Amazon ogłosił 2 października 2026 r. program Built Together, w ramach którego przez pięć lat wyda ponad 1 mld dolarów w amerykańskich miejscowościach, gdzie buduje i prowadzi centra danych. Szef Amazon Web Services Matt Garman przekonuje jednocześnie, że lokalny sprzeciw wobec takich inwestycji, w tym ponad 100 rozważanych moratoriów, może kosztować Stany Zjednoczone przegraną w wyścigu o przywództwo w AI.
- Amazon ogłosił 2 października 2026 r. program Built Together, w ramach którego przez pięć lat wyda ponad 1 mld dolarów w amerykańskich społecznościach wokół swoich centrów danych, obejmując m.in. bezpłatną naukę w college'ach dla szacunkowo 300 tys. mieszkańców oraz modernizację energetyczną ponad 30 tys. domów.
- Według raportu organizacji Data Center Watch w samym pierwszym kwartale 2026 r. sprzeciw mieszkańców zablokował lub opóźnił w USA co najmniej 75 projektów centrów danych wartych około 130 mld dolarów, a liczba aktywnych grup sprzeciwu wzrosła do 833 w 49 stanach.
- Szef Amazon Web Services Matt Garman ostrzega, że ponad 100 rozważanych w USA moratoriów na centra danych może sprawić, iż „Stany Zjednoczone same wypiszą sobie przegrany los w wyścigu o AI", jednak serwis PolitiFact ocenił we wrześniu 2026 r., że rola dezinformacji z zagranicy w napędzaniu tego sprzeciwu jest przez Amazon wyolbrzymiana.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Amazon rezygnuje z umów o poufności i zapowiada coroczne raporty o zużyciu wody i energii
Amazon połączył zapowiedź pieniędzy z listą zobowiązań, którą nazwał „Amazon Data Center Commitment”. Matt Garman opisał ją we wpisie opublikowanym w serwisie About Amazon. Według niego to spisanie praktyk, które firma w dużej części już stosuje.
Najważniejsze punkty dotyczą przejrzystości i kosztów. Amazon deklaruje, że nie używa już umów o poufności (NDA) z instytucjami publicznymi, z którymi prowadzi projekty centrów danych. Firma zapowiada też coroczną publikację danych o zużyciu energii i wody, efektywności oraz udziale energii bezemisyjnej. W nowych obiektach mają pracować generatory awaryjne zgodne z normą emisji EPA Tier 4, najostrzejszą w USA. Amazon zobowiązuje się też płacić za prąd tyle, by pokryć koszt energii i potrzebnej rozbudowy sieci, tak aby rachunki mieszkańców nie rosły.
Wpis podaje również wskaźnik PUE (Power Usage Effectiveness, stosunek całej energii pobieranej przez obiekt do energii zużywanej przez sam sprzęt obliczeniowy). Dla centrów danych Amazona wyniósł on w 2025 r. 1,14 wobec średniej branżowej 1,25.
Built Together: darmowe studia dla 300 tys. osób i 16 nowych ośrodków szkoleniowych
Program Built Together ma trzy filary: edukację i szkolenia zawodowe, niższe rachunki za energię i wodę oraz elastyczne finansowanie lokalnych potrzeb. Ponad 1 mld dolarów to według Amazona kwota dodatkowa. Przez ostatnie trzy lata firma przekazała społecznościom wokół swoich centrów danych w USA ponad 1 mld dolarów.
Amazon zapowiada, że w ciągu pięciu lat:
- pokryje koszty nauki w community colleges (dwuletnich publicznych uczelniach) dla szacunkowo ponad 300 tys. mieszkańców, na kierunkach takich jak elektryka, klimatyzacja i wentylacja, światłowody, IT czy ochrona zdrowia,
- zbuduje 16 kolejnych ośrodków Modular Training Center przy centrach danych (dziś działają trzy, sześć jest w przygotowaniu), a do końca 2028 r. chce szkolić w nich do 100 tys. osób rocznie,
- sfinansuje modernizację energetyczną ponad 300 szkół i budynków publicznych oraz ponad 30 tys. domów, co ma dać oszczędność około 700 dolarów rocznie na gospodarstwo,
- będzie co roku przekazywać pieniądze lokalnym fundacjom i organizacjom na cele wskazane przez mieszkańców, np. drogi, parki czy sprzęt dla straży pożarnej.
