Za oceanem powstaje dziś coś, czego jeszcze dekadę temu nikt by nie przewidział: silna, rozpoznawalna grupa polskich inżynierów i przedsiębiorców, która współtworzy najważniejsze projekty rewolucji AI. Nie mówimy już o pojedynczych sukcesach, tylko o zjawisku na tyle wyraźnym, że w Dolinie Krzemowej zaczyna funkcjonować określenie „Polish Tech Mafia”.
Kluczowe fakty:
- W Dolinie Krzemowej wykształciła się rozpoznawalna grupa polskich inżynierów i przedsiębiorców, określana mianem „Polish Tech Mafia", licząca około 3 tysięcy specjalistów w samej Kalifornii.
- Michał Majerczak, który przyjechał do USA w 2002 roku z 300 dolarami, założył platformę AI o nazwie Actaware i współorganizuje spotkania „Vistula Valley Nights" przyciągające inwestorów z funduszy takich jak Sequoia Capital.
- W San Francisco Bay Area mieszka ponad 20 tysięcy osób polskiego pochodzenia, a w całej Kalifornii od 150 do 200 tysięcy, przy czym Polacy stworzyli własną nieformalną sieć wsparcia – Vistula Valley Club – bez udziału instytucji z Polski.
Fala emigracji, która niegdyś wynikała z biedy i braku perspektyw, dziś wygląda zupełnie inaczej. Do Kalifornii jadą ludzie z gotowym wykształceniem technicznym, doświadczeniem korporacyjnym i planem na założenie własnej firmy. Trafiają w moment, w którym wyceny spółek AI biją historyczne rekordy, a coraz więcej analityków otwarcie mówi o bańce na rynku sztucznej inteligencji.
Znajdź dostawcę, partnera lub narzędzie dla swojego biznesu, a jeśli prowadzisz firmę, która w swoim DNA ma AI, skorzystaj z możliwości bezpłatnego dodania swojej firmy.
Od krupiera do założyciela startupu AI
Michał Majerczak przypłynął do USA w 2002 roku z 300 dolarami w kieszeni. Pracował jako kelner i krupier, zanim założył Actaware, platformę informacyjną opartą na AI, która pomaga użytkownikom podejmować decyzje konsumenckie zgodne z ich wartościami. Dziś współorganizuje cykliczne spotkania „Vistula Valley Nights”, na które trafiają inwestorzy z funduszy pokroju Sequoia Capital.
„Tu wszystko opiera się na relacjach i rekomendacjach. Pomagasz komuś, zarabiasz, potem pomagasz dalej” – mówi Majerczak, opisując mechanizm, który jego zdaniem długo był słabością Polaków za granicą. „Czego brakuje Polakom? Relacji i pewności siebie” – dodaje, zastrzegając, że sytuacja zaczyna się zmieniać.
Efektem tej zmiany jest Vistula Valley Club, nieformalna sieć wsparcia, którą Polacy zbudowali sami, bez pomocy instytucji z Warszawy. W San Francisco Bay Area mieszka dziś ponad 20 tysięcy osób polskiego pochodzenia, a w całej Kalifornii od 150 do 200 tysięcy. Około 3 tysiące to inżynierowie, naukowcy i przedsiębiorcy, którzy przyjechali z Polski w ostatnich latach. To wciąż niewiele w porównaniu z dominującymi w Dolinie społecznościami hinduską czy chińską, ale wystarczająco dużo, by zacząć mówić o „Polish Tech Mafii” na wzór słynnej PayPal Mafii, z której wyszli między innymi Elon Musk i Peter Thiel.
Polski jednorożec, który ściga OpenAI i Anthropic
Najgłośniejszym dowodem na siłę tej społeczności jest ElevenLabs, firma zajmująca się syntezą mowy i konwersacyjną AI, założona przez Piotra Dąbkowskiego i Mateusza (Matiego) Staniszewskiego. W lutym 2026 roku spółka zamknęła rundę serii D o wartości 500 milionów dolarów, prowadzoną przez Sequoia Capital, przy udziale Andreessen Horowitz i ICONIQ Growth. Wycena firmy skoczyła wtedy do 11 miliardów dolarów, czyli ponad trzykrotnie względem poziomu sprzed roku.
