Anthropic udostępnił 1 września 2026 roku Claude Fable 5.1 oraz Claude Mythos 5.1, czyli ten sam model w dwóch wersjach różniących się wyłącznie poziomem zabezpieczeń. W benchmarku Terminal-Bench-Science 0.1, mierzącym agentowe zadania badawcze uruchamiane z linii poleceń, Fable 5.1 osiągnął 52,6 proc. wobec 24,7 proc. dla Fable 5, a typowe obciążenia rozliczane tokenowo mają kosztować około 25 proc. mniej niż wcześniej.
- Claude Fable 5.1, udostępniony 1 września 2026 roku, osiągnął 52,6 proc. w benchmarku Terminal-Bench-Science 0.1, co stanowi ponad dwukrotny wzrost względem wyniku 24,7 proc. uzyskanego przez poprzednika – Claude Fable 5.
- Cena odczytu z pamięci podręcznej (cache) spadła o 75 proc. do 0,25 dolara za milion tokenów, co przy typowym profilu użycia obejmującym Claude Enterprise, Claude Code i API przekłada się na obniżkę rachunku o około 25 proc., a przy pracy silnie agentowej – nawet o około 45 proc.
- Mocniejszy wariant modelu, Claude Mythos 5.1, trafia wyłącznie do wybranych organizacji ze Stanów Zjednoczonych za pośrednictwem Cyber Verification Program i Life Sciences Verification Program, a rozszerzenie dostępu na partnerów zagranicznych Anthropic uzgadnia z amerykańską administracją bez podania terminu.
Fable 5.1 i Mythos 5.1 to jeden model z dwoma zestawami filtrów
Anthropic potwierdza wprost, że pod nazwami Fable 5.1 i Mythos 5.1 kryje się dokładnie ta sama sieć. Różni je tylko warstwa zabezpieczeń: Fable 5.1 jest dostępny powszechnie, Mythos 5.1 wyłącznie przez programy zaufanego dostępu, przeznaczone dla obrońców infrastruktury i naukowców z obszaru life sciences.
Ten podział działa u Anthropic od czerwca, kiedy Fable 5 blokował pytania z podstaw biologii i przekierowywał je do starszych modeli. Teraz firma wymienia dwie ścieżki dostępu do Mythos 5.1: Cyber Verification Program dla pracy defensywnej w cyberbezpieczeństwie oraz Life Sciences Verification Program, uruchomiony we współpracy z rządem USA. Modelem Mythos 5.1 napędzany jest też Claude Security, produkt skanujący repozytoria kodu pod kątem podatności i proponujący łatki do przeglądu przez człowieka.
Jest przy tym ograniczenie geograficzne, o którym Anthropic pisze jednym zdaniem. Mythos 5.1 trafia na razie wyłącznie do wybranych organizacji ze Stanów Zjednoczonych, a rozszerzenie dostępu na partnerów zagranicznych firma uzgadnia z amerykańską administracją, bez podania terminu.
Fable 5.1 wyprzedza Fable 5, Opusa 5 i GPT-5.6 Sol we wszystkich opublikowanych testach
Anthropic pokazał tabelę porównawczą, w której nowy model prowadzi w każdym zestawieniu, choć przewaga nad Opusem 5 bywa niewielka.
| Test | Fable 5.1 | Fable 5 | Opus 5 | GPT-5.6 Sol |
|---|---|---|---|---|
| Terminal-Bench-Science 0.1 | 52,6 proc. | 24,7 proc. | 29,0 proc. | 22,4 proc. |
| Terminal-Bench 4.0 | 55,8 proc. | 42,0 proc. | 52,3 proc. | 37,3 proc. |
| GDPval-AA v2 | 1853 | 1723 | 1824 | 1711 |
| OSWorld 2.0 (tryb strict) | 41,7 proc. | 36,1 proc. | 39,6 proc. | brak danych |
| Humanity’s Last Exam (bez narzędzi) | 60,9 proc. | 57,8 proc. | 56,6 proc. | brak danych |
| AutomationBench | 31,4 proc. | 17,1 proc. | 26,9 proc. | 19,6 proc. |
| CursorBench 3.2.0 | 73,4 proc. | 70,5 proc. | 70,0 proc. | 67,2 proc. |
Jedna liczba z tej tabeli wymaga wyjaśnienia. Na Terminal-Bench 4.0 Mythos 5.1 uzyskał 60,9 proc., czyli o 5,1 punktu procentowego więcej niż Fable 5.1, mimo że jest to ten sam model. Anthropic tłumaczy różnicę wyłącznie działaniem wcześniejszych, mniej precyzyjnych filtrów cyberbezpieczeństwa, które przerywały pracę modelu w części zadań. Firma zapowiada, że po zmianach w zabezpieczeniach rozjazd między obiema wersjami powinien się skurczyć.
