Administracja Trumpa zażądała od OpenAI stopniowego udostępniania nowego modelu GPT-5.6, zanim ten trafi do szerszej publiczności. To pierwsza sytuacja w historii, gdy rząd Stanów Zjednoczonych z wyprzedzeniem ogranicza premierę komercyjnego modelu AI. Krok nastąpił dwa tygodnie po tym, jak Anthropic pod presją Departamentu Handlu musiał odciąć dostęp do swoich najnowszych modeli wszystkim użytkownikom spoza grupy obywateli USA.
Kluczowe fakty:
- Administracja Trumpa zażądała od OpenAI stopniowego udostępniania modelu GPT-5.6 – jest to pierwsza sytuacja w historii, gdy rząd USA z wyprzedzeniem ogranicza premierę komercyjnego modelu AI.
- Wniosek o etapowe wdrożenie modelu wyszedł z Office of the National Cyber Director oraz Office of Science and Technology Policy, a sekretarz handlu Howard Lutnick naciskał, by agencje rządowe przetestowały model przed jego premierą.
- GPT-5.6 jest oceniany przez administrację jako model o zdolnościach „na poziomie Mythosa", szczególnie w zakresie cyberbezpieczeństwa, co uruchomiło procedurę zatwierdzania dostępu klient po kliencie.
Altman informuje pracowników: rząd zatwierdza klientów jeden po jednym
W środę, 25 czerwca 2026 roku, CEO OpenAI Sam Altman powiadomił pracowników podczas sesji pytań i odpowiedzi, że GPT-5.6 zostanie udostępniony w ograniczonej wersji pilotażowej wyłącznie wąskiej grupie zaufanych partnerów. Nie ma tu mowy o normalnym publicznym debiucie. Rząd, jak przekazał Altman, będzie przez ten czas zatwierdzać dostęp dosłownie klient po kliencie.
Wniosek o etapowe udostępnienie modelu wyszedł z dwóch urzędów: Office of the National Cyber Director oraz Office of Science and Technology Policy. Do sprawy dołączył też sekretarz handlu Howard Lutnick, który rozmawiał z Altmanem bezpośrednio i naciskał na to, by wszystkie właściwe agendy rządowe zdążyły przetestować model przed jego premierą.
OpenAI odmówiło komentarza. Rzecznik Białego Domu potwierdził jedynie, że administracja prowadzi rozmowy z czołowymi laboratoriami AI w sprawie wspólnych zasad bezpieczeństwa przy skalowaniu technologii.
Dlaczego GPT-5.6? Bo rząd widzi w nim Mythosa
Źródło zbliżone do sprawy powiedziało Axios, że GPT-5.6 jest oceniany przez administrację jako model o zdolnościach „na poziomie Mythosa” w szczególności w zakresie cyberbezpieczeństwa. I to właśnie ta ocena uruchomiła procedurę. „To jest to, co dzieje się z modelami tej klasy” / „This is what’s happening with models of that caliber” — powiedział rozmówca Axios, sugerując, że sprawa OpenAI to nieprzypadkowy incydent, ale zapowiedź nowego standardu.
Sam Altman miał przy tym powiedzieć pracownikom, że rząd jest coraz bardziej zaniepokojony możliwościami najnowocześniejszych modeli. I że OpenAI, nawet jeśli nie zgadza się z poszczególnymi decyzjami administracji, musi z nią współpracować.
Precedens Anthropica z 12 czerwca
Żeby zrozumieć, dlaczego OpenAI nie dyskutuje, warto przypomnieć to, co wydarzyło się dwa tygodnie wcześniej.
12 czerwca 2026 roku Departament Handlu wydał Anthropicowi nakaz oparty na przepisach kontroli eksportu: firma musiała natychmiast wyłączyć dostęp do Fable 5 i Mythos 5 dla wszystkich obcokrajowców, zarówno poza USA, jak i wewnątrz kraju, łącznie z własnymi pracownikami nieposiadającymi obywatelstwa. Anthropic, nie widząc technicznej możliwości filtrowania użytkowników według narodowości w czasie rzeczywistym, zablokował oba modele dla wszystkich.
Powodem była informacja, którą rząd otrzymał o metodzie „jailbreaku” Fable 5. Anthropic zakwestionował wagę tego odkrycia. Firma stwierdziła, że ta sama technika działa na innych publicznie dostępnych modelach, łącznie z GPT-5.5 OpenAI, które nie zostały objęte żadnymi ograniczeniami.
„Nie zgadzamy się, że znalezienie wąskiej potencjalnej podatności powinno być powodem wycofania modelu komercyjnego wdrożonego u setek milionów użytkowników” / „We disagree that the finding of a narrow potential jailbreak should be cause for recalling a commercial model deployed to hundreds of millions of people” — napisał Anthropic w oświadczeniu opublikowanym na stronie firmy.
