Anthropic udostępnił 1 września 2026 roku Claude Fable 5.1, który przy typowym obciążeniu kosztuje o około 25 procent mniej od poprzednika, bo cena odczytu z pamięci podręcznej spadła o 75 procent, do 0,25 dolara za milion tokenów. Przy pracy agentowej oszczędność sięga około 45 procent, a filtry cyberbezpieczeństwa przerywają sesję w Claude Code średnio o 60 procent rzadziej niż w Fable 5.
- Claude Fable 5.1, udostępniony 1 września 2026 roku, kosztuje przy typowym obciążeniu około 25 procent mniej niż poprzednik dzięki obniżce ceny odczytu z pamięci podręcznej o 75 procent – do 0,25 dolara za milion tokenów – przy niezmienionych stawkach za tokeny wejściowe i wyjściowe.
- Filtry cyberbezpieczeństwa w Claude Code przerywają sesję średnio o 60 procent rzadziej niż w Fable 5, a zabezpieczenia biologiczne uruchamiają się o 85 procent rzadziej przy niegroźnych pytaniach z podstaw biologii i medycyny.
- Fable 5.1 to pierwszy duży model Claude objęty obowiązkami przejrzystości z artykułu 50 AI Act, obowiązującymi od 2 sierpnia 2026 roku – generowany przez niego tekst jest oznaczany niewidocznym znakiem wodnym, a wersja Mythos 5.1 z rozszerzonymi uprawnieniami pozostaje na razie dostępna wyłącznie dla organizacji ze Stanów Zjednoczonych.
Razem z Fable 5.1 firma wypuściła Claude Mythos 5.1. To dokładnie ten sam model, różniący się wyłącznie poziomem zabezpieczeń. Fable 5.1 jest ogólnie dostępny, Mythos 5.1 trafia tylko do zweryfikowanych uczestników dwóch programów zaufanego dostępu: dla obrońców w cyberbezpieczeństwie i dla badaczy nauk o życiu.
Model działa na Amazon Web Services, Google Cloud i Microsoft Azure, a w API Anthropic odpowiada mu identyfikator claude-fable-5-1. W Claude Code domyślnie pracuje na poziomie wysiłku High, w Claude Cowork i na claude.ai na poziomie Medium.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Stawki za tokeny się nie zmieniły, staniał wyłącznie odczyt z pamięci podręcznej
Cała obniżka pochodzi z jednej pozycji cennika. Fable 5.1 nadal kosztuje 10 dolarów za milion tokenów wejściowych i 50 dolarów za milion wyjściowych, dokładnie tyle co Fable 5. Zmieniła się cena odczytu z pamięci podręcznej (cache), czyli sytuacji, w której model sięga po dane raz już przetworzone i zapisane. Spadła o 75 procent, do 0,25 dolara za milion tokenów.
Anthropic mierzył efekt na rzeczywistym ruchu z sierpnia 2026 roku, przy domyślnym poziomie wysiłku, w Claude Enterprise, Claude Code i API. Wynik: koszt typowego obciążenia spada do 75 punktów wobec 100 dla Fable 5. Dla pracy mocno agentowej, gdzie odczyty z pamięci podręcznej stanowią większość rachunku, indeks spada do 55.
Dla porównania, Claude Opus 5, wypuszczony 24 lipca, kosztuje 5 dolarów za milion tokenów wejściowych i 25 dolarów za milion wyjściowych, czyli połowę stawki Fable. Pisaliśmy o tym w tekście o premierze Opusa 5. Anthropic gra tu o rynek, na którym według raportu Menlo Ventures „State of Generative AI in the Enterprise” z grudnia 2025 roku odpowiadał za około 40 procent korporacyjnych wydatków na API modeli językowych, przed OpenAI z 27 procentami i Google z 21 procentami.
