Raport Mastercard „A Short History of the Future of Shopping and Payments”, opublikowany 8 września 2026 r., prognozuje, że do 2030 r. ponad 300 mln kupujących na świecie będzie rutynowo zlecać zakupy agentom AI, a głównym futurologiem raportu jest Szwed Magnus Lindkvist. Towarzyszące raportowi badanie na próbie 26 tys. rodziców i nastolatków z 13 rynków pokazuje, że 85 proc. polskich nastolatków szukało w ciągu ostatniego roku informacji o produktach z pomocą AI, wobec 72 proc. ich rodziców.
- Raport Mastercard „A Short History of the Future of Shopping and Payments" prognozuje, że do 2030 r. ponad 300 mln kupujących na świecie będzie rutynowo zlecać zakupy agentom AI, a wydatki konsumenckie realizowane z udziałem AI mogą sięgnąć 370 mld funtów rocznie.
- Badanie Opinium przeprowadzone dla Mastercard na próbie 26 tys. respondentów z 13 rynków pokazuje, że 85 proc. polskich nastolatków szukało informacji o produktach z pomocą AI w ciągu ostatniego roku, jednak zaledwie 6 proc. polskich rodziców pozwoliłoby agentowi AI dokonać zakupu bez ich ostatecznego potwierdzenia.
- W maju 2026 r. Mastercard przeprowadził pierwsze w Polsce uwierzytelnione transakcje z udziałem agenta AI we współpracy z mBankiem, Bankiem Pekao i UniCredit Polska, korzystając z rozwiązania Mastercard Agent Pay.
Mastercard prognozuje, że rutynowe zakupy pierwsze trafią do agentów AI
Raport zawiera 15 prognoz dotyczących handlu do końca dekady i powstał we współpracy z czterema futurologami: Magnusem Lindkvistem, Patrickiem Dixonem MBE, Katją Forbes i Theodorą Lau. Mastercard wskazuje, że pierwszymi kategoriami oddanymi agentom AI będą zakupy codzienne: artykuły spożywcze, leki i subskrypcje. Wśród opisywanych scenariuszy są agenci negocjujący ceny w imieniu klienta, smartwatche i inteligentne pierścienie pokazujące, jak produkt sprawdza się po zakupie, a także fizyczni agenci AI wchodzący do sklepów stacjonarnych.
Lindkvist, futurolog i trendspotter po Stockholm School of Economics, opisuje tę zmianę jako rozdzielenie dwóch czynności, które dziś traktujemy jak jedną.
„Do 2030 roku kupowanie i robienie zakupów nie będą już oznaczać tego samego” / „By 2030, buying and shopping will no longer mean the same thing” , mówi Magnus Lindkvist, cytowany w komunikacie Mastercard. Jego zdaniem agenci AI przejmą zakupy rutynowe, a same zakupy staną się czynnością wybieraną dla odkrywania, inspiracji i przyjemności.
Podczas premiery raportu w Londynie 7 września Lindkvist porównał handel agentowy do pralki, w rozmowie z serwisem Retail Technology Innovation Hub: „Ostatecznie handel oparty na agentach AI to oszczędność czasu” / „Ultimately, agentic AI commerce is a time saver.” Dodał tam również, że wizja każdego przełomu technologicznego nigdy nie pokrywa się z jego rzeczywistością. Raport szacuje, że wydatki konsumenckie realizowane z udziałem AI mogą sięgnąć 370 mld funtów rocznie do końca dekady.
Lindkvist w wywiadzie dla Business Insider Polska zapowiada koniec epoki stałych cen
Magnus Lindkvist udzielił 17 września 2026 r. wywiadu Mateuszowi Madejskiemu z Business Insider Polska przy okazji publikacji raportu Mastercard. Według zapowiedzi redakcji futurolog przekonuje w nim, że AI stworzy nową klasę milionerów prowadzących jednoosobowe firmy, przewiduje koniec epoki stałych cen i tłumaczy, dlaczego do zawodów przyszłości zalicza między innymi dentystę i księdza. Tytuł wywiadu odwołuje się do porównania rewolucji AI do Frankensteina, a zapowiedź rozmowy cytuje jeszcze jedno porównanie Lindkvista: do keczupu. Pełna treść rozmowy jest dostępna w płatnej części serwisu, więc rozwinięcia obu metafor nie mogę zweryfikować.
