Tylko nieco ponad 8 proc. polskich średnich i dużych firm korzystających ze sztucznej inteligencji deklaruje, że AI dała im przewagę nad konkurencją, wynika z badania Tieto przeprowadzonego przez SW Research. Znacznie częściej AI po prostu przyspiesza pracę (skrócenie czasu realizacji procesów wskazuje 39 proc. badanych) i według 48 proc. respondentów w ciągu 2-3 lat stanie się warunkiem utrzymania pozycji w branży.
- Zaledwie nieco ponad 8 proc. polskich średnich i dużych firm korzystających z AI deklaruje, że technologia dała im przewagę nad konkurencją, podczas gdy najczęściej wskazywaną korzyścią jest skrócenie czasu realizacji procesów – wskazuje na to 39 proc. badanych przez SW Research na zlecenie Tieto.
- Pełną integrację sztucznej inteligencji z najważniejszymi procesami biznesowymi deklaruje tylko 15 proc. firm podejmujących działania w obszarze AI, a u 34 proc. AI funkcjonuje wyłącznie jako narzędzie uzupełniające poza głównymi procesami.
- Według danych Eurostatu z grudnia 2025 r. z AI korzystało w Polsce 8,4 proc. firm, co dało Polsce przedostatnie miejsce w UE, gdzie średnia wyniosła 20 proc., a liderami były Dania (42 proc.), Finlandia (38 proc.) i Szwecja (35 proc.).
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
AI w polskich firmach przyspiesza procesy, rzadko zmienia pozycję rynkową
Najczęściej wskazywaną korzyścią z wdrożenia AI w badaniu „AI w średnich i dużych firmach” jest krótszy czas realizacji procesów. Efekty finansowe pojawiają się rzadziej, a wpływ na pozycję rynkową zamyka zestawienie.
Korzyści wskazywane przez firmy podejmujące działania w obszarze AI:
- skrócenie czasu realizacji procesów: 39 proc.,
- poprawa jakości produktów lub usług: 23 proc.,
- lepsze prognozowanie i trafniejsze decyzje: 20 proc.,
- redukcja kosztów operacyjnych: blisko 19 proc.,
- wzrost przychodów: blisko 19 proc.,
- uzyskanie przewagi konkurencyjnej: nieco ponad 8 proc.
Tieto tłumaczy ten rozkład tym, że uzasadnienie biznesowe dla AI firmy budują dziś głównie wokół produktywności, jakości pracy i automatyzacji. Takie efekty łatwo zaobserwować i zmierzyć w konkretnym procesie. Trwała przewaga nad konkurencją zależy od większej liczby czynników i wymaga szerszych zmian w sposobie działania całej organizacji.
Tylko 15 proc. firm połączyło AI z głównymi procesami biznesowymi
Pełną integrację sztucznej inteligencji z najważniejszymi procesami deklaruje 15 proc. firm podejmujących działania w obszarze AI. W pozostałych organizacjach AI działa obok głównego biznesu albo wspiera tylko jego fragmenty.
Poziom integracji AI w badanych firmach:
- pełna integracja z głównymi procesami: 15 proc.,
- wsparcie wybranych procesów bez pełnej integracji: 39 proc.,
- narzędzie uzupełniające, funkcjonujące poza głównymi procesami: 34 proc.
Paweł Wróblewski, Strategic Sales & Growth Manager w Tieto, uważa, że przewagi nie da się zbudować na samym dostępie do modeli:
„Zaawansowane modele sztucznej inteligencji są dostępne dla wszystkich. Oznacza to, że sama technologia nie może być źródłem trwałej przewagi konkurencyjnej, ale sposób jej wykorzystania już tak. O sukcesie decydują cztery czynniki: wybór procesów, w których AI przynosi wymierne korzyści, odpowiednie przygotowanie danych, integracja AI z istniejącymi systemami oraz przeprojektowanie sposobu pracy ludzi. Firmy, które potrafią połączyć te cztery elementy, mogą wyjść poza pojedyncze usprawnienia i zbudować przewagę konkurencyjną, która rośnie wraz ze skalą działalności”.
Według Tieto droga od pierwszych oszczędności do trwałej przewagi rynkowej będzie dla większości firm prowadzić przez dalszą integrację AI z danymi i procesami, jasne przypisanie odpowiedzialności za wdrożenia i konsekwentne mierzenie ich efektów.
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Prawie połowa firm uważa AI za warunek konkurencyjności za 2-3 lata
48 proc. respondentów zgadza się ze stwierdzeniem, że wdrożenie AI w ciągu najbliższych 2-3 lat będzie niezbędne do utrzymania konkurencyjnej pozycji w ich branży. Neutralnie wypowiada się 46 proc. badanych.
Badanie pokazuje rozjazd między tym, jak firmy oceniają AI dziś, i tym, czego się po niej spodziewają. Obecnie sztuczna inteligencja jest dla nich głównie narzędziem usprawniającym pracę. Za kilka lat ma być jednym z warunków przetrwania na rynku. Tieto wskazuje, że w kolejnej fazie firmy będą musiały skalować udane zastosowania AI i w odpowiednim momencie rezygnować z projektów, które nie mają uzasadnienia biznesowego.
