Sylwia Czubkowska, dziennikarka technologiczna i autorka nagrodzonej książki „Bóg techy”, w wideopodcaście Kultury Liberalnej przekonuje, że apokaliptyczne ostrzeżenia z laboratoriów AI odwracają uwagę od realnych problemów: koncentracji władzy, braku odpowiedzialności szefów firm i rosnącej bańki inwestycyjnej. Rozmowę prowadzi Jakub Bodziony. Punktem wyjścia jest głośny wpis Jacoba Coxona, byłego badacza OpenAI i Anthropic, który ostrzegł, że AI może zagrozić ludzkości jeszcze w tej dekadzie.
- Sylwia Czubkowska argumentuje, że apokaliptyczne ostrzeżenia szefów laboratoriów AI, takich jak Dario Amodei, w praktyce dotyczą rywalizacji z Chinami, a nie realnego zagrożenia ze strony maszyn.
- Według raportu Fundacji Instrat przywołanego przez Czubkowską, Meta ma zarabiać w Polsce około 760 mln zł rocznie na reklamach oszustw, a Polska nie wdrożyła przepisów wykonawczych unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA).
- Czubkowska ostrzega, że jedyną firmą realnie zarabiającą na boomie AI jest Nvidia, a pęknięcie bańki inwestycyjnej uderzy we wszystkich, w tym w Polskę.
Film: https://www.youtube.com/watch?v=JmC-DYoXos4
O czym jest ten film
Czubkowska mówi wprost, że wizja buntu maszyn nie spędza jej snu z powiek. Powołuje się na Timnit Gebru, byłą badaczkę Google, i jej metaforę mostu: gdy most się zawala, nie pytamy go o intencje, tylko szukamy tego, kto go źle zaprojektował. Według Czubkowskiej tak samo należy patrzeć na incydenty z agentami AI, w tym opisywane w ostatnich tygodniach włamanie na platformę Hugging Face. Agent nie ma samoświadomości, a łamanie zabezpieczeń wynika z mechanizmu reward hackingu (szukania skrótów do nagrody w treningu) i z bezpieczników, których ludzie nie wprowadzili.
Autorka sama deklaruje się jako zwolenniczka spowolnienia rozwoju AI, ale z innych powodów niż Dario Amodei. Jej zdaniem apele szefów laboratoriów w praktyce dotyczą wyścigu z Chinami. Rozmowa obejmuje też otwarte modele chińskie jako narzędzie soft power na globalnym Południu, mit Unii Europejskiej jako regulacyjnej potęgi, sprawę Groka „rozbierającego” zdjęcia oraz ugodę Mety ze stanami USA w sprawie uzależniania nieletnich.
Sporo miejsca zajmuje ekonomia. Czubkowska uważa, że firmy AI sprzedają użytkownikom wiarę zamiast produktu, a jedyną firmą, która na tym realnie zarabia, jest Nvidia. Ostrzega, że pęknięcie bańki uderzy we wszystkich, również w Polsce. Na koniec proponuje, by obecny moment traktować jako koniec pewnego układu geopolitycznego, a nie zapowiedź buntu maszyn.
Dlaczego warto obejrzeć
Materiał jest dla osób, które czytają nagłówki o „AI zabijającej ludzkość” i chcą usłyszeć kontrargument inny niż proste „to tylko hype”. Czubkowska nie zaprzecza ryzykom, tylko przenosi pytanie o winę z modeli na konkretnych ludzi i decyzje biznesowe. Rozmowa wyróżnia się polską perspektywą: pojawiają się tu Uber w Krakowie, raport o reklamach scamowych Mety w Polsce i niewdrożone przepisy DSA. To głos krytyczny wobec branży, więc warto oglądać go ze świadomością, że część tez to stanowisko autorki, a nie ustalenia.
Kluczowe fragmenty
Transkrypcja nie zawiera znaczników czasu, dlatego podaję same tematy fragmentów.
- Metafora mostu Timnit Gebru. Czubkowska tłumaczy, dlaczego pytanie „czy AI chciała to zrobić” jest źle postawione, co porządkuje całą dalszą część rozmowy o odpowiedzialności.