Skala tego finansowania jest bezprecedensowa jak na polski ekosystem. W pierwszym kwartale 2026 roku przez cały krajowy rynek venture capital przepłynęło 2,1 miliarda złotych, z czego aż 1,8 miliarda przypadło właśnie na megarundę ElevenLabs. Po wyłączeniu tej jednej transakcji reszta polskiego rynku VC skurczyła się w tym okresie o 32 procent rok do roku, do 308 milionów złotych rozproszonych na 46 spółek. Łącznie od 2023 roku ElevenLabs pozyskał już 2,9 miliarda złotych, co odpowiada za ponad 45 procent wszystkich dotychczasowych megarund z udziałem polskich firm, obok Docplanner, Booksy, Brainly i ICEYE.
Trudno o lepszy dowód na to, że polski talent inżynierski od dawna nie potrzebuje pośredników, żeby wygrywać w globalnej lidze. ElevenLabs stoi dziś obok OpenAI i Anthropic jako jeden z liderów rewolucji AI, a jego skala finansowania zniekształca statystyki całego naszego rynku VC tak bardzo, że analitycy muszą osobno liczyć wyniki „z ElevenLabs” i „bez ElevenLabs”. To budujące, ale jednocześnie pokazuje, jak daleko Polsce jeszcze do zbudowania drugiego, trzeciego, dziesiątego takiego przypadku na własnym podwórku. Sukces jednej firmy nie zastąpi głębokiego rynku kapitałowego, którego wciąż nam brakuje.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Obok ElevenLabs w Dolinie Krzemowej zakorzeniły się też inne polskie firmy: Wisent, Wordware, Zeta Labs, Vidoc i Zowie. Wisent, założony przez 28-letniego Łukasza Bartoszcze, wcześniej pracownika Palantira, tworzy narzędzie ograniczające halucynacje modeli AI i pozyskał 3 miliony dolarów w rundzie inwestycyjnej. Wordware, platforma do budowania aplikacji AI bez kodowania, założona przez Filipa Kozerę i Roberta Luksa, stała się jednym z popularniejszych narzędzi programistycznych w San Francisco. Z kolei Zeta Labs, kierowany przez Fryderyka Wiatrowskiego, stworzył autonomicznego agenta JACE. Model, oparty na własnej technologii AWA-1, w wewnętrznych testach firmy osiągnął 89-procentową skuteczność w wykonywaniu zadań webowych, wobec 68 procent dla GPT-4o i 25 procent dla otwartoźródłowego agenta opartego na tym samym modelu. Zeta Labs pozyskał 2,9 miliona dolarów w rundzie pre-seed, w której udział wzięli między innymi Daniel Gross, Nat Friedman i sam Staniszewski z ElevenLabs.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Polacy rządzą projektami w Google i SpaceX
Druga noga polskiej obecności w Kalifornii to nie startupy, tylko stanowiska wewnątrz największych korporacji technologicznych. Jack Krawczyk, który wyemigrował z Polski jako dziecko, kierował w Google projektem modelu Bard, bezpośredniej odpowiedzi koncernu na ChatGPT. „To ogromna szansa na ulepszenie świata, w którym możemy pozwolić ludziom rozkwitnąć i tworzyć rzeczy wcześniej nieosiągalne” – mówił o obecnym momencie rozwoju AI.
W laboratoriach Google Research nad modelami AI w medycynie pracuje z kolei dr inż. Marcin Sieniek, który do Kalifornii trafił z krakowskiego biura firmy. Jego zespół wytrenował model interpretujący obrazy mammograficzne, a wyniki tych prac, wykazujące większą skuteczność AI od pojedynczego radiologa, opublikowano w „Nature”. Rozwiązanie przeszło już testy kliniczne w Chicago i trafia także do polskich szpitali.
„Polscy inżynierowie, specjaliści od badań i rozwoju w dziedzinie sztucznej inteligencji, a także menedżerowie i liderzy biznesowi odgrywają kluczową rolę w wielu globalnych projektach Google’a” – wyjaśnia Sieniek. „Mamy w Polsce bardzo dobrą edukację ścisłą. Kilka uczelni, zwłaszcza Uniwersytet Warszawski, osiąga genialne wyniki w topowych zawodach programistycznych, jak Top Coder czy ACM. Polacy za granicą cieszą się też opinią niezwykle ciężko pracujących. Dlatego są rozchwytywani”.
Polscy inżynierowie rozwijają też silniki OpenAI, a Tomasz Czajka odpowiada za oprogramowanie rakietowe w SpaceX Elona Muska.
