty standard pozwalający sklepom odróżnić legalnego agenta działającego w imieniu klienta od zwykłego bota, a firma zapowiada, że miliony konsumentów będą finalizować zakupy przez agentów już w sezonie świątecznym 2026. Mastercard uruchomił 10 czerwca 2026 roku Agent Pay for Machines, platformę dla transakcji realizowanych w tempie maszynowym, którą wsparło ponad 30 organizacji, w tym Stripe, Coinbase, Adyen i Cloudflare. Google rozwija protokół AP2 z mandatami intencji i koszyka. 18 sierpnia 2026 roku powstał dodatkowo Agentic Payments Alliance, koalicja 26 firm z Visa, Mastercard, Circle i Solaną na pokładzie, mająca ustalić wspólne standardy, zanim zrobią to regulatorzy.
Polski wątek też tu jest. Autopay ogłosił 6 lipca 2026 roku prace nad Agentic Payment, własną warstwą infrastruktury płatniczej dla rozwiązań opartych na agentach AI. Firma, która publikuje badanie o polskiej nieufności, równocześnie buduje szyny dla tego, czemu badani się opierają. Woźny nie ukrywa, że nie spodziewa się skoku na głęboką wodę.
- Oceniamy jednak, że agenci AI wcale nie przejmą całkowicie naszych decyzji zakupowych. Raczej będą to agenci wyspecjalizowani, działający w konkretnych scenariuszach, ze zgodą użytkownika, kontrolą nad procesem i z wyraźnie określonym zakresem odpowiedzialności – mówi przedstawiciel Autopay.
Podobnym torem idzie InPost, który wiosną rozszerzył współpracę z Google Cloud i zapowiedział wdrożenie Google Pay w rozwiązaniach agentic commerce, o czym pisaliśmy na AIPORT.pl.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Co ten sceptycyzm zmienia w polskim handlu internetowym
Polski rynek płatności jest jednym z najbardziej zaawansowanych w Europie i to podnosi stawkę. W pierwszym półroczu 2026 roku użytkownicy BLIK-a wykonali 1,6 miliarda transakcji o wartości 244,8 miliarda złotych, przy 21,6 miliona aktywnych użytkowników. Handel elektroniczny odpowiadał za 48,5 procent wszystkich operacji, a średni koszyk online wyniósł 162 złote. Z badania Autopay wynika z kolei, że BLIK-iem płaci 65 procent kupujących w sieci, a dla 49 procent to ulubiona metoda.
Najciekawsza liczba dotyczy jednak automatyzacji. Płatności powtarzalne BLIK-iem urosły rok do roku dwudziestokrotnie, do 3,6 miliona operacji na 166 milionów złotych, a usługa działa u ponad stu partnerów, wśród których jest OpenAI. Polacy więc już dziś pozwalają, żeby pieniądze wychodziły z ich konta bez pojedynczego kliknięcia. Tyle że robią to w modelu subskrypcji, gdzie kwota, odbiorca i częstotliwość są znane z góry. Agent płatniczy łamie wszystkie trzy założenia naraz i stąd, moim zdaniem, bierze się cała różnica w deklaracjach.
Dla sklepów i dostawców płatności wnioski są dość konkretne:
- funkcja natychmiastowego odwołania zgody jest ważniejsza sprzedażowo niż kolejna warstwa uwierzytelniania, bo to ją badani wskazują najczęściej
- ścieżka reklamacyjna dla transakcji zainicjowanej przez agenta musi istnieć i być opisana zanim produkt trafi do klientów
- wykrywanie oszustw to najłatwiejsze wejście z AI do rozmowy z klientem, bo akceptuje je 60 procent badanych
- komunikat „AI zrobi to za ciebie” działa gorzej niż „AI przygotuje, ty zatwierdzisz”
Kontekst regulacyjny też przyspiesza. Urząd KNF wpisał wykorzystanie sztucznej inteligencji do priorytetów nadzorczych na 2026 rok, a 22 lipca opublikował rekomendacje dotyczące wpływu modeli Frontier AI na cyberbezpieczeństwo sektora finansowego. Równolegle obowiązuje ustawa o usługach płatniczych z jej reżimem silnego uwierzytelniania i podziału odpowiedzialności za transakcje nieautoryzowane, napisana w czasach, gdy autoryzacja oznaczała człowieka klikającego w telefonie. Kto ponosi ciężar dowodu, gdy klika agent, jest pytaniem otwartym.
I dopóki takim pozostanie, te 20 procent raczej nie urośnie.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz komunikatu prasowego Autopay „Polacy gotowi oddać AI swoje finanse? Tak, ale pod pewnymi warunkami” z dnia 24.08.2026, przesłanego do redakcji AIPORT.pl wraz z wynikami badania „Finanse Polek i Polaków 2026″ zrealizowanego przez pracownię SATISFACE metodą CAWI na reprezentatywnej grupie 1686 osób. Dane porównawcze pochodzą z badania ACI Worldwide i YouGov z czerwca 2026 roku, materiałów Visa dotyczących Trusted Agent Protocol i Visa Intelligent Commerce, komunikatów Mastercard o Agent Pay for Machines, publikacji Forrester autorstwa Lily Varon z 15 czerwca 2026 roku, raportu Riskified Agentic Commerce Pulse za pierwszy kwartał 2026 roku oraz raportu KPMG „Trust, Attitudes and Use of Artificial Intelligence” z 2025 roku. Dane o polskim rynku płatności pochodzą z podsumowania pierwszego półrocza 2026 roku opublikowanego przez Polski Standard Płatności, operatora systemu BLIK. Kontekst nadzorczy oparty na priorytetach nadzorczych UKNF na 2026 rok oraz rekomendacjach KNF dotyczących modeli Frontier AI z 22 lipca 2026 roku. Cytat Adriany Iordan, head of merchant and payments intelligence w ACI Worldwide, został zweryfikowany z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym. Wypowiedzi Marcina Woźnego, Senior Product Discovery Director w Autopay, pochodzą z komunikatu prasowego. Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl. Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o rozwoju płatności realizowanych przez agentów AI na polskim rynku.
