Udział startupów budujących wokół sztucznej inteligencji swoją podstawową działalność wzrósł w Polsce z 1,3 proc. do około 13 proc. w ciągu dekady, wynika z analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Równolegle wywiadownia Dun & Bradstreet policzyła, że tylko w pierwszej połowie 2026 roku zarejestrowano nad Wisłą ponad 6 tys. podmiotów opisujących się jako firmy AI.
Kluczowe fakty:
- Według analizy Polskiego Instytutu Ekonomicznego opartej na bazie Dealroom, udział startupów z obszaru sztucznej inteligencji wśród polskich firm technologicznych wzrósł z około 1,3 proc. do około 13 proc. między kohortą założoną w latach 2013–2016 a kohortą z lat 2023–2026.
- Wywiadownia Dun & Bradstreet odnotowała rejestrację ponad 6 tys. podmiotów określających się jako firmy AI tylko w pierwszej połowie 2026 roku w Polsce – liczba ta mierzy jednak co innego niż dane PIE, bo obejmuje wszystkie nowo rejestrowane firmy deklarujące związek z AI, nie tylko startupy technologiczne.
- Dane PIE operują wyłącznie udziałami procentowymi, a nie liczbami bezwzględnymi, ponieważ baza Dealroom dodaje najmłodsze podmioty z opóźnieniem – w analizie uwzględniono 2213 startupów z lat 2013–2016, ale już tylko 707 z lat 2023–2026.
Obie liczby krążą od kilku dni po polskich mediach biznesowych, zwykle obok siebie i zwykle bez zastrzeżenia, że mierzą zupełnie różne rzeczy. Sprawdziłem, co dokładnie stoi za każdą z nich. Wnioski są mniej efektowne niż nagłówki, ale ciekawsze.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Co naprawdę policzył Polski Instytut Ekonomiczny
Analiza Magdaleny Lesiak ukazała się w „Tygodniku Gospodarczym” PIE z 30 lipca 2026 roku i opiera się na bazie Dealroom. Autorka podzieliła polskie startupy na klastry technologiczne i porównała ich strukturę w dwóch okresach: dla firm założonych w latach 2013-2016 oraz tych z lat 2023-2026.
Klaster sztucznej inteligencji urósł w tym czasie o blisko 12 punktów procentowych, najmocniej ze wszystkich wyodrębnionych grup. Drugi w kolejności był cyberbezpieczeństwo, z około 1,7 proc. do ponad 5 proc. Rozwiązania chmurowe i infrastruktura informatyczna poszły z około 1,7 proc. do ponad 4 proc., a technologie zdrowotne i medyczne z około 7 proc. do prawie 9 proc. Największy spadek zanotował klaster mediów i sportu, z 27 proc. do 22 proc.
Tu zaczyna się rzecz, którą przeoczyła większość doniesień. W przypisie do analizy PIE podaje, że liczba startupów uwzględnionych w badaniu spada z okresu na okres: 2213 firm założonych w latach 2013-2016 wobec 707 założonych w latach 2023-2026, stan na kwiecień 2026 roku. Dealroom dodaje najmłodsze podmioty z opóźnieniem, więc ostatnie lata mogą być niedoszacowane. Właśnie dlatego analiza operuje udziałami, a nie liczbami bezwzględnymi.
To znaczy tyle, że 13 proc. nie mówi nam, ile firm AI powstaje w Polsce. Mówi, jaka część młodych startupów uznaje za sensowne opisać się słowem „AI” w profilu widocznym dla inwestorów. Sam PIE zresztą to sygnalizuje, wskazując na zwiększone zainteresowanie funduszy projektami opartymi na tej technologii jako jedno ze źródeł zmiany.
Skąd się bierze 19 tysięcy firm AI
Druga liczba pochodzi z innego świata metodologicznego. Dane Dun & Bradstreet, przygotowane dla „Rzeczpospolitej” i opublikowane 20 lipca, obejmują rejestr działalności gospodarczych. Wynika z nich, że w Polsce działa ponad 232,2 tys. firm informatycznych, w pierwszym półroczu przybyło ich ponad 7,5 tys., a przeszło 6 tys. z tego to podmioty związane ze sztuczną inteligencją. Łącznie takich firm jest już ponad 19 tys., czyli mniej więcej co dwunasta w sektorze. Średnio 34 rejestracje dziennie.