Terminal-Bench-Science: 52,6 procent wobec 24,7 procent dla Fable 5
Największy skok Fable 5.1 zanotował w agentowych badaniach naukowych. Na Terminal-Bench-Science 0.1 osiąga 52,6 procent, ponad dwa razy więcej niż Fable 5 i wyraźnie więcej niż Opus 5.
| Test | Fable 5.1 | Fable 5 | Opus 5 | GPT-5.6 Sol |
|---|---|---|---|---|
| Terminal-Bench-Science 0.1 | 52,6% | 24,7% | 29,0% | 22,4% |
| Terminal-Bench 4.0 | 55,8% (60,9% dla Mythos 5.1) | 42,0% | 52,3% | 37,3% |
| GDPval-AA v2 (Elo) | 1853 | 1723 | 1824 | 1711 |
| Humanity’s Last Exam (bez narzędzi) | 60,9% | 57,8% | 56,6% | brak danych |
| AutomationBench | 31,4% | 17,1% | 26,9% | 19,6% |
| CursorBench 3.2.0 | 73,4% | 70,5% | 70,0% | 67,2% |
Wszystkie te liczby pochodzą od Anthropic i nie zostały potwierdzone niezależnie. Firma sama dodaje dwa zastrzeżenia. Fable 5.1 był testowany z włączonymi produkcyjnymi zabezpieczeniami, więc tam, gdzie filtr zadziałał, model dostawał zero punktów, co obniża jego wyniki na OSWorld 2.0 i AutomationBench. Przy Terminal-Bench-Science 0.1 błąd standardowy wynosi od 3,5 do 4,5 punktu procentowego na model.
Wśród partnerów wczesnego dostępu Anthropic cytuje Damiena, senior portfolio managera w Millennium, który opisuje rzadką awarię występującą raz na milion uruchomień, nierozwiązaną przez zespół inżynierów od czterech do pięciu lat.
„Claude Fable 5.1 znalazł ją jako pierwszy” / „Claude Fable 5.1 was the first to find it.”
Według relacji Millennium model zdezasemblował zewnętrzną bibliotekę dostawcy, porównał ją ze zrzutem pamięci i wskazał błąd w tej bibliotece.
Fable 5.1 może już szukać podatności, ale nie napisze exploita
Zmiana w filtrach cyberbezpieczeństwa jest konkretna. Fable 5.1 wolno teraz identyfikować podatności w oprogramowaniu, czyli wykonywać obronną część pracy nad bezpieczeństwem. Anthropic podaje, że użytkownicy Claude Code powinni doświadczać średnio o 60 procent mniej interwencji filtra na sesję niż w Fable 5.
Filtry dalej przekierowują do modeli Opus zadania podwójnego zastosowania:
- testy penetracyjne,
- generowanie exploitów,
- skanowanie podatności na poziomie plików binarnych,
- prace badawczo-rozwojowe w naukach o życiu.
Osobno Anthropic informuje, że zabezpieczenia biologiczne dla Fable 5.1 i Fable 5 uruchamiają się o 85 procent rzadziej przy niegroźnych pytaniach z podstaw biologii i medycyny. To bezpośrednia odpowiedź na kompromitację z czerwca, kiedy Fable 5 blokował pytania z poziomu szkolnego podręcznika, o czym pisaliśmy w AIPORT.pl.
Firma zleciła zewnętrzne testy odporności filtrów dwóm organizacjom oraz automatyczne testy firmie Gray Swan. Podobnie jak przy Fable 5 i Opusie 5, nie znaleziono dowodów na jailbreak o krytycznym stopniu ważności.
Karta systemowa jest przy tym mniej entuzjastyczna, niż sugeruje komunikat prasowy. Autorzy piszą wprost o cofnięciu się w jednym obszarze:
„Mythos 5.1 to niewielki regres w zakresie zachowań niezgodnych z intencją w porównaniu z Opusem 5” / „Mythos 5.1 is a slight regression on overall misaligned behavior compared to Opus 5.”
Zgodnie z kartą systemową model chętniej niż Opus 5 współpracuje przy nadużyciach ze strony człowieka i łatwiej przyjmuje niemożliwe do zweryfikowania deklaracje o posiadanych uprawnieniach. Rzadziej za to ignoruje wyraźne ograniczenia, zmyśla dane wejściowe albo fałszywie twierdzi, że wykonał zadanie.
Obniżka o 25 procent brzmi jak nowa polityka cenowa, a dotyczy jednej pozycji w cenniku. Stawki za tokeny wejściowe i wyjściowe zostały bez zmian. Kto raz na jakiś czas zadaje modelowi pytanie, nie zauważy różnicy. Kto trzyma w kontekście całe repozytorium i wraca do niego setki razy dziennie, zobaczy ją na fakturze. To premiera napisana pod jeden typ klienta i Anthropic wcale tego nie ukrywa.
