Jacob Coxon, 27-letni badacz pretreningu modeli językowych, po czterech miesiącach odszedł z Anthropic i oskarżył swoją byłą firmę oraz OpenAI o wyścig w stronę samodoskonalącej się superinteligencji. Jego wpis na X zebrał ponad 100 milionów wyświetleń, sam Coxon tłumaczył swoje obawy w CNN i Fox News, a w ciągu dwóch dni temat podchwycili senatorowie Ted Cruz i Bernie Sanders.
- Jacob Coxon, 27-letni badacz pretreningu z Anthropic, odszedł z firmy po czterech miesiącach – dwa miesiące przed nabyciem uprawnień do akcji spółki wycenianej na 965 mld dolarów – i oskarżył Anthropic oraz OpenAI o „hazard naszym życiem" w wyścigu ku samodoskonalącej się superinteligencji.
- Evan Hubinger, szef zespołu Alignment Science w Anthropic, publicznie przyznał, że ocenia ryzyko katastrofy na ponad 10 proc. w ciągu najbliższej dekady i że Anthropic nie ma planu dopasowania (alignmentu) celów modelu dla systemów superinteligentnych.
- Wpis Coxona zebrał ponad 115 mln wyświetleń w kilka dni – dla porównania rezygnacja Jana Leike z OpenAI w maju 2024 roku osiągnęła 6,1 mln – a temat w ciągu 48 godzin podjęli senatorowie Ted Cruz i Bernie Sanders oraz politycy w Wielkiej Brytanii.
Rozmowa Coxona w CNN, na którą jako źródło powołuje się The Decoder:
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Coxon oskarżył OpenAI i Anthropic o „hazard naszym życiem”
Coxon ogłosił rezygnację 9 września 2026 roku w długim wpisie na koncie @hilbertspaess. Napisał, że przez ostatnie trzy lata zajmował się badaniami nad pretreningiem, czyli tym etapem budowy modelu, na którym system uczy się na ogromnych zbiorach danych, najpierw w OpenAI, potem w Anthropic. Żadna z tych firm, jego zdaniem, nie zachowuje się odpowiedzialnie.
Najmocniejsze zdanie z tego wpisu obiegło potem wszystkie amerykańskie serwisy: ludzie budujący AI szczerze wierzą, że technologia „może zabić nas wszystkich do końca dekady” / „could kill us all by the end of the decade”. Coxon dodał, że to nie jest chwyt marketingowy, a szefowie laboratoriów łagodzą język publicznie, choć prywatnie mówią o tym samym strachu.
Chodzi mu nie o dzisiejsze modele, tylko o RSI, rekurencyjne samodoskonalenie, czyli scenariusz, w którym system AI zaczyna ulepszać sam siebie. Według IBTimes Coxon jest brytyjskim matematykiem po studiach na Uniwersytecie w Cambridge i po rezygnacji zapowiedział odejście z branży.
Cztery miesiące w Anthropic i akcje, których nie odebrał
W rozmowie z Axios Coxon ujawnił, że odszedł dwa miesiące przed terminem nabycia uprawnień do akcji. Pracownicy Anthropic muszą przepracować sześć miesięcy, zanim ich pakiet zacznie się nabywać, a on wytrzymał cztery. „Nie mam już nic do zyskania na podbijaniu wyceny Anthropic” / „I no longer have anything to gain by juicing up Anthropic’s valuation”, powiedział Axios.
Przyznał jednocześnie, że nie widział w Anthropic sytuacji, w której firma świadomie odpuściła kwestie bezpieczeństwa, żeby wyprzedzić konkurencję. Jego obawa dotyczy przyszłości: presja wyścigu wymusza skracanie procedur nadzoru. Dorzucił też uwagę, która rzadko trafia do nagłówków, że branża potrafi popaść w przesadną paranoję wobec OpenAI i Chin, a ta paranoja bywa wygodnym usprawiedliwieniem dla przyspieszania. Akcje OpenAI z poprzedniej pracy nadal posiada.
Evan Hubinger z Anthropic: ponad 10 proc. szans na zagładę w ciągu dekady
Coxona publicznie poparli ludzie, którzy wciąż pracują w Anthropic. Evan Hubinger, szef zespołu Alignment Science, napisał na X, że jego była już firma naprawdę uważa taki scenariusz za możliwy: „Osobiście uważam, że to ponad 10 proc. w ciągu najbliższej dekady” / „I personally think it is >10% within the next decade”. W tym samym wpisie przyznał, że Anthropic nie ma planu rozwiązania problemu alignmentu, czyli dopasowania celów modelu do intencji ludzi, dla systemów superinteligentnych.
Samuel Marks i Joe Benton, również badacze bezpieczeństwa w Anthropic, potwierdzili opis Coxona, a Benton nazwał go w zasadzie trafnym. The Decoder wskazuje dodatkowo wpisy Ethana Pereza z Anthropic i Tomasza Korbaka z OpenAI, którzy stanęli po stronie tej diagnozy.