Anthropic zaznacza też, że Fable 5.1 był oceniany z włączonymi produkcyjnymi zabezpieczeniami. Tam gdzie filtry zadziałały, zadania cyberbezpieczeństwa wykonywał Claude Opus 4.8, a zadania biologiczne Claude Opus 5, co według firmy zaniża wyniki Fable 5.1 i Fable 5 w tych benchmarkach.
Sama Anthropic sygnalizuje przy tym niepewność pomiaru. W Terminal-Bench-Science 0.1 błąd standardowy wynosi od 3,5 do 4,5 punktu procentowego na model, a publiczna tablica wyników podaje dla Fable 5 wartość 21,4 proc. wobec 24,7 proc. odtworzonych w konfiguracji Anthropic.
Odczyty z cache tańsze o 75 procent obniżają rachunek nawet o 45 procent
Stawki podstawowe się nie zmieniły i wynoszą 10 dolarów za milion tokenów wejściowych oraz 50 dolarów za milion wyjściowych, dokładnie tyle co w Fable 5. Zmieniła się cena odczytu z pamięci podręcznej, czyli sytuacji, w której model sięga po kontekst już wcześniej przetworzony. Kosztuje ona teraz 0,25 dolara za milion tokenów, o 75 proc. mniej niż wcześniej.
Anthropic policzył wpływ tej zmiany na realnych danych z czterech tygodni sierpnia 2026 roku. Przy typowym profilu użycia, obejmującym Claude Enterprise, Claude Code i API, rachunek spada o około 25 proc. Przy pracy silnie agentowej, gdzie kontekst i wywołania narzędzi generują większość kosztu, oszczędność sięga około 45 proc.
To druga w ciągu sześciu tygodni zmiana cenowa w portfolio Anthropic. Pod koniec lipca firma wprowadziła Claude Opus 5 w cenie o połowę niższej niż Fable 5, zamiast obiecywać skok możliwości. Teraz to samo podejście trafiło na szczyt oferty. Fable 5.1 domyślnie pracuje na wysokim poziomie wysiłku w Claude Code i na średnim w Claude Cowork oraz w Claude.ai.
Millennium: model znalazł awarię, której inżynierowie nie wyjaśnili przez cztery lata
Anthropic opublikował 22 wypowiedzi partnerów z wczesnego dostępu. Najmocniejszy przykład pochodzi od funduszu Millennium, gdzie Fable 5.1 zdiagnozował błąd występujący mniej więcej raz na milion uruchomień programu.
„Pewien fragment kodu miał wyjątkowo rzadką awarię, mniej więcej raz na milion uruchomień, której nikt z naszego zespołu nie wyjaśnił przez cztery czy pięć lat” / „A particular piece of code had an extremely rare crash, about one in a million runs, that nobody on our team had explained in four to five years.” Damien, Senior Portfolio Manager w Millennium, dodaje, że model zdeasemblował bibliotekę zewnętrznego dostawcy, zestawił ją ze zrzutem pamięci i wskazał błąd w tej bibliotece.
Deklaracje biznesowe padły też ze strony Cognition, twórcy agenta programistycznego Devin. „W dniu premiery przenosimy ruch Opusa 5 w Devinie na Claude Fable 5.1” / „We’re moving our Opus 5 traffic in Devin to Claude Fable 5.1 on launch day.” Walden Yan, współzałożyciel i CPO Cognition, wiąże tę decyzję właśnie z nową ceną odczytów z cache.
Krócej ujął to Dan Shipper, CEO firmy Every: „Inteligencja na poziomie Fable, cena na poziomie Opusa, szybkość Sonneta” / „Fable-level intelligence, Opus-level price, Sonnet-speed.”
Warto pamiętać, kto te opinie zbierał. Wszystkie pochodzą od partnerów wczesnego dostępu i zostały opublikowane przez samego producenta modelu, więc nie są niezależną weryfikacją.
Mythos 5.1 zaprojektował białka wiążące, Fable 5.1 przerysował mapę Wenus
Najciekawsza część komunikatu Anthropic dotyczy nie kodowania, tylko wyników naukowych, z których część została zweryfikowana eksperymentalnie poza firmą.
W projektowaniu molekularnym Mythos 5.1 dostał otwarte narzędzia do projektowania i zwijania białek, a jego projekty trafiły do dwóch zewnętrznych organizacji na testy laboratoryjne. Dla trzech celów, czyli EGFR, białka G wirusa Nipah oraz 15-PGDH, powinowactwo wiązania było dziesięciokrotnie wyższe niż w najlepszych projektach zgłoszonych w konkursach Adaptyv Bio. Odsetek trafień, czyli projektów, które faktycznie okazały się działającymi białkami wiążącymi, sięgnął niemal 50 proc. dla dwunastu celów. Anthropic podaje, że dziś typowe wartości w tej dziedzinie mieszczą się w przedziale od 10 do 15 proc.