Dekret Trumpa z 2 czerwca: dobrowolna kontrola, realne konsekwencje
Kontekst prawny całej sytuacji wyznacza rozporządzenie wykonawcze podpisane przez Trumpa 2 czerwca 2026 roku, zatytułowane „Promoting Advanced Artificial Intelligence Innovation and Security”. Dekret ustanawia dobrowolny mechanizm, w którym twórcy modeli AI mogą udostępniać rządowi swoje systemy do 30 dni przed planowaną premierą dla zaufanych partnerów.
Wcześniejsza wersja rozporządzenia zakładała okno 90-dniowe. Zostało skrócone do 30 dni po protestach ze strony branży. Były doradca Białego Domu ds. AI David Sacks podkreślił, że chodzi o 30 dni kalendarzowych, nie roboczych, co w jego ocenie pozwala laboratoriom zsynchronizować procedury z innymi działaniami przedwydawniczymi.
Dekret nie tworzy obowiązkowego trybu licencjonowania ani nie wymaga zgody rządowej przed wypuszczeniem modelu. Na razie. Ale historia ostatnich tygodni pokazuje, że granica między „dobrowolnym” a „wymaganym” jest w tym środowisku umowna.
Sprawa GPT-5.6 to ważna chwila i dobrze, że piszę o niej wprost: Stany Zjednoczone właśnie testują w praktyce, ile może zrobić rząd bez formalnych podstaw prawnych, opierając się wyłącznie na nieformalnym nacisku. OpenAI nie zostało zmuszone do niczego ustawą. Ale Altman powiedział pracownikom jasno: współpracujemy z rządem, nawet gdy się nie zgadzamy. To nie jest pozycja negocjacyjna. To sygnał, że po sprawie Anthropica branża wie, co może się stać, gdy się odmówi. Dobrowolność tego procesu jest coraz bardziej iluzoryczna.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Co to oznacza dla polskich firm?
Polska, jak i cała Europa, obserwuje te zdarzenia bez wpływu na nie. Przypadek Anthropica z 12 czerwca pokazał, że decyzja jednego urzędu w Waszyngtonie może w ciągu godzin odciąć dostęp do modelu firmom i użytkownikom na całym świecie, bez żadnego okresu przejściowego i bez odszkodowania. Przedsiębiorstwa zintegrowane z API firm amerykańskich w produkcyjnych środowiskach nie mają przed tym zabezpieczenia.
Sprawa ma bezpośrednie przełożenie na decyzje zakupowe i architektoniczne polskich firm:
- Organizacje opierające krytyczne procesy na jednym modelu zewnętrznym narażają się na ryzyko regulacyjne, które leży całkowicie poza ich kontrolą
- Wdrożenia z użyciem modeli sklasyfikowanych jako „frontier” mogą podlegać ograniczeniom eksportowym, które nie istniały w chwili podpisywania umowy
- Brak europejskiej alternatywy na poziomie GPT-5.6 czy Mythosa oznacza, że dywersyfikacja jest dziś raczej postulatem niż realną opcją
Polski rynek usług AI dla przedsiębiorstw był w 2025 roku wyceniany na kilkaset milionów złotych i rośnie w tempie dwucyfrowym rok do roku. Firmy, które oparły swoje produkty na modelach Anthropica, musiały 12 czerwca uruchamiać plany awaryjne. Niektóre nie miały żadnych.
Nowa normalność: rząd przy stole wydawniczym
Sprawa GPT-5.6 jest pierwszym przypadkiem, gdy rząd USA z wyprzedzeniem ograniczył premierę komercyjnego modelu AI, nie reagując na incydent, ale działając prewencyjnie. Różnica jest istotna.
Przez ostatnie lata dyskusja o nadzorze nad AI toczyła się głównie w kategoriach legislacyjnych: czy potrzeba ustawy, jakiego rodzaju, z jakim vacatio legis. Tymczasem administracja Trumpa zbudowała coś innego: praktyczną dźwignię nacisku bez wyraźnej podstawy prawnej, opartą na połączeniu dekretu wykonawczego, kontroli eksportu i nieoficjalnych rozmów z CEO.
Dla branży to nowa rzeczywistość. Kalendarz wydań przestał być wyłącznie wewnętrzną decyzją laboratorium AI.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym doniesień Reuters i Axios z 25 czerwca 2026 r., oryginalnego raportu The Information, materiałów Bloomberg, oficjalnego oświadczenia Anthropic w sprawie wstrzymania dostępu do Fable 5 i Mythos 5, tekstu rozporządzenia wykonawczego Białego Domu z 2 czerwca 2026 r. oraz analiz Council on Foreign Relations i Holland & Knight. Cytaty zostały zweryfikowane z oryginalnymi anglojęzycznymi materiałami źródłowymi. Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl. Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w sprawie regulacji premier modeli AI przez administrację federalną USA.