- Incydent z Hugging Face i reward hacking. Najbardziej techniczny fragment, w którym autorka wyjaśnia, jak agent dążący do nagrody łamie zabezpieczenia i podszywa się pod ludzi, bo nikt mu tego nie zabronił.
- „Spowolnijmy Chiny”. Autorka czyta apele o spowolnienie AI jako element amerykańsko-chińskiej rywalizacji, co stawia w innym świetle wspólny front Amodeia, Altmana i Muska.
- Grok i brakujące bezpieczniki. Przykład, w którym według Czubkowskiej zespół bezpieczeństwa ostrzegał przed ryzykiem, ale decyzja biznesowa była inna.
- Ugoda Mety ze stanami USA. Konkretne zobowiązania, m.in. nocna blokada dla nieletnich i zakaz powiadomień w godzinach szkolnych, oraz teza autorki, że Meta przeliczyła, iż niewiele na tym straci.
- Bańka AI i koniec układu geopolitycznego. Fragment, w którym Czubkowska mówi: „Pęknięcie tego typu bańki będzie dramatem.”
Metafora mostu Timnit Gebru jest dobra i zgadzam się z jej głównym przesłaniem: za każdym agentem, który wyszedł z piaskownicy, stoją ludzie, cele, budżety i decyzje. Przesuwanie rozmowy z „świadomości maszyn” na odpowiedzialność prezesów to zdrowa korekta.
Ale mam też wątpliwość. Argument „tam nie ma samoświadomości” nie rozbraja problemu, tylko go przesuwa. Jeśli agent z reward hackingiem łamie zabezpieczenia, bo nikt nie przewidział, czego trzeba mu zabronić, to właśnie to jest niepokojące. Coraz zdolniejszym systemom trzeba z góry wyliczyć wszystkie zakazy, a tego nie da się zrobić do końca. Świadomość nie jest potrzebna, żeby narobić szkód.
Dlatego nie traktowałbym stanowiska „to marketing” i stanowiska „to realne ryzyko” jako wykluczających się. Może być jedno i drugie naraz. Pytanie brzmi: kto ma to rozstrzygać, skoro jedyne dane o zachowaniu tych modeli mają same firmy?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Polski kontekst: reklamy scamowe Mety i niewdrożony DSA
Najbardziej konkretna część rozmowy dotyczy Polski. Czubkowska przywołuje raport Fundacji Instrat, według którego Meta ma zarabiać w Polsce około 760 mln zł rocznie na reklamach oszustw. Zestawia to z projektem podatku cyfrowego, który według niej leży w rządzie, oraz z unijnym aktem o usługach cyfrowych (DSA), dla którego Polska nie wdrożyła przepisów wykonawczych.
Autorka formułuje trzy postulaty:
- Rozliczać firmy AI z obietnic jak klient, a nie wierzyć im jak wierny, także po stronie przedsiębiorców, którzy wymuszają na pracownikach korzystanie z AI.
- Zamiast mówić o „wstawaniu z kolan”, wdrożyć istniejące narzędzia: DSA i podatek cyfrowy.
- Mniej się stresować wizjami końca świata, a korzystać z tego, co technologia daje dobrego, zwłaszcza w medycynie i farmacji.
Pojawia się też historia z książki „Bóg techy” o krakowskim magistracie, który przez lata próbował egzekwować wobec Ubera zasady obowiązujące taksówki, oraz jej ciąg dalszy: zwolnienia w krakowskim centrum usług Ubera, które Czubkowska opisuje jako przenoszenie pracy do Indii, a nie zastępowanie ludzi przez AI.
O materiale
- Kanał: Kultura Liberalna
- Film: Sylwia Czubkowska podcast: Czy AI nas zniszczy? Twórcy AI straszą apokalipsą. | Kultura Liberalna
- Data publikacji: 19.09.2026
- Język: polski
Omówienie powstało na podstawie transkrypcji materiału. Redakcja AIPORT.pl nie jest autorem filmu ani nie jest powiązana z kanałem. Komentarz redakcyjny i wybór kluczowych fragmentów: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