Drugi przykład dotyczy planetologii. Fable 5.1 wytrenował sieć neuronową, która zbudowała nową mapę wysokościową jednej trzeciej powierzchni Wenus. Materiałem wejściowym były zdjęcia radarowe z misji NASA Magellan sprzed ponad trzydziestu lat oraz istniejąca mapa obejmująca jedną piątą planety. Nowa mapa pokazuje szczegóły o rozmiarze od dwóch do trzech kilometrów zamiast od dziesięciu do dwudziestu, a wysokości odwzorowuje do 25 proc. dokładniej. Anthropic udostępnił ją na licencji Creative Commons przed startem misji NASA VERITAS i ESA EnVision.
W biologii obliczeniowej Mythos 5.1 napisał własne kernele GPU i wprowadził buforowanie wyników pośrednich, przyspieszając siedem otwartych modeli głębokiego uczenia nawet 2,5 raza przy identycznych wynikach. Dla analiz obejmujących cały genom szacowany koszt GPU spadł o 30 do 60 proc. Anthropic podkreśla, że taka optymalizacja zwykle zajmuje zespołowi inżynierów wydajności tygodnie i bywa poza zasięgiem budżetowym laboratoriów akademickich.
Patrzę na tę premierę i widzę dwa zjawiska, które warto rozdzielić. Pierwsze to realny postęp w zadaniach długodystansowych, potwierdzony przez zewnętrzne laboratoria w przypadku białek i przez publicznie dostępną mapę Wenus. Drugie to komunikacja marketingowa, w której różnica 5,1 punktu procentowego między Fable 5.1 a Mythos 5.1 na Terminal-Bench 4.0 nie wynika z inteligencji modelu, tylko z tego, że filtr bezpieczeństwa przerwał mu pracę. Anthropic sam to przyznaje i dobrze, że przyznaje. Ale to oznacza, że publikowane dziś benchmarki mierzą jednocześnie dwie rzeczy: możliwości modelu i skuteczność jego cenzora. Dla zespołu, który wybiera narzędzie do produkcji, to nie jest niuans akademicki.
Bardziej niepokoi mnie geografia dostępu. Mocniejszy wariant trafia wyłącznie do zweryfikowanych organizacji w Stanach Zjednoczonych, więc polski czy niemiecki zespół obrony infrastruktury dostaje słabsze narzędzie niż jego amerykański odpowiednik, przy tej samej pracy i tym samym poziomie zagrożenia. Anthropic zapowiada rozszerzenie programu, lecz nie podaje daty. Do tego czasu przewaga w cyberbezpieczeństwie jest rozdzielana według paszportu, a nie według kompetencji.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Filtr cyberbezpieczeństwa uruchamia się o 60 procent rzadziej, exploitów nadal nie napisze
Anthropic zmienił próg działania zabezpieczeń, bo poprzednia wersja blokowała zbyt wiele nieszkodliwych zapytań. Użytkownicy Claude Code powinni odnotować średnio około 60 proc. mniej interwencji na sesję w porównaniu z wcześniejszymi filtrami Fable 5. Nowość merytoryczna polega na tym, że Fable 5.1 może już wyszukiwać podatności w oprogramowaniu, czyli wykonywać defensywną część pracy nad bezpieczeństwem.
Lista zadań, które nadal trafiają do modeli Opus zamiast do Fable 5.1, obejmuje:
- testy penetracyjne,
- generowanie exploitów,
- skanowanie podatności oparte na plikach binarnych,
- prace badawczo-rozwojowe w naukach o życiu.
W biologii filtry uruchamiają się o 85 proc. rzadziej przy prostych pytaniach z zakresu podstaw biologii i medycyny niż w momencie premiery Fable 5.
Osobno Anthropic wprowadza Enterprise Frontier Safeguards, system, w którym dane klienta zostają w jego własnej infrastrukturze chmurowej, a nie na serwerach Anthropic. Ewentualny przegląd przez człowieka wykonuje domyślnie sam klient. Rozwiązanie powstawało we współpracy z ponad setką firm z sektorów finansowego, ochrony zdrowia, przemysłu, telekomunikacji, prawa, handlu i administracji publicznej, a wdrażanie ma ruszyć etapami jesienią. Do tego czasu uprawnieni klienci mogą korzystać z Fable 5.1 w trybie zerowej retencji danych.