Zapowiedź końca stałych cen ma pokrycie w samym raporcie Mastercard, który opisuje agentów AI negocjujących ceny w imieniu kupującego. Lindkvist mówił też w Londynie o dynamicznym ustalaniu cen jako jednym z zastosowań, które jego zdaniem obronią się nawet przy giełdowej korekcie wokół AI.
W wywiadzie Lindkvist odniósł się także do Polski, którą odwiedził niedawno po raz pierwszy od dekady. O Warszawie powiedział: „Mówi się o »polskim cudzie«. I moim zdaniem wcale nie ma w tym przesady”. Wspomniał również o konferencji w Gdańsku i o swoim upodobaniu do pochodzących stamtąd zespołów death metalowych.
Nastolatki częściej ufają rekomendacji AI niż radzie znajomego
Badanie Opinium przeprowadzone dla Mastercard w czerwcu i lipcu 2026 r. objęło 13 tys. par rodzic i nastolatek w wieku 13-18 lat, łącznie 26 tys. respondentów w Bułgarii, Czechach, Francji, Niemczech, Izraelu, Włoszech, Holandii, Norwegii, Polsce, Rumunii, Szwecji, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii. Nastolatki korzystają z AI przy decyzjach zakupowych mniej więcej dwa razy częściej niż ich rodzice.
Najważniejsze wyniki dla całej próby:
- 27 proc. nastolatków deklaruje gotowość do korzystania z w pełni automatycznego asystenta zakupowego, który rekomenduje, wybiera i finalizuje zakup według ustalonych zasad, wobec 16 proc. rodziców.
- 18 proc. nastolatków używa AI co tydzień do szukania najlepszej ceny lub rabatu, wobec 10 proc. rodziców.
- 31 proc. nastolatków zaufałoby rekomendacji produktowej AI bardziej niż opinii znajomego, a 23 proc. bardziej niż radzie własnych rodziców.
- 67 proc. rodziców uważa, że zakupy z udziałem AI zdefiniują pokolenie ich dzieci, a tylko 5 proc., że zdefiniują ich własne.
- Wśród rodziców różnica widoczna jest też wewnątrz pokolenia: 14 proc. osób w wieku 18-34 lata korzysta z AI co tydzień do wyszukiwania informacji o produktach, wobec 10 proc. osób po 55. roku życia.
Zdaniem Lindkvista o tempie tej zmiany zdecyduje nie technologia, tylko zaufanie: „Każda wielka zmiana w handlu była w istocie zmianą zaufania” / „Every great shift in commerce has been, at heart, a shift in trust.” Theodora Lau prognozuje w raporcie, że do 2030 r. co najmniej trzech regulatorów z krajów G20 wyda formalne wytyczne dotyczące rejestrowania i monitorowania agentów AI, a intencja płatnicza stanie się równie wartościowa jak sama płatność.
Czytam ten raport z dwiema poprawkami z tyłu głowy. Pierwsza: zamówił go Mastercard, czyli firma, która sprzedaje Agent Pay i zarabia na każdej transakcji przechodzącej przez jej sieć. To nie unieważnia danych z badania Opinium, ale prognozy futurologów i rekomendacje dla sprzedawców to jednak materiał marketingowy, a nie neutralna analiza.