Tomasz Starzyk z Dun & Bradstreet opisuje tę grupę szeroko: „Na tle dynamicznie rosnącego rynku IT w Polsce mocno wyróżnia się grupa przedsiębiorców związana ze sztuczną inteligencją, m.in. z opracowywaniem oprogramowania, systemów i aplikacji, uczenia maszynowego, robotyzacji i automatyzacji oraz zarządzania bazami danych”.
Czyli: robotyzacja, automatyzacja, bazy danych. Kategorie, które istniały na długo przed premierą ChatGPT. Dodajmy do tego, że dużą część rynku informatycznego tworzą jednoosobowe działalności gospodarcze, i obraz robi się znacznie mniej spektakularny. Rejestracja firmy w Polsce kosztuje zero złotych i zajmuje popołudnie. Rejestracja nie jest produktem, nie jest przychodem i nie jest zatrudnieniem.
Nie mam nic przeciwko dobrym wiadomościom, a te dane są dobrą wiadomością. Coś się naprawdę dzieje: rośnie liczba ludzi, którzy zakładają firmy wokół tej technologii, rośnie liczba ofert pracy, rosną budżety. Mam natomiast problem z tym, jak szybko przechodzimy od liczby rejestracji do wniosku o sile ekosystemu. Ile z tych 19 tysięcy podmiotów będzie istniało za trzy lata? Ile z nich sprzedaje cokolwiek zagranicznemu klientowi? Ile buduje własną technologię, a ile odsprzedaje dostęp do modeli, które ktoś inny wytrenował? Na żadne z tych pytań nie odpowiada statystyka wpisów do rejestru. Redakcja AIPORT.pl będzie do tych liczb wracać za rok i za dwa, bo dopiero wtedy zobaczymy, czy mieliśmy do czynienia z budową sektora, czy z modą na przymiotnik w nazwie działalności.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Opisz krótko, czego potrzebujesz. Jesteśmy największym HUB-em AI w Polsce — w naszej bazie znajdziesz blisko 500 zweryfikowanych firm specjalizujących się w AI. W Twoim imieniu poprosimy 3-5 dopasowanych wykonawców o kontakt w ciągu 48 godzin.
Rynek pracy potwierdza część historii
Zapotrzebowanie na ludzi jest tym wskaźnikiem, którego trudniej podrasować. Według danych justjoin.it liczba ogłoszeń o pracę w branży informatycznej wzrosła w pierwszym półroczu o 86 proc. rok do roku, a w specjalizacjach związanych ze sztuczną inteligencją i uczeniem maszynowym o 129 proc. Popyt rośnie także poza Warszawą.
To sygnał innego rodzaju niż liczba rejestracji. Ogłoszenie o pracę oznacza, że ktoś ma budżet i zadanie do wykonania.
Kapitał płynie, ale do bardzo wąskiego grona
Tu zaczyna się część, którą uważam za najważniejszą dla oceny całości. Z raportu PFR Ventures i Inovo.vc wynika, że w pierwszej połowie 2026 roku przez polski rynek venture capital przepłynęło 4,6 mld zł, więcej niż w całym rekordowym 2022 roku i więcej niż w całym 2025 roku. Tyle że za około 3,7 mld zł z tej kwoty odpowiadały dwie transakcje: runda ElevenLabs warta 1,81 mld zł w pierwszym kwartale i runda polsko-fińskiej ICEYE o wartości blisko 1,9 mld zł w drugim. Po odjęciu megarund drugi kwartał to 594 mln zł w 43 transakcjach.
Rozalia Urbanek, prezeska PFR Ventures, zwraca uwagę na dojrzewanie rynku: „W H1 2026 koinwestycje stanowiły już 59% wartości wszystkich transakcji. To sygnał, że polski ekosystem venture capital staje się bardziej dojrzały i coraz lepiej przygotowany do budowania firm o globalnym potencjale”.
Kontrapunkt daje Komisja Europejska. W zestawieniu European Innovation Scoreboard 2026 Polska pozostaje w grupie wschodzących innowatorów, poniżej 70 proc. średniego unijnego poziomu innowacyjności, a nakłady venture capital sięgają zaledwie 27,1 proc. średniej unijnej. Można mieć kilka spółek wycenianych w miliardach dolarów i jednocześnie płytki rynek finansowania wszystkiego, co znajduje się poniżej ich poziomu.