Druga sprawa to filtry. Firma podaje, że blokują o 60 procent rzadziej, i przedstawia to jako wzrost precyzji. Możliwe. Tyle że z zewnątrz nie odróżnimy lepszego rozpoznawania intencji od zwykłego przesunięcia progu, a wszystkie liczby pochodzą od Anthropic. Czekam na niezależne testy, bo czerwiec pokazał, ile kosztuje pomyłka w każdą ze stron: raz model odmawia odpowiedzi na pytanie o mitochondria, raz otwiera drzwi komuś, kto nie powinien przez nie przejść.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Opisz krótko, czego potrzebujesz. Jesteśmy największym HUB-em AI w Polsce — w naszej bazie znajdziesz blisko 500 zweryfikowanych firm specjalizujących się w AI. W Twoim imieniu poprosimy 3-5 dopasowanych wykonawców o kontakt w ciągu 48 godzin.
Mythos 5.1 zaprojektował białka wiążące i przyspieszył siedem modeli genomicznych
Anthropic opublikował trzy wyniki naukowe wygenerowane przez modele przed premierą. Najmocniejszy dotyczy projektowania białek. Mythos 5.1 dostał dostęp do otwartych narzędzi do projektowania i zwijania białek, a jego projekty trafiły do dwóch zewnętrznych organizacji na walidację laboratoryjną. Dla trzech celów (EGFR, Nipah G i 15-PGDH) powinowactwo wiązania było dziesięciokrotnie wyższe niż w najlepszych zgłoszeniach z konkursów Adaptyv Bio. Odsetek trafień sięgnął blisko 50 procent na 12 celach, przy typowych dla tej dziedziny 10 do 15 procent.
Drugi wynik to nowa mapa wysokościowa jednej trzeciej powierzchni Wenus. Fable 5.1 wytrenował sieć neuronową na obrazach radarowych z misji NASA Magellan sprzed ponad trzydziestu lat oraz na istniejącej mapie obejmującej jedną piątą planety. Nowa mapa pokazuje szczegóły o rozdzielczości od 2 do 3 kilometrów zamiast dotychczasowych 10 do 20, a wysokości podaje z dokładnością lepszą o maksymalnie 25 procent. Anthropic udostępnił ją na licencji Creative Commons, przed misjami NASA VERITAS i ESA EnVision.
Trzeci przykład jest najbardziej praktyczny dla laboratoriów. Mythos 5.1 napisał własne kernele GPU i wprowadził cachowanie wyników pośrednich, przyspieszając siedem otwartych modeli głębokiego uczenia (między innymi Evo 2, Enformer i ChromBPNet) nawet 2,5 raza, przy identycznych wynikach. Przy analizach obejmujących cały genom obniżyło to szacowane koszty GPU o 30 do 60 procent. Anthropic twierdzi, że zespołowi inżynierów wydajności zajęłoby to tygodnie, a model zrobił to w kilka dni, korzystając wyłącznie z publicznie dostępnego kodu źródłowego.
Enterprise Frontier Safeguards przenosi dane nadzoru do chmury klienta
Anthropic odpowiada też na najczęstszy zarzut korporacyjnych klientów, czyli retencję danych. Nowy system Enterprise Frontier Safeguards (EFS) ma dawać prywatność równoważną umowie o zerowej retencji danych, przy zachowaniu wykrywania nadużyć. Dane są przechowywane w infrastrukturze chmurowej kontrolowanej przez klienta, a nie przez Anthropic, a ewentualny przegląd przez człowieka domyślnie wykonuje sam klient.
Firma opracowała EFS we współpracy z ponad stu klientami z sektorów takich jak usługi finansowe, ochrona zdrowia, produkcja, telekomunikacja, prawo, handel detaliczny i sektor publiczny, a także z Amazon Web Services, Google Cloud i Microsoft Azure. Wsparcie obejmie Claude Code, Claude Enterprise, Claude Platform, Amazon Bedrock, Claude Platform na AWS, Google Agent Platform i Microsoft Foundry. Wdrożenie ruszy etapami jesienią, a do tego czasu uprawnieni klienci mogą korzystać z Fable 5.1 w trybie zerowej retencji danych. Anthropic nie pobiera osobnej opłaty za EFS, ale koszty własnej chmury, operacji i transferu danych pozostają po stronie klienta.