Pełnego podziału kwoty Amazon nie ujawnił. W odpowiedzi na pytania GeekWire firma podała, że ponad 100 mln dolarów trafi na start do funduszy uczelni, a około 100 mln dolarów na rozbudowę ośrodków szkoleniowych.
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Garman nazywa obwinianie centrów danych o drogi prąd „szukaniem kozła ofiarnego”
Dużą część wpisu Matt Garman poświęcił temu, co nazywa mitami o centrach danych. Twierdzi, że przeciętny obiekt Amazona zużywa mniej niż 13 tys. galonów wody dziennie (ok. 49 tys. litrów), czyli tyle, co 42 amerykańskie gospodarstwa domowe. Generatory awaryjne stoją według niego bezczynnie przez 99,9 proc. czasu. Za wzrost cen prądu Garman obwinia głównie przestarzałą sieć: około 70 proc. linii energetycznych w USA ma ponad 25 lat.
O zarzucie, że to centra danych podbijają rachunki, szef AWS pisze wprost: „To wprowadzające w błąd i wygodne szukanie kozła ofiarnego” / „This is misleading and convenient scapegoating.”
Najmocniejszy fragment dotyczy polityki: „Obecnie w całym kraju rozważanych jest ponad 100 moratoriów na centra danych. Jeśli te przepisy wejdą w życie, Stany Zjednoczone mogą same wypisać sobie przegrany los w tym wyścigu, a konsekwencje będą odczuwalne przez pokolenia” / „Right now there are over 100 data center moratoriums being considered across the country. If these measures are enacted, the U.S. could be writing its own losing ticket to this race, and the consequences would last generations.”
Garman pisze też o „powszechnych doniesieniach”, że różne państwa celowo rozsiewają w USA dezinformację o centrach danych, by spowolnić budowę.
Dane rządowe i PolitiFact podważają część tez Amazona
Nie wszystkie argumenty Garmana zgadzają się z danymi zebranymi przez GeekWire. Według amerykańskich danych rządowych, które opisała stacja CNBC, w sierpniu 2025 r. ceny prądu dla gospodarstw domowych wzrosły rok do roku o 13 proc. w Wirginii, 16 proc. w Illinois i 12 proc. w Ohio. Średnia krajowa wyniosła 6 proc., a wszystkie trzy stany mają dużo centrów danych.
Serwis PolitiFact ocenił we wrześniu 2026 r., że rola zagranicznych wpływów w sprzeciwie wobec centrów danych jest wyolbrzymiana. O kontach powiązanych z Chinami informowały OpenAI i X, ale niewiele wskazuje, by dotarły one do szerokiej publiczności.
Amazon nie poszedł też tak daleko jak Microsoft. Microsoft obiecał w styczniu 2026 r., że nie będzie zabiegał o lokalne ulgi podatkowe, a w marcu zapowiedział rozwiązanie już zawartych umów o poufności z samorządami. Amazon ulg się nie wyrzekł i starych umów nie zamierza zmieniać. Organizacja Good Jobs First wyliczyła w 2023 r., że pięć centrów danych Amazona w hrabstwie Morrow w Oregonie dostanie około 1 mld dolarów ulg w podatku od nieruchomości w ciągu 15 lat.
