Amerykański regulator rynków finansowych sięga po sztuczną inteligencję, żeby tropić nieuczciwy handel na platformach predykcyjnych. Sprawa zaczęła się od żołnierza sił specjalnych, który na tajnych informacjach zarobił ponad 400 tysięcy dolarów.
Kluczowe fakty:
- CFTC buduje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji do wykrywania insider tradingu na rynkach predykcji po tym, jak żołnierz sił specjalnych zarobił 410 tysięcy dolarów na tajnych informacjach o operacji przeciwko Maduro.
- Agencja straciła ponad 20% pracowników na skutek federalnych cięć kadrowych, podczas gdy liczba prowadzonych postępowań rośnie – AI ma wypełnić tę lukę kadrową.
- Analiza 400 tysięcy rynków na Polymarket pokazała, że duże zakłady w segmencie wojskowo-obronnym wygrywały w 52% przypadków, co jest ponad trzy razy więcej niż średnia ogólna (14-15%).
Żołnierz, Maduro i zakłady za 33 tysiące dolarów
23 kwietnia 2026 roku Departament Sprawiedliwości oraz Commodity Futures Trading Commission (CFTC) ogłosiły wszczęcie równoległych postępowań karnego i cywilnego przeciwko czynnemu żołnierzowi Armii Stanów Zjednoczonych. Chodzi o sierżanta sztabowego Gannona Kena Van Dyke’a ze sił specjalnych.
Zarzuty dotyczą wykorzystania tajnych informacji o operacji wojskowej o kryptonimie „Operation Absolute Resolve”, której celem było pojmanie ówczesnego prezydenta Wenezueli Nicolása Maduro. Van Dyke brał udział w planowaniu tej operacji, podpisał umowę o zachowaniu poufności i miał dostęp do informacji niejawnych.
Co zrobił z tą wiedzą? Wydał ponad 33 tysiące dolarów na zakłady na Polymarket, stawiając na odsunięcie Maduro od władzy. Zarobił przy tym blisko 410 tysięcy dolarów.
Van Dyke działał pod pseudonimem „Burdensome-Mix”, by ukryć swoją tożsamość. Kupił ponad 436 tysięcy akcji kontraktu „Maduro Out by January 31, 2026?” między 30 grudnia 2025 a 2 stycznia 2026 roku. Operacja odbyła się w nocy z 2 na 3 stycznia 2026 roku.
Według akt sprawy, po tym jak media zaczęły pisać o podejrzanej aktywności na rynkach związanych z Maduro, Van Dyke miał próbować zacierać ślady: przekierował środki przez zagraniczny portfel kryptowalutowy, zmienił adresy e-mail powiązane z kontem i poprosił o jego usunięcie.
Prawie co drugi pracownik w Polsce używa AI za plecami swojego szefa. 71% polskich pracowników oszczędza dzięki AI od pół godziny do ponad dwóch godzin dziennie …
CFTC sięga po AI, bo ludzi brakuje
To pierwsza w historii sprawa o insider trading na rynkach predykcji i pierwsze zastosowanie przez CFTC przepisu potocznie zwanego „Eddie Murphy Rule”, który zakazuje rządowym urzędnikom i żołnierzom handlowania na podstawie informacji niejawnych.
I właśnie tu wchodzi AI.
Przewodniczący CFTC Michael Selig poinformował, że agencja buduje narzędzia oparte na sztucznej inteligencji, które mają weryfikować zgłoszenia rejestracyjne w branży krypto i wzmacniać nadzór nad rynkami predykcji. Powód jest prosty i nieco alarmujący: CFTC straciła ponad 20% pracowników na skutek federalnych cięć kadrowych, a mimo to liczba prowadzonych przez nią postępowań rośnie. AI ma wypełnić tę lukę.