Zmienia się też sposób prowadzenia rozmowy przez API. Nowe konta założone od dnia premiery nie mogą już ręcznie edytować wcześniejszego kontekstu w rozmowie wieloetapowej z zachowaniem zapisu rozumowania modelu. Anthropic tłumaczy to zamknięciem znanej techniki distylacji, czyli wyciągania możliwości modelu w celu wytrenowania mniejszego. Istniejące konta na razie nie są objęte zmianą, ale obejmie ona wszystkich przy kolejnych premierach modeli.
Anthropic dodaje niewidoczny znak wodny do tekstów Claude’a, bo wymaga tego AI Act
W lipcu 2026 roku Anthropic podpisał unijny Kodeks postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI. Według Komisji Europejskiej do końca lipca dokument podpisało około 190 organizacji z sektorów IT, telekomunikacji, edukacji i handlu, w tym Google, Meta, Microsoft, Mistral, OpenAI, Cohere, Aleph Alpha i Black Forest Labs. Około połowa sygnatariuszy to małe i młode firmy.
Podpis pociąga za sobą obowiązek techniczny. Anthropic musi dodawać znak wodny, czyli numeryczny sposób oceny prawdopodobieństwa, że w powstaniu danego tekstu brał udział Claude, do wyników modeli wydanych po 2 sierpnia 2026 roku. Firma zapewnia, że oznaczenie jest niewidoczne bez API detekcyjnego, nie wpływa na jakość ani treść odpowiedzi i nie zawiera żadnych informacji o użytkowniku, jego organizacji ani o przebiegu rozmów z Claude’em.
Drugi wymóg dotyczy wykrywania. Anthropic uruchamia API do detekcji w prywatnym podglądzie, na razie dla organizacji uprawnionych na mocy prawa unijnego, czyli regulatorów, organów ścigania, mediów, weryfikatorów faktów, niezależnych badaczy, instytucji edukacyjnych i unijnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Dostęp mają też przedsiębiorstwa, które same muszą weryfikować oznaczenia, aby wykazać własną zgodność z AI Act.
Polskie firmy poznają swojego nadzorcę AI dopiero w listopadzie
Obowiązki z artykułu 50 AI Act, dotyczące oznaczania i wykrywania treści generowanych przez AI, stosuje się w całej Unii od 2 sierpnia 2026 roku. Polska ustawa o systemach sztucznej inteligencji, którą prezydent Karol Nawrocki podpisał 24 lipca 2026 roku, weszła w życie 11 sierpnia i tworzy krajowe ramy nadzoru nad tymi przepisami.
Nadzorcą ma być Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, organ kolegialny obsługiwany przez Ministerstwo Cyfryzacji, w którego skład wejdą przedstawiciele Prezesa UOKiK, Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji oraz Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Według Ministerstwa Cyfryzacji przewodniczący KRiBSI ma zostać powołany w październiku 2026 roku, a pełna Komisja rozpocznie działalność w listopadzie. Przepisy więc obowiązują, a organ, który ma ich pilnować, jeszcze nie działa operacyjnie.
Dla polskiej firmy korzystającej z Claude’a przez API oznacza to konkretną zmianę w łańcuchu treści. Teksty wygenerowane przez Fable 5.1 zawierają teraz oznaczenie, którego istnienia nie da się sprawdzić bez dostępu do API detekcyjnego Anthropic. Redakcje, agencje marketingowe i działy komunikacji, które w Polsce publikują materiały informujące opinię publiczną o sprawach będących przedmiotem zainteresowania publicznego, podlegają przy tym obowiązkowi etykietowania z artykułu 50 ustęp 4, niezależnie od tego, jaki model wykorzystały.
Dla zespołów bezpieczeństwa najważniejsza jest inna informacja. Fable 5.1 może dziś szukać podatności w kodzie, ale nadal nie wykona testu penetracyjnego ani nie przeskanuje binariów, a wariant Mythos 5.1, który mógłby to robić po weryfikacji, do polskich firm na razie nie trafia.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym oficjalnego komunikatu Anthropic z 1 września 2026 roku, komunikatu Komisji Europejskiej o sygnatariuszach Kodeksu postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI oraz materiałów Ministerstwa Cyfryzacji dotyczących ustawy o systemach sztucznej inteligencji i powołania KRiBSI. Mapa wysokościowa Wenus została opublikowana przez Anthropic w repozytorium Zenodo. Do weryfikacji danych o premierze wykorzystano również publikacje VentureBeat i 9to5Mac.
Cytaty Damiena, Senior Portfolio Managera w Millennium, Waldena Yana, współzałożyciela i CPO Cognition, oraz Dana Shippera, CEO Every, zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym Anthropic.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o dostępności Claude Mythos 5.1 poza Stanami Zjednoczonymi oraz o wdrażaniu obowiązków oznaczania treści AI w Polsce.
