Były premier Kanady Justin Trudeau zabrał głos w debacie, której branża technologiczna wciąż woli unikać. Boom na sztuczną inteligencję może doprowadzić do koncentracji bogactwa na skalę, której ludzkość jeszcze nie widziała – i nie chodzi o jednego trylionera, ale o setki takich osób.
Kluczowe fakty:
- W 2025 roku liczba miliarderów na świecie osiągnęła rekordowy poziom 3000 osób, a ich łączny majątek wzrósł o 2,5 biliona dolarów w ciągu jednego roku.
- Elon Musk, z majątkiem szacowanym na 650 miliardów dolarów, może zostać pierwszym trylionerem świata już w 2026 roku dzięki planowanemu IPO SpaceX i pakietowi wynagrodzeń w Tesli.
- Były premier Kanady Justin Trudeau ostrzegł, że boom na sztuczną inteligencję może doprowadzić do powstania setek lub tysięcy trylionerów, co będzie oznaczać fundamentalny problem z systemem gospodarczym.
W rozmowie z CNBC Trudeau postawił tezę, która – choć brzmi jak hasło lewicowego polityka – w istocie dotyka realnego mechanizmu działania rynku AI. Kilku trylionerów? Być może akceptowalne. Sto albo tysiąc? To już sygnał alarmowy.
„Coś będzie fundamentalnie nie tak z tym światem”
Trudeau powiedział wprost:
„We will probably in the coming years end up with a handful of trillionaires—that is OK in a sense that we need to aspire to something. But if we suddenly have 100 trillionaires or 1,000 trillionaires, something will be fundamentally wrong with the world—and everyone will be right in saying 'This system doesn’t work.'” / „W nadchodzących latach prawdopodobnie skończymy z garstką trylionerów – to jest w pewnym sensie w porządku, bo potrzebujemy do czegoś dążyć. Ale jeśli nagle będziemy mieć 100 trylionerów albo 1000 trylionerów, coś będzie fundamentalnie nie tak z tym światem – i wszyscy będą mieli rację, mówiąc: 'Ten system nie działa.'”
Wypowiedź padła w kontekście rekordowego wzrostu liczby miliarderów na świecie. Według danych Oxfam w 2025 roku na świecie było już około 3000 miliarderów, a ich łączny majątek urósł w ciągu jednego roku o 2,5 biliona dolarów. Skala ta porównywana jest dziś do Gilded Age – epoki Johna D. Rockefellera, Andrew Carnegie’ego i J.P. Morgana.
Prawie co drugi pracownik w Polsce używa AI za plecami swojego szefa. 71% polskich pracowników oszczędza dzięki AI od pół godziny do ponad dwóch godzin dziennie …
Musk jako pierwszy trylioner – już w tym roku?
Najbliżej historycznego progu jest Elon Musk, którego majątek szacuje się na 650 miliardów dolarów. Zapowiadane IPO SpaceX może pchnąć tę wartość jeszcze wyżej – analitycy wskazują, że Musk może zostać pierwszym trylionerem na świecie już w 2026 roku.
Do tego dochodzi pakiet wynagrodzenia zatwierdzony przez akcjonariuszy Tesli w 2025 roku. Jeśli Musk spełni ambitne cele – wycena spółki na poziomie 8,5 biliona dolarów, produkcja 20 milionów aut rocznie, wdrożenie miliona humanoidalnych robotów – otrzyma dodatkowe akcje warte niemal bilion dolarów.
Sam Musk twierdzi, że pieniądze przestaną mieć znaczenie, gdy AI i robotyka zapewnią wszystkim wszystkiego pod dostatkiem:
„It’s kind of strange, but in a future where anyone can have anything, you no longer need money as a database for labor allocation. If AI and robotics are big enough to satisfy all human needs, then money is no longer necessary. Its relevance declines dramatically.” / „To trochę dziwne, ale w przyszłości, w której każdy może mieć wszystko, czego chce, pieniądze nie są już potrzebne jako baza danych do alokacji pracy. Jeśli AI i robotyka wystarczą, by zaspokoić wszystkie ludzkie potrzeby, pieniądze stają się zbędne. Ich znaczenie drastycznie maleje.”