Sprawa Van Dyke’a jest modelowym przykładem sytuacji, gdzie rynki predykcji stają się czymś więcej niż platformą do obstawiania. Stają się rynkiem finansowym, na którym asymetria informacyjna ma realne, wymierne konsekwencje. Z jednej strony mamy narzędzie, które potencjalnie poprawia jakość zbiorowego przewidywania wydarzeń. Z drugiej strony tworzymy środowisko, które dla osób z dostępem do informacji niejawnych staje się po prostu maszyną do drukowania pieniędzy. Pytanie, na które nikt jeszcze nie odpowiedział brzmi: ile podobnych przypadków nigdy nie wyszło na jaw? I czy AI rzeczywiście jest w stanie je wykryć, skoro eksperci od bezpieczeństwa operacyjnego potrafią działać o wiele sprytniej niż szeregowy żołnierz?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Platforma pod lupą, ale nie bez powodów do dumy
Polymarket zareagował szybko. Platforma nawiązała współpracę z firmą analityczną Chainalysis, żeby wdrożyć narzędzia nadzoru opartego na blockchainowych danych, zdolne wykrywać insider trading i egzekwować zasady uczciwości rynkowej.
Sam Polymarket podkreślił, że to właśnie on zgłosił podejrzaną aktywność Van Dyke’a do wymiaru sprawiedliwości i aktywnie współpracował ze śledztwem. W poście na platformie X napisał, że areszotowanie Van Dyke’a jest „dowodem, że system działa”.
Platforma przeżywa przy tym ekspansję: tygodniowe wolumeny handlu zbliżają się lub przekraczają miliard dolarów, a inwestorzy wyceniają ją na 15 miliardów dolarów.
Dane mówią same za siebie
Sprawa Van Dyke’a nie jest odizolowanym incydentem. Organizacja Anti-Corruption Data Collective przeanalizowała 400 tysięcy rynków na Polymarket z lat 2021-2026. Wyniki są wymowne: zakłady powyżej 2500 dolarów w segmencie akcji militarnych i obronnych wygrywały średnio w 52% przypadków. To ponad trzy i pół raza więcej niż średnia dla wszystkich rynków.
Statystyczny obraz insider tradingu wygląda tak:
- rynki wojskowo-obronne: skuteczność dużych zakładów na poziomie 52%
- rynki polityczne (wybory, mianowania, akcje militarne łącznie): 25% skuteczności, czyli niemal dwukrotnie powyżej średniej
- ogólna średnia skuteczności dla wszystkich rynków: ok. 14-15%
Badacze stwierdzili wprost: rynki polityczne, gdzie wyniki zależą od wąskiego grona decydentów, są „strukturalnie podatne na insider trading”.
Prawo dogania rzeczywistość
CFTC nie tylko ściga przypadki z przeszłości, ale też próbuje ustanowić ramy prawne na przyszłość. W marcu 2026 roku agencja ogłosiła zaawansowane zawiadomienie o planowanym nowym regulaminie, poszukując publicznych komentarzy w sprawie tego, czy potrzebne są nowe lub zmienione przepisy dotyczące rynków predykcji.
Dyrektor ds. egzekwowania prawa CFTC David Miller wprost odrzucił mit, który krążył w mediach społecznościowych, jakoby insider trading był na rynkach predykcji dozwolony lub wręcz mile widziany. „Insider trading violates the [CEA] and our regulations’ anti-fraud provisions” / „Insider trading narusza [Commodity Exchange Act] oraz przepisy antyfraudowe naszych regulacji” powiedział Miller w NYU Law School.
Równolegle w Kongresie trwają prace nad kilkoma projektami ustaw. Projekt H.R. 7004, czyli Public Integrity in Financial Prediction Markets Act of 2026, zakazywałby wybranym urzędnikom federalnym, pracownikom Kongresu i mianowanym urzędnikom wykonawczym handlowania kontraktami predykcyjnymi, gdy posiadają materialne informacje niepubliczne.
Nowy front regulacyjny
Sprawa Van Dyke’a to coś więcej niż historia jednego żołnierza, który dał się ponieść pokusie. To test dla całego systemu nadzoru nad rynkami predykcji i pierwsza poważna odpowiedź instytucjonalna na pytanie, które zadawano od lat: kto i jak będzie pilnować tych rynków?
Odpowiedź CFTC brzmi: AI, blockchain analytics i agresywna egzekucja prawa. Zobaczymy, czy to wystarczy.