Liczba 8 proc. mnie nie zaskakuje. Bardziej zastanawia mnie te 46 proc. neutralnych odpowiedzi. Pytano przecież osoby, które w firmach odpowiadają za IT, transformację cyfrową czy rozwój AI. Prawie połowa z nich nie ma zdania, czy AI będzie potrzebna do utrzymania pozycji w branży za dwa, trzy lata. To może oznaczać zdrowy sceptycyzm po latach marketingowego szumu. Może też oznaczać, że wiele firm wdraża AI, bo tak wypada, bez pomysłu, co ma z tego wyniknąć.
Z czterech czynników wymienionych przez Pawła Wróblewskiego najtrudniejszy wydaje mi się ostatni, czyli przeprojektowanie pracy ludzi. Dane, integrację i wybór procesów można kupić od dostawcy albo zlecić zespołowi IT. Zmiany sposobu pracy nikt za firmę nie zrobi. Wymaga ona decyzji zarządu i zgody na to, że przez jakiś czas będzie trudniej, zanim zrobi się łatwiej. Moim zdaniem właśnie tu leży odpowiedź na pytanie, dlaczego tylko 15 proc. firm doszło do pełnej integracji.
Trzeba też pamiętać o skali badania. 100 wywiadów telefonicznych to dobry sygnał kierunkowy. Nie jest to spis całego rynku, więc różnice o kilka punktów procentowych traktowałbym ostrożnie.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Badanie Tieto objęło 100 średnich i dużych firm z sześciu sektorów
SW Research przeprowadził badanie na zlecenie Tieto metodą CATI (wywiady telefoniczne wspomagane komputerowo) w dniach 27 sierpnia – 7 września 2026 r. Próba obejmowała 100 przedstawicieli firm z sektorów:
- finanse i ubezpieczenia,
- IT i telekomunikacja,
- produkcja,
- transport i logistyka,
- energetyka i infrastruktura,
- pozostałe usługi.
51 proc. próby stanowiły firmy zatrudniające 50-249 pracowników, 49 proc. organizacje zatrudniające co najmniej 250 osób. Respondentami byli członkowie zarządów i kadry C-level, menedżerowie oraz eksperci odpowiedzialni m.in. za IT, transformację cyfrową, finanse, controlling i rozwój AI.
Tieto dostarcza oprogramowanie i usługi inżynierii cyfrowej w ramach czterech obszarów: Tieto Caretech, Tieto Banktech, Tieto Indtech i Tieto Tech Consulting. Firma zatrudnia około 13 000 specjalistów, jej roczne przychody wynoszą około 2 mld euro, a akcje są notowane na giełdzie Nasdaq w Helsinkach i Sztokholmie. W Polsce Tieto ma biura w Warszawie, Wrocławiu, Szczecinie, Łodzi, Krakowie i Poznaniu.
Polska na tle Unii Europejskiej: z AI korzysta 8,4 proc. firm wobec 20 proc. średnio w UE
Według danych Eurostatu opublikowanych w grudniu 2025 r. sztuczną inteligencję wykorzystywało w 2025 r. 20 proc. przedsiębiorstw w Unii Europejskiej zatrudniających co najmniej 10 osób. W Polsce odsetek ten wyniósł 8,4 proc., co dało nam przedostatnie miejsce w UE, przed Rumunią (5,2 proc.). Najwyższe wyniki odnotowały Dania (42 proc.), Finlandia (38 proc.) i Szwecja (35 proc.).
Wyniki Eurostatu i Tieto mierzą różne rzeczy i nie należy ich ze sobą mieszać. Eurostat liczy, ile firm w ogóle korzysta z AI, i obejmuje także małe przedsiębiorstwa. Badanie Tieto dotyczy wyłącznie średnich i dużych firm, które już podejmują działania w obszarze AI, i pyta o efekty tych działań. Zbieżność wokół 8 proc. jest przypadkowa.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Firmy nordyckie też utknęły na etapie efektywności
Podobny obraz Tieto opisało w kwietniu 2026 r. w badaniu nordyckim. Norstat przepytał w lutym 2026 r. 623 decydentów IT z Finlandii, Szwecji i Norwegii, reprezentujących organizacje zatrudniające co najmniej 100 osób. 31 proc. z nich miało AI wdrożoną produkcyjnie w całej działalności (rok wcześniej 7 proc.). Głównym motywem wdrożeń była efektywność (65 proc.), a 24 proc. organizacji nie miało formalnych wskaźników mierzących efekty AI.
„Rynek wciąż tkwi w pułapce pilotaży” / „The market is still stuck in the pilot trap.”, powiedział Andreas Almquist, szef strategii i transformacji AI w Tieto Tech Consulting.
Oznacza to, że nawet w krajach, które w statystykach Eurostatu korzystają z AI najczęściej w Europie, firmy mierzą jej efekty głównie produktywnością i oszczędnościami. Przejście do budowania przewagi rynkowej jest problemem także tam.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz informacji prasowej Tieto przekazanej redakcji, dotyczącej badania „AI w średnich i dużych firmach” przeprowadzonego przez SW Research, a także dodatkowych źródeł, w tym danych Eurostatu o wykorzystaniu AI w przedsiębiorstwach z grudnia 2025 r. oraz komunikatu Tieto o nordyckim badaniu AI z dnia 27.04.2026.
Wypowiedź Pawła Wróblewskiego, Strategic Sales & Growth Manager w Tieto, pochodzi z informacji prasowej Tieto. Cytat Andreasa Almquista, Head of AI Strategy and Transformation w Tieto Tech Consulting, został zweryfikowany z oryginalnym anglojęzycznym komunikatem Tieto.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o wykorzystaniu sztucznej inteligencji w polskich firmach.