Głos rozsądku czy polityczna gra?
Trudeau mówi rzeczy, które brzmią słusznie – i rzeczywiście trudno się z nimi nie zgodzić na poziomie intuicji. Nikt racjonalny nie chce świata, w którym tysiąc osób posiada więcej niż reszta ludzkości razem wzięta. Ale warto zachować pewien dystans. Po pierwsze – Trudeau przez dekadę rządził Kanadą i nie zdołał skutecznie ograniczyć nierówności w swoim własnym kraju. Po drugie – sam pochodzi z rodziny uprzywilejowanej, a jego partnerka Katy Perry warta jest szacowane 400 milionów dolarów. Trudno nie zauważyć tej sprzeczności. To nie znaczy, że nie ma racji. Ale pytanie, co zrobić z tym ostrzeżeniem, pozostaje otwarte. Czy potrzebujemy globalnego podatku od ultraboczy? Regulacji rynku AI? A może – jak sugeruje Musk – sam rynek i technologia rozwiążą problem, bo bogactwo straci sens? Nie wiem. Ale wiem, że takie rozmowy warto prowadzić, zanim trylionerów będzie stu.
– Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Nawet papież zabrał głos
Nierówności płacowe stały się tematem na tyle poważnym, że skomentował je papież Leon XIV. W rozmowie z katolickim serwisem Crux powiedział:
„CEOs that 60 years ago might have been making four to six times more than what the workers are receiving, the last figure I saw, it’s 600 times more than what average workers are receiving. The news that Elon Musk is going to be the first trillionaire in the world: What does that mean and what’s that about? If that is the only thing that has value anymore, then we’re in big trouble.” / „Prezesi, którzy 60 lat temu zarabiali cztery do sześciu razy więcej niż pracownicy, według ostatnich danych zarabiają dziś 600 razy więcej. Wiadomość, że Elon Musk zostanie pierwszym trylionerem na świecie: co to oznacza i o co chodzi? Jeśli to jedyna rzecz, która ma dziś wartość, to jesteśmy w poważnych tarapatach.”
Trudeau krytyk nierówności – mimo własnych przywilejów
Ostrzeżenia Trudeau przed rosnącymi nierównościami nie są nowe. Jako premier w latach 2015–2025 wielokrotnie podnosił ten temat, obniżył wskaźniki ubóstwa wśród rodzin i rozszerzył system zasiłków na dzieci. Próbował też przeforsować podatki dla najbogatszych – w 2020 i 2024 roku – jednak żadna z tych inicjatyw nie doczekała się pełnej realizacji.
Trudeau ma majątek szacowany na około 10 milionów dolarów. Krytycy wskazywali przez lata, że polityk wywodzący się z dynastii premierskiej, syn Pierre’a Trudeau, jest oderwany od rzeczywistości zwykłych Kanadyjczyków – i że ta sprzeczność między słowami a życiorysem przyczyniła się do jego politycznego upadku.
Co dalej z podziałem zysków z AI?
Debata o tym, kto skorzysta na rewolucji AI, dopiero nabiera tempa. Technologiczni liderzy kreślą wizję dostatku dla wszystkich. Ekonomiści i politycy wskazują na mechanizmy koncentracji kapitału, które niekoniecznie działają w kierunku redystrybucji.
Warto zauważyć kilka kluczowych faktów z tej dyskusji:
- w 2025 roku liczba miliarderów na świecie osiągnęła rekordowy poziom 3000 osób
- ich majątek wzrósł o 2,5 biliona dolarów w ciągu jednego roku
- MacKenzie Scott przekazała w 2025 roku samodzielnie 7,2 miliarda dolarów na cele charytatywne – więcej niż wielu bogatych przez całe życie
- Musk twierdzi, że filantropijne dawanie pieniędzy „w sposób naprawdę korzystny dla ludzi” jest bardzo trudne
Trudeau nie zaproponował konkretnego rozwiązania. Wskazał jedynie kierunek: lepsza dystrybucja dochodów. Jak to osiągnąć w erze AI – tego jeszcze nikt nie wie.