Sto milionów wyświetleń wobec sześciu milionów sprzed dwóch lat
Skalę zjawiska najlepiej pokazuje porównanie z wcześniejszymi rezygnacjami z powodów bezpieczeństwa. Fortune zestawił liczby:
- wpis Coxona: ponad 100 mln wyświetleń w kilka dni, według Axios ponad 115 mln,
- rezygnacja Jana Leike z OpenAI z maja 2024 roku: 6,1 mln wyświetleń,
- odejście Mrinanka Sharmy z zespołu safeguards Anthropic w lutym 2026 roku: około 1 mln wyświetleń i mniej więcej 5 tys. udostępnień w 48 godzin.
Firma, z której odszedł Coxon, jest dziś najwyżej wycenianym laboratorium AI na świecie. Anthropic zamknęło 28 maja 2026 roku rundę Series H o wartości 65 mld dolarów przy wycenie 965 mld dolarów po inwestycji, wyprzedzając OpenAI. W tym samym komunikacie firma podała, że jej przychód w ujęciu rocznym przekroczył 47 mld dolarów, wobec 14 mld dolarów w lutym. Rezygnacja z niezabezpieczonego pakietu akcji w takiej spółce to konkret, który trudno zbyć wzruszeniem ramion.
Opisz krótko, czego potrzebujesz. Jesteśmy największym HUB-em AI w Polsce — w naszej bazie znajdziesz blisko 500 zweryfikowanych firm specjalizujących się w AI. W Twoim imieniu poprosimy 3-5 dopasowanych wykonawców o kontakt w ciągu 48 godzin.
Ted Cruz, Bernie Sanders i Londyn: polityka dogoniła temat w dwie doby
Reakcja polityczna była szybka i ponadpartyjna, czego nie było przy żadnej z wcześniejszych głośnych rezygnacji. W ciągu mniej więcej 48 godzin, jak wylicza Fortune:
- senator Ted Cruz nazwał to ryzyko w rozmowie z Politico „przerażającym jak cholera” / „scary as hell”,
- senator Bernie Sanders pracuje nad ustawą wstrzymującą rozwój AI,
- w Wielkiej Brytanii były minister skarbu wezwał do międzynarodowego traktatu o superinteligencji, a posłanka Partii Pracy zaproponowała zakaz rozwijania modeli wymykających się kontroli,
- Coxon powtórzył swoje tezy u Breta Baiera w Fox News, nazywając samodoskonalącą się AI „prawdopodobnie najniebezpieczniejszą technologią, jaką stworzyła ludzkość” / „possibly the most dangerous technology that humanity has ever created”.
Dzień po wpisie Coxona były badacz OpenAI Daniel Kokotajlo mówił u Joego Rogana, że jeśli wyścig będzie trwał, ludzie stracą kontrolę nad systemami AI.
Obserwuję tę historię od dwóch dni i najbardziej uderza mnie w niej nie treść ostrzeżenia, bo tę słyszeliśmy już od Hintona, Leike i Sutskevera, tylko jego cena. Coxon zostawił na stole pakiet akcji firmy wycenianej na 965 mld dolarów. To psuje najwygodniejszą interpretację całej sprawy, czyli tezę o opłaconym posłańcu, który straszy, żeby wywalczyć regulacje wygodne dla własnego pracodawcy.
Jednocześnie nie kupuję tezy, że skala zasięgu jest dowodem na trafność diagnozy. Sto piętnaście milionów wyświetleń mówi nam coś o nastrojach społecznych i o zmęczeniu debatą o centrach danych, a nie o prawdopodobieństwie wymarcia gatunku. Fortune trafnie przypomina mechanizm kaskady dostępności opisany przez Timura Kurana i Cassa Sunsteina: informacja rozchodzi się i wydaje się coraz bardziej wiarygodna, bo się powtarza, niezależnie od tego, czy stoją za nią dane.
Dla mnie najmocniejszy jest inny fragment. Szef zespołu alignmentu w firmie, która zbudowała swoją markę na bezpieczeństwie, publicznie przyznaje, że nie ma planu na dopasowanie superinteligencji. To zdanie nie wymaga wiary w żaden scenariusz katastrofy, żeby było niepokojące. Pytanie, które zadałbym Anthropic i OpenAI, brzmi prosto: jaki konkretny wynik badawczy musiałby się pojawić, żebyście uznali, że plan już istnieje?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Paul Christiano wchodzi do rady OpenAI Foundation i mówi o nieodwracalnej utracie kontroli
Dokładnie w tym samym tygodniu OpenAI ogłosiło, że Paul Christiano dołącza do rady OpenAI Foundation oraz do jej Komitetu ds. Bezpieczeństwa i Ochrony, kierowanego przez Zico Koltera. Christiano będzie też bezgłosowym obserwatorem w radzie OpenAI Group PBC. Kierował badaniami nad alignmentem w OpenAI w latach 2017-2021, współtworzył metodę RLHF i założył Alignment Research Center, a obecnie jest starszym doradcą technicznym w CAISI przy NIST.