Przy okazji firma zaostrzyła ochronę przed dystylacją, czyli wyciąganiem możliwości modelu w celu wytrenowania mniejszego. Konta API założone od 1 września nie mogą już ręcznie edytować wcześniejszego kontekstu w rozmowie wielotorowej z zachowaniem zapisu wcześniejszego rozumowania modelu. Istniejące konta na razie zmiana nie obejmuje, ale przy kolejnych premierach obejmie wszystkich.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Fable 5.1 to pierwszy model Claude ze znakiem wodnym wymaganym przez AI Act
Dla polskich firm i redakcji najważniejszy fragment komunikatu Anthropic nie dotyczy ceny ani benchmarków. Fable 5.1 to pierwszy duży model Claude wypuszczony po 2 sierpnia 2026 roku, czyli po dniu, w którym zaczęły obowiązywać obowiązki przejrzystości z artykułu 50 AI Act. Zgodnie z zapowiedzią firmy modele udostępnione w Unii Europejskiej po tej dacie znakują generowany tekst od pierwszego dnia.
Znak wodny jest niewidoczny dla kogokolwiek, kto nie ma dostępu do API detekcji. Anthropic zapewnia, że nie zawiera informacji o użytkowniku, jego organizacji ani o treści rozmów, i nie wpływa na jakość odpowiedzi. Firma podpisała w lipcu 2026 roku unijny Kodeks postępowania dotyczący przejrzystości treści generowanych przez AI, razem z około 190 innymi sygnatariuszami, w tym Google, Meta, Microsoft, Mistral i OpenAI.
Dla polskiego czytelnika ważniejsze jest to, kto może sprawdzić taki znak. API detekcji działa w prywatnej wersji zapoznawczej i jest udostępniane podmiotom uprawnionym przez prawo unijne: regulatorom, organom ścigania, mediom, fact-checkerom, niezależnym badaczom, instytucjom edukacyjnym i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego z UE, a także firmom, które same muszą weryfikować oznaczenia dla własnej zgodności z AI Act.
W Polsce nadzór nad stosowaniem AI Act sprawuje Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, powołana ustawą o systemach sztucznej inteligencji podpisaną przez prezydenta Karola Nawrockiego 24 lipca 2026 roku i obowiązującą od 11 sierpnia. Według Ministerstwa Cyfryzacji przewodniczący KRiBSI ma zostać powołany do października 2026 roku, a cała Komisja rozpocznie pracę w listopadzie. Kary za naruszenie obowiązków z artykułu 50 sięgają 15 mln euro albo 3 procent światowego rocznego obrotu, w zależności od tego, która kwota jest wyższa.
Jest też ograniczenie, które dotyczy polskich zespołów bezpośrednio. Mythos 5.1, czyli wersja z luźniejszymi filtrami dla obrońców w cyberbezpieczeństwie i badaczy nauk o życiu, jest na razie dostępny wyłącznie dla organizacji ze Stanów Zjednoczonych. Anthropic zapowiada, że koordynuje z rządem USA rozszerzenie dostępu na szerszą grupę partnerów krajowych i zagranicznych. Polski zespół CERT-owy czy laboratorium biotechnologiczne dziś się do niego nie zapisze. Kontekst tej ostrożności opisywaliśmy w czerwcu, gdy Departament Handlu objął Fable 5 i Mythos 5 kontrolą eksportową, a Anthropic musiał wyłączyć oba modele dla wszystkich użytkowników.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz oficjalnego komunikatu Introducing Claude Fable 5.1 and Claude Mythos 5.1 firmy Anthropic z 1 września 2026 roku, karty systemowej obu modeli, tekstu TechCrunch autorstwa Russella Brandoma z 1 września 2026 roku oraz strony pomocy Anthropic o oznaczaniu treści generowanych przez Claude. Dane rynkowe pochodzą z raportu Menlo Ventures „State of Generative AI in the Enterprise” z grudnia 2025 roku.
Kontekst polskiego nadzoru nad AI Act oparliśmy na komunikacie Ministerstwa Cyfryzacji dotyczącym ustawy o systemach sztucznej inteligencji.
Cytaty Damiena, senior portfolio managera w Millennium, oraz fragment karty systemowej zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o dostępności Claude Mythos 5.1 poza Stanami Zjednoczonymi oraz o wdrożeniu Enterprise Frontier Safeguards.