Cena życia w kalifornijskim raju
Bay Area potrafi wyglądać jak dolce vita: bliskość oceanu, sekwoje, dolina Napa i cztery godziny jazdy do Yosemite. Rzeczywistość finansowa jest jednak brutalna. Wynajem skromnej kawalerki w San Francisco, San Jose czy Palo Alto kosztuje od 2,5 do 3,5 tysiąca dolarów miesięcznie, a mały dom na własność to wydatek rzędu 1,2 do 1,5 miliona dolarów. Dochodzą do tego wysokie podatki federalne i stanowe oraz koszty prywatnej opieki medycznej.
Dlatego wielu młodych programistów na start godzi się na drastyczne oszczędności, mieszkając w przyczepach kempingowych pod biurowcami gigantów. Tak zaczynał 38-letni Adrian Pietrzak spod Kalisza, były menedżer sprzedaży w branży IT, który z żoną i roczną córką wynajął mieszkanie na 38. piętrze w dzielnicy finansowej San Francisco i zaczął pracę nad aplikacją EVA oraz bransoletką mierzącą poziom stresu.
„Chcemy rozwiązać problem wart 5 bilionów dolarów rocznie, bo tyle globalna gospodarka traci na absencjach i spadku produktywności wynikającym z negatywnych emocji” – tłumaczy Pietrzak. „Dolina żyje w bańce. Płacimy za wynajem pięć razy więcej niż w Poznaniu. Ale to ma być najpiękniejsza przygoda w naszym życiu”.
Kontrasty w regionie są ostre. Bay Area ma dziś więcej miliarderów niż Nowy Jork, 82 wobec 66, a jednocześnie niemal 11 procent mieszkańców Doliny Krzemowej żyje w skrajnym ubóstwie.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Co to oznacza dla polskiego rynku technologicznego?
Sukces ElevenLabs i pozostałych polskich firm w Kalifornii ma bezpośrednie przełożenie na krajowy ekosystem, choć bardziej złożone, niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka.
- Polski rynek VC działa według zasady power law: w 2025 roku dwie największe rundy odpowiadały za około 40 procent całej wartości rynku, a bez nich wzrost wyniósł blisko 30 procent rok do roku, co sugeruje realne dojrzewanie ekosystemu poniżej poziomu megarund.
- W 2025 roku polskie startupy pozyskały łącznie 3,4 miliarda złotych od inwestorów, obsługując przy tym klientów pokroju PayPal, Microsoft czy Coca-Coli, a kilka z nich osiągnęło już status jednorożca.
- Liczba aktywnych lokalnych funduszy VC spadła w ostatnich latach z ponad 140 do około 30-35, co oznacza, że polski wczesny etap finansowania wciąż mocno zależy od kapitału publicznego i unijnego.
- Rośnie zjawisko „spin-offów talentów”, byłych pracowników startupów zakładających własne firmy. W pierwszym kwartale 2026 roku odnotowano sześć takich przypadków, obejmujących 13 founderów.
Adrian Pietrzak zwraca uwagę na coś, co dla wielu polskich programistów jest wciąż najważniejszym argumentem za wyjazdem: doświadczony programista zarabia w Dolinie Krzemowej od 4 do 6 razy więcej niż na analogicznym stanowisku w Polsce. To wciąż realna różnica, mimo że polski rynek pracy w IT z roku na rok staje się bardziej konkurencyjny. Marcin Sieniek, który poza pracą w Google działa też jako anioł biznesu, przypomina jednak, że inwestowanie w młode spółki wiąże się z ogromnym ryzykiem: statystycznie jedna trafiona spółka na dziesięć potrafi przynieść dwudziestokrotny zwrot, a pracownik, który dołączył do firmy na wczesnym etapie, może zostać multimilionerem, jeśli spółka trafi na giełdę lub zostanie sprzedana.
Część z tych ludzi, jak zaznacza Sieniek, prędzej czy później wraca do Polski, przywożąc ze sobą kapitał, kontakty i doświadczenie zdobyte w najbardziej wymagającym ekosystemie technologicznym świata. To właśnie ten transfer wiedzy, a nie tylko pojedyncze historie sukcesu, będzie decydował o tym, czy polski rynek AI zdoła zbudować coś więcej niż jeden głośny jednorożec.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz materiału źródłowego opublikowanego przez Rzeczpospolitą z dnia 04.07.2026, a także dodatkowych źródeł, w tym CNBC, oficjalnego komunikatu ElevenLabs, Wikipedii, Vestbee, PRNewswire, ITwiz, Bankier.pl i MyCompanyPolska. Cytaty osób cytowanych w materiale źródłowym zostały zweryfikowane z oryginałem. Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl. Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o polskiej społeczności technologicznej w Dolinie Krzemowej.