Gdzie ta technologia już pracuje na wyniki
Najbardziej wymierne dane pochodzą z sektora usług biznesowych. Z raportu ABSL „Sektor usług biznesowych w Polsce 2026″ wynika, że na koniec pierwszego kwartału 2026 roku działało w kraju 2179 centrów należących do 1303 firm, sektor odpowiada za 6,1 proc. polskiego PKB i 7,8 proc. zatrudnienia w sektorze przedsiębiorstw, a wartość eksportu usług w 2025 roku sięgnęła 48,4 mld dolarów wobec 42,3 mld rok wcześniej. Wdrożenie generatywnej sztucznej inteligencji deklaruje blisko 85 proc. liderów centrów, a do 2030 roku 70 proc. z nich ma opierać efektywność na zintegrowanej analityce i systemach autonomicznych.
Janusz Dziurzyński, prezes ABSL w Polsce, stawia tezę wykraczającą poza własną branżę: „Usługi biznesowe jako pierwsze przechodzą zmiany, które w najbliższej przyszłości zobaczymy w innych gałęziach polskiej gospodarki. To tutaj powstają standardy produktywności opartej na AI, trendy talentowe i nowe wymagania dla rynku pracy, które wkrótce zdefiniują konkurencyjność całego polskiego biznesu”.
Skala mniejsza, ale konkretna: platforma Web to Learn, opisana przez Strefę Biznesu, zamknęła 2025 rok przychodem 6 mln zł brutto wobec 4,2 mln zł rok wcześniej. Jej współwłaściciel Michał Lidzbarski mówi o wyjściu za granicę bez dodatkowego kapitału: „Dzięki wsparciu sztucznej inteligencji i bez dodatkowych środków finansowych, mamy szansę zaistnieć za granicą. Po prostu dziś AI wykonuje zadania, które wcześniej musiałby wykonać programista”.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Na co patrzeć zamiast na liczbę nowych rejestracji
Jeśli prowadzisz firmę technologiczną albo inwestujesz w takie firmy, sam licznik wpisów do rejestru niewiele Ci powie. Bardziej użyteczne wskaźniki to:
- przychód od klientów spoza Polski, bo to on odróżnia produkt od usługi świadczonej lokalnie po niższej stawce
- zatrudnienie etatowe w firmach AI, a nie liczba zarejestrowanych działalności jednoosobowych
- liczba rund serii A i wyższych, ponieważ finansowanie zalążkowe pokazuje entuzjazm, a kolejne rundy pokazują, że produkt ma odbiorcę
- przeżywalność podmiotów zarejestrowanych w latach 2024-2026, mierzona za dwa i trzy lata
- udział firm, które trenują lub dostrajają własne modele, wobec tych, które budują nakładki na cudze
Rok 2026 daje nam pierwszą warstwę danych. Druga warstwa, ta która pokaże, czy z boomu rejestracyjnego powstał sektor, przyjdzie dopiero w 2028 roku. Do tego czasu radzę czytać nagłówki z liczbami wolniej, niż się je pisze.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz materiałów źródłowych, w tym opracowania Magdaleny Lesiak w Tygodniku Gospodarczym 30/2026 Polskiego Instytutu Ekonomicznego z dnia 30.07.2026, danych Dun & Bradstreet przygotowanych dla Rzeczpospolitej i opublikowanych 20.07.2026 oraz raportu The Global Startup Ecosystem Report 2026 przygotowanego przez Startup Genome. Wykorzystano również dane z raportu ABSL „Sektor usług biznesowych w Polsce 2026″, raportu PFR Ventures i Inovo.vc podsumowującego drugi kwartał 2026 roku na polskim rynku venture capital, zestawienia European Innovation Scoreboard 2026, statystyk ofert pracy justjoin.it, bazy Dealroom oraz materiału Strefy Biznesu z 05.08.2026. Cytaty Tomasza Starzyka (Dun & Bradstreet), Rozalii Urbanek (PFR Ventures), Janusza Dziurzyńskiego (ABSL) i Michała Lidzbarskiego (Web to Learn) zostały zweryfikowane z oryginalnymi materiałami źródłowymi. Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl. Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych danych o kondycji polskiego sektora sztucznej inteligencji.