Druga poprawka jest ciekawsza. Najmocniejsza liczba w całym badaniu to nie 300 mln kupujących w 2030 r., tylko 6 proc. polskich rodziców gotowych pozwolić AI na zakup bez ich potwierdzenia. Między pytaniem asystenta o cenę a oddaniem mu karty leży przepaść, której żadna prognoza nie przeskoczy deklaracją. Dlatego bardziej niż na prognozy patrzę na to, kto odpowie za błąd agenta: bank, sprzedawca czy użytkownik, który kliknął zgodę. Dopóki nie ma na to jasnej odpowiedzi, nawet najlepszy agent zostanie tam, gdzie jest dzisiaj, czyli w roli podpowiadacza.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Polska: 85 proc. nastolatków pyta AI o produkty, ale tylko 6 proc. rodziców odda jej płatność
Polska należy do rynków o najwyższym poziomie wykorzystania AI przez młodych do wyszukiwania produktów online, obok Niemiec, Włoch i Hiszpanii. Najrzadziej robią to nastolatkowie w Szwecji, Francji i Holandii. Mastercard opublikował polskie wyniki 16 września 2026 r.
| Zastosowanie AI w zakupach (Polska) | Nastolatkowie 13-18 lat | Rodzice |
|---|---|---|
| Wyszukiwanie informacji o produktach w ciągu 12 miesięcy | 85 proc. | 72 proc. |
| To samo co najmniej raz w miesiącu | 64 proc. | 47 proc. |
| Szukanie najlepszej ceny lub rabatu co najmniej raz w tygodniu | 17 proc. | 8 proc. |
| Gotowość do korzystania z asystenta AI finalizującego zakupy | 30 proc. | 18 proc. |
Granica zaufania pojawia się dokładnie w momencie oddania AI autonomii. Tylko 6 proc. polskich rodziców pozwoliłoby agentowi AI dokonać zakupu bez ostatecznego potwierdzenia, 61 proc. nie zgodziłoby się na to w ogóle, a 33 proc. uzależnia zgodę od wartości zakupu. Największe obawy rodziców to utrata kontroli nad tym, co kupuje AI (43 proc.) oraz ryzyko oszustwa lub włamania (41 proc.). Wśród polskich nastolatków 34 proc. ufałoby rekomendacji AI bardziej niż opinii znajomego, a 22 proc. bardziej niż rekomendacji rodzica lub opiekuna. Jednocześnie 60 proc. z nich obawia się, że AI sprawi, iż zakupy staną się mniej osobiste.
Handel agentowy przestał być w Polsce wyłącznie prognozą. W maju 2026 r. Mastercard przeprowadził pierwsze w Polsce uwierzytelnione transakcje z udziałem agenta AI we współpracy z mBankiem, Bankiem Pekao i UniCredit Polska, z wykorzystaniem rozwiązania Mastercard Agent Pay. Wcześniej w tym roku Mastercard i Santander zrealizowali pierwszą w Europie rzeczywistą transakcję płatniczą end-to-end wykonaną przez agenta AI.
Marta Życińska, dyrektorka generalna polskiego oddziału Mastercard Europe, komentuje premierę raportu słowami: „Dziś stoimy u progu być może największej zmiany w handlu od czasu wynalezienia pieniądza”.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym oficjalnego komunikatu Mastercard o raporcie „A Short History of the Future of Shopping and Payments” z dnia 08.09.2026 r., pełnej treści raportu w polskiej wersji Mastercard oraz relacji Retail Technology Innovation Hub z londyńskiej premiery raportu. Polskie dane pochodzą z komunikatu Mastercard Polska z 16.09.2026 r. Wywiad z Magnusem Lindkvistem ukazał się 17.09.2026 r. w Business Insider Polska i jest dostępny w płatnej części serwisu, dlatego opisujemy wyłącznie te jego tezy, które redakcja Business Insider Polska udostępniła publicznie.
Cytaty Magnusa Lindkvista zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym. Dane z badania pochodzą z sondażu zrealizowanego dla Mastercard przez firmę Opinium w czerwcu i lipcu 2026 r. na próbie 13 tys. par rodzic i nastolatek w wieku 13-18 lat, łącznie 26 tys. respondentów, na 13 rynkach.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji na temat rozwoju handlu opartego na agentach AI i wdrożeń Mastercard Agent Pay w Polsce.
