49 rakiet Patriot wystrzelonych na 13 celów. To nie jest scenariusz z gry wojennej, to rzeczywistość z irańskiego ataku na bazę Al Udeid w Katarze. I właśnie ta liczba, może bardziej niż cokolwiek innego w ostatnich latach, pokazała Zachodowi, że jego podejście do obrony powietrznej wymaga fundamentalnej korekty. Polska, niemal przypadkowo, znalazła się kilka kroków przed resztą.
Kluczowe fakty:
- Podczas irańskiego ataku na bazę Al Udeid w Katarze wystrzelono 49 pocisków przechwytujących PAC-3 MSE (każdy wart 4–6 mln dolarów) do zneutralizowania zaledwie 13 celów. Symulacja tego samego scenariusza z aktywnym systemem IBCS wykazała, że wystarczyłoby nieco ponad 13 pocisków.
- Polska jest pierwszym krajem na świecie poza Stanami Zjednoczonymi, który zdecydował się na zakup systemu IBCS – zintegrowanej architektury dowodzenia obroną powietrzną, łączącej dane ze wszystkich dostępnych czujników i radarów w celu optymalnego doboru środków do zagrożenia.
- W odpowiedzi na problem wysokich kosztów zwalczania masowych ataków dronów prowadzony jest program Low-Cost Interceptor (LCI), którego gotowość operacyjna przewidywana jest w perspektywie 18–24 miesięcy.
Generał brygady rezerwy Ken Todorov, wiceprezes Northrop Grumman Defense Systems odpowiedzialny za systemy dowodzenia i integrację uzbrojenia, w rozmowie z Defence24 nie ukrywał satysfakcji. Polska jako pierwszy kraj na świecie poza Stanami Zjednoczonymi zdecydowała się na zakup systemu IBCS, kiedy inni jeszcze nie wiedzieli, że będą go potrzebować.
Znajdź dostawcę, partnera lub narzędzie dla swojego biznesu, a jeśli prowadzisz firmę, która w swoim DNA ma AI, skorzystaj z możliwości bezpłatnego dodania swojej firmy.
Co poszło nie tak pod Al Udeid i co to ma wspólnego z Polską
Sprawa jest prosta arytmetycznie, choć wnioski są nieprzyjemne. Podczas ataku Iranu na bazę Al Udeid siły obronne wystrzeliły 49 pocisków przechwytujących PAC-3 MSE, żeby zneutralizować 13 nadlatujących zagrożeń. Koszt jednego pocisku PAC-3 MSE to grubsza sprawa: w zależności od źródła i kontraktu mówi się o 4–6 milionach dolarów za sztukę. Proste mnożenie daje obraz problemu.
Todorov podkreśla, że w tamtym starciu nie działał system IBCS. Gdy firma przeprowadziła symulację tego samego scenariusza, ale z aktywnym IBCS w architekturze, stosunek rakiet do celów spadł do nieco ponad jeden do jednego. Zamiast 49 pocisków wystarczyłoby nieco ponad 13. Różnica nie bierze się z magii, lecz z tego, że IBCS łączy dane ze wszystkich dostępnych czujników i radarów, a potem dobiera najlepszy środek do danego zagrożenia. Zamiast strzelać z najbliższej wyrzutni tym, co akurat jest pod ręką, system myśli.
I tu pojawia się kolejny wątek, może ważniejszy długoterminowo: tanie pociski przechwytujące. Bo nikogo nie stać na odpieranie fal dronów za pomocą PAC-3 MSE.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
LCI, AiON i matematyka nowoczesnej obrony
Todorov mówi o programie Low-Cost Interceptor (LCI) w perspektywie 18–24 miesięcy do gotowości operacyjnej. Northrop Grumman już pracuje nad integracją LCI z IBCS, żeby od pierwszego dnia działały razem, a nie były łączone z opóźnieniem. To szczegół techniczny, ale istotny.
Osobną historią jest system AiON. Nazwa nie jest przypadkowa: pierwsze dwie litery to skrót od Artificial Intelligence. AiON to system dowodzenia i kontroli w dziedzinie przeciwdziałania dronom, który integruje ponad 45 różnych czujników i 50 różnych środków rażenia w jednym interfejsie. System przeszedł testy na poligonie Yuma Proving Ground w Arizonie, gdzie zademonstrował autonomiczne prowadzenie walki oraz zaawansowane mechanizmy wspomagania decyzji. W maju 2026 roku Northrop Grumman zaprezentował AiON podczas SOF Week w Tampie na Florydzie, pokazując system zainstalowany na mobilnej platformie naziemnej.