Czytam wpis Garmana jako dwa teksty sklejone w jeden. Pierwszy to konkretna oferta: darmowa nauka zawodu, docieplone szkoły, pieniądze dla lokalnych fundacji i koniec z tajnymi umowami z urzędami. To dobre ruchy i szkoda, że przyszły dopiero pod presją. Drugi tekst mówi mieszkańcom, że ich obawy to w dużej mierze kłamstwa podsycane z zagranicy. Mam wątpliwość, czy da się kogoś przekonać, jednocześnie sugerując mu, że dał się zmanipulować. Zwróćcie też uwagę na skalę: 200 mln dolarów rocznie przy około 220 mld dolarów tegorocznych wydatków inwestycyjnych to mniej więcej jedna tysięczna budżetu. Otwarte pozostaje pytanie, kto sprawdzi coroczne raporty o wodzie i energii i czy Amazon pójdzie śladem Microsoftu w sprawie ulg podatkowych.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Sprzeciw mieszkańców zablokował lub opóźnił projekty warte 130 mld dolarów w jeden kwartał
Amazon ma powód, by się spieszyć. Organizacja Data Center Watch, która śledzi lokalne spory o centra danych, policzyła, że w pierwszym kwartale 2026 r. w USA zablokowano lub opóźniono co najmniej 75 projektów wartych około 130 mld dolarów. To mniej więcej tyle, ile przez cały 2025 r.
Według tego samego raportu liczba aktywnych grup sprzeciwu wzrosła z 396 na koniec 2025 r. do 833 w 49 stanach. W pierwszych sześciu tygodniach roku w stanowych parlamentach złożono ponad 300 projektów ustaw o centrach danych, a moratoria na poziomie całego stanu zaproponowano w 14 stanach. W sondażu Economist/YouGov z końca sierpnia 2026 r. 63 proc. Amerykanów zadeklarowało sprzeciw wobec centrum danych w swojej okolicy.
Stawka finansowa jest dla Amazona ogromna. Firma prognozuje na 2026 r. około 220 mld dolarów wydatków inwestycyjnych, głównie na centra danych i układy scalone. Jak zauważa GeekWire, to więcej, niż jej działalność generuje gotówki w ciągu roku. Microsoft, Google i inni giganci wydają podobne kwoty i mierzą się z tym samym oporem.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
W Polsce ten sam spór toczy się w Piasecznie, ale Built Together obejmuje na razie tylko USA
Program Built Together startuje według Amazona w Stanach Zjednoczonych, a firma nie podała, czy i kiedy rozszerzy go na inne kraje. Polskie gminy, w których powstają centra danych, nie mogą więc na razie liczyć na podobne zobowiązania.
Sam konflikt wygląda w Polsce bardzo podobnie. We wrześniu 2026 r. mieszkańcy Piaseczna protestowali przeciwko kompleksowi czterech budynków centrum danych przy ul. Energetycznej, który buduje spółka Sien Real. Jak opisał „Super Express”, mieszkańcy skarżą się, że o inwestycji dowiedzieli się, gdy stanął płot. Do najbliższego domu jest około 35 metrów, a obawy dotyczą hałasu, wody i wartości nieruchomości.
Inwestor zapewnia, że kompleks będzie zużywał maksymalnie około 55 m sześc. wody na dobę, a chłodzenie ma działać w obiegu zamkniętym. Burmistrz Daniel Putkiewicz zapowiedział otwarte spotkanie mieszkańców z inwestorem na 29 września oraz zespół złożony z mieszkańców, radnych i urzędników.
Zarzuty z Piaseczna pokrywają się z tym, na co Amazon odpowiada w USA: brak informacji na etapie planowania i brak wiarygodnych danych o wodzie i energii. Polscy samorządowcy i inwestorzy dostali od Amazona gotową listę tego, o co mieszkańcy zapytają w pierwszej kolejności.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym oficjalnego wpisu Matta Garmana w serwisie About Amazon z dnia 02.10.2026 oraz GeekWire i raportu Data Center Watch za pierwszy kwartał 2026 r. Dane CNBC, PolitiFact, Good Jobs First i sondażu Economist/YouGov oraz informacje o zobowiązaniach Microsoftu podaję za GeekWire. Kontekst polski opracowano na podstawie publikacji Super Expressu z 17.09.2026.
Cytaty Matta Garmana, CEO Amazon Web Services, zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w temacie programu Built Together i sporów o budowę centrów danych.