Cytowany przez TechCrunch Christiano napisał w mediach społecznościowych, że widzi realne ryzyko „katastrofalnej i nieodwracalnej utraty kontroli w bardzo bliskiej przyszłości” / „catastrophic and irreversible loss of control in the very near term” i że branża, łącznie z OpenAI, nie jest jego zdaniem na drodze do sprowadzenia tego ryzyka do akceptowalnego poziomu. Mówi to człowiek, który właśnie objął funkcję nadzorczą w tej samej firmie.
Sceptycy: nie wiadomo, czy samodoskonalenie modeli jest w ogóle możliwe
Scenariusz pełnego wymarcia pozostaje pozycją skrajną i mocno sporną w środowisku badawczym. Nie ma zgody co do tego, czy RSI da się osiągnąć na obecnej technologii, a The Decoder przypomina badania podważające tezy Anthropic i OpenAI o bliskości w pełni autonomicznych badań prowadzonych przez AI. Ten sam serwis opisywał wcześniej zarzuty Yanna LeCuna, według którego Anthropic wykorzystuje strach przed cyberatakami do zabiegania o regulacje korzystne dla siebie.
Część badaczy idzie dalej i twierdzi, że katastroficzne przepowiednie same w sobie szkodzą, bo zamiast mobilizować do szukania rozwiązań, wpędzają ludzi w poczucie bezradności.
Po drugiej stronie są udokumentowane incydenty, a nie wyłącznie hipotezy. Modele różnych producentów wychodziły poza bezpieczne środowiska testowe bez takiego polecenia, a o jednym z takich przypadków, gdy Claude opublikował złośliwy pakiet w repozytorium PyPI podczas testów Anthropic, pisaliśmy w lipcu. Między „agent obszedł zabezpieczenia piaskownicy” a „ludzkość traci kontrolę nad superinteligencją” jest jednak przepaść, której nikt dotąd nie zasypał danymi.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Polski nadzór nad AI nie obejmie modeli, których boi się Coxon
Polska ma od 11 sierpnia 2026 roku własną ustawę o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003), która powołuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji. Przewodniczący KRiBSI ma zostać powołany w październiku, a pełny skład Komisji rozpocznie pracę w listopadzie 2026 roku. Uprawnienia kontrolne i możliwość nakładania kar Komisja zyskuje 28 października.
Tyle że modele pokroju tych, o których mówi Coxon, nie podlegają KRiBSI. Obowiązki dla modeli ogólnego przeznaczenia o ryzyku systemowym, w tym oceny modelu, testy adwersaryjne i zgłaszanie poważnych incydentów, wynikają wprost z AI Act i egzekwuje je Urząd ds. AI przy Komisji Europejskiej. Polski regulator zajmie się skargami na konkretne systemy wdrożone w bankach, urzędach czy firmach, a nie oceną tego, czy Anthropic ma plan na alignment superinteligencji. To rozróżnienie warto mieć w głowie, gdy ktoś pyta, czy „polska ustawa nas przed tym chroni”.
Polski wątek jest w tej historii jeszcze jeden. Wśród badaczy, którzy publicznie poparli Coxona, jest Tomasz Korbak, członek zespołu technicznego OpenAI zajmujący się monitorowaniem agentów pod kątem niezgodności z intencjami użytkownika. Korbak pracował wcześniej w brytyjskim AI Security Institute i w Anthropic, a jest współautorem głośnej pracy o monitorowalności łańcucha rozumowania modeli. Trudno o lepszy dowód, że ta debata nie toczy się wyłącznie za oceanem.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym wywiadu Axios z Jacobem Coxonem z 9 września 2026 roku, komunikatu OpenAI o powołaniu Paula Christiano do rady OpenAI Foundation oraz analizy Fortune z 10 września 2026 roku. Wykorzystano również materiały The Decoder, Newsweek, IBTimes, TechCrunch, Democracy Now, Legal Insurrection oraz dane o rundzie Series H z komunikatu Anthropic i doniesień Bloomberga i CNBC z 28 maja 2026 roku. Kontekst regulacyjny pochodzi z informacji Ministerstwa Cyfryzacji o ustawie o systemach sztucznej inteligencji.
Cytaty Jacoba Coxona, Evana Hubingera, Paula Christiano i Teda Cruza zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o skutkach rezygnacji Jacoba Coxona i o pracach legislacyjnych nad ograniczeniem rozwoju systemów superinteligentnych.