Liczba, którą Todorov podaje w rozmowie, robi wrażenie: wcześniej operator potrzebował 17–18 kliknięć, żeby zidentyfikować cel, przypisać środek rażenia i przeprowadzić atak. Z AiON wystarczą dwa.
Przy 300–500 dronach w jednej fali, jak to bywa na ukraińskim teatrze działań, te 17 kliknięć po prostu nie wchodzi w grę.
Obserwuję debatę o AI w wojsku od kilku lat i mam mieszane odczucia. Z jednej strony efektywność IBCS i systemu AiON jest imponująca, a polskie uczestnictwo w tym projekcie to strategicznie świetna decyzja. Z drugiej, kiedy słyszę, że system może działać w trybie „autonomous fire”, czyli sam decyduje o otwarciu ognia, pytam o ramy prawne i etyczne tego rozwiązania. Kto ponosi odpowiedzialność za błędne zestrzelenie? Gdzie jest człowiek w tej pętli decyzyjnej i jak bardzo jest naprawdę „w pętli”, a nie tylko formalnie? Te pytania nie mają jeszcze dobrych odpowiedzi, a systemy już wychodzą z fabryk.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wisła osiągnęła gotowość, teraz przychodzi Narew
Pod koniec 2025 roku Polska ogłosiła osiągnięcie pełnej zdolności operacyjnej w ramach pierwszej fazy programu Wisła, co potwierdzone zostało testami bojowymi przeprowadzonymi 16 września w Ustce. To był kamień milowy, ale nie meta.
W ramach kontraktu na IBCS wartego 2,53 mld dolarów netto, realizowanego w latach 2024–2031, Polska pozyska m.in. 6 baterii wyrzutni systemu Patriot oraz 23 baterie zestawów Narew opartych na wyrzutniach iLauncher z pociskami rodziny CAMM i CAMM-ER.
Todorov opisuje kolejny etap: integrację polskiego sprzętu z architekturą IBCS. Mówi o współpracy z WZE (Wojskowe Zakłady Elektroniczne), CTM i innymi podmiotami. Nowe kabiny dowodzenia, systemy wykrywania, mobilne wieże łączności pozwalające na komunikację powyżej linii drzew, bo rzeźba terenu w Polsce ma swoje specyficzne wymagania. Polskie komponenty, zaprojektowane i wyprodukowane tutaj, wpięte w ten sam „mózg”, co system w Fort Bliss.
To nie jest tylko kwestia prestiżu. Polska przemysłu zbrojeniowy nabywa w ten sposób know-how, którego nie dałoby się kupić inaczej.
Eksport i pozycja Polski w kolejce
Todorov ujawnia, że ponad 20 krajów złożyło formalne zapytania do rządu USA w sprawie zakupu IBCS w ramach procedury Foreign Military Sales. Kuwejt jest już oficjalnie znany. Inne kraje, w tym kilka w bezpośrednim sąsiedztwie Polski, też się kręcą wokół tematu. Nie pada wprost, kto to jest.
Ale Polska jest pierwsza w kolejce na liście doświadczeń. I zdaniem Todorova, właśnie to jest jej karta przetargowa: polskie zakłady zbrojeniowe mają już praktykę przy budowie komponentów IBCS. Gdyby inne kraje chciały kupować system z polskim elementem przemysłowym, USA byłyby zadowolone. Polska mogłaby stać się nie tylko użytkownikiem, ale i eksporterem zdolności.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Sygnatura AI w obronie powietrznej
Warto zatrzymać się przy jednym zdaniu z rozmowy z Todorovem:
„Kiedy walka staje się tak szybka i złożona, że nie można już polegać wyłącznie na ludzkim umyśle, konieczne jest wykorzystanie autonomii maszyn.” / „When the fight gets so fast and complex that you can’t rely solely on the human mind, you have to use machine autonomy.”
To zdanie opisuje stan obecny, nie futurystyczną wizję. Ukraina co noc testuje tę tezę.
Wnioski z frontu, choć bywają interpretowane różnie, idą w jednym kierunku: sieciocentryczne podejście do obrony powietrznej, łączące sensory i efektory różnych systemów przez wspólny „mózg”, daje przewagę nad podejściem silosowym. System, który widzi więcej, decyduje trafniej. A to, jak mówi Todorov, przekłada się wprost na zużycie amunicji i trwałość obrony w długim konflikcie.
Polska ma ten system. Działa. I wchodzi właśnie w fazę, w której stanie się bardziej polska niż amerykańska.
