Pracownicy Anthropic spodziewają się, że do 2030 r. sztuczna inteligencja będzie w stanie wykonać średnio 75 proc. ich obecnej pracy, podczas gdy pracujący Amerykanie szacują ten udział na 28 proc. Tak wynika z raportu „The AI Expectations Gap” opublikowanego 16 października 2026 r. przez The Anthropic Institute, który zestawia odpowiedzi 10 980 dorosłych Amerykanów z odpowiedziami 1 334 pracowników firmy tworzącej modele Claude.
- Według raportu „The AI Expectations Gap" opublikowanego przez The Anthropic Institute pracownicy Anthropic szacują, że do 2030 r. AI będzie w stanie wykonać średnio 75 proc. ich obecnej pracy, podczas gdy przeciętny pracujący Amerykanin wskazuje 28 proc.
- 91 proc. pracowników Anthropic spodziewa się, że do 2030 r. AI dokona odkrycia na poziomie Nagrody Nobla, podczas gdy tak uważa 39 proc. dorosłych Amerykanów; w zależności od zadania od 19 do 40 proc. Amerykanów twierdzi, że AI nigdy nie będzie w stanie go wykonać – wśród pracowników Anthropic taką odpowiedź wybrało najwyżej 2 proc.
- Przepuszczenie odpowiedzi respondentów przez model ekonomiczny ze wrześniowej pracy „Economic Scenarios for Transformative AI" daje wynik 5,4 proc. wzrostu PKB USA w 2030 r. dla medianowego Amerykanina i 17,1 proc. dla medianowego pracownika Anthropic, co odpowiadałoby podwajaniu gospodarki co około cztery i pół roku.
Raport przygotowali Szymon Sacher, Tess Cotter, Charles I. Jones, Anton Korinek i Peter McCrory. Obie grupy pytano o to samo: co AI potrafi dziś, jak szybko będzie się rozwijać, ile czasu oszczędza, jak samodzielnie będzie działać i jak trudno będzie znaleźć pracę komuś, kogo zastąpi. Badanie opinii publicznej przeprowadziła firma Morning Consult między 11 a 23 sierpnia 2026 r., a wewnętrzną ankietę wśród pracowników Anthropic zrealizowano między 9 a 12 sierpnia.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Obie grupy zgadzają się co do teraźniejszości, a rozjeżdżają w prognozach
Amerykanie i pracownicy Anthropic podobnie oceniają, co AI potrafi dziś, i w niemal identycznej kolejności szeregują osiem zadań od najłatwiejszych do najtrudniejszych. Różnica pojawia się, gdy pytanie dotyczy przyszłości.
Dla przykładu: około jednej czwartej respondentów w obu grupach uważa, że AI już dziś potrafi zaprojektować, przeprowadzić i opublikować badanie naukowe na poziomie wykwalifikowanego profesjonalisty. Ale za rok spodziewa się tego 9 na 10 pracowników Anthropic i tylko 38 proc. Amerykanów. Odkrycia na poziomie Nagrody Nobla do 2030 r. oczekuje 91 proc. pracowników firmy i 39 proc. dorosłych Amerykanów.
Najbardziej uderza inna liczba. W zależności od zadania od 19 do 40 proc. Amerykanów twierdzi, że AI nigdy nie będzie w stanie go wykonać. Wśród pracowników Anthropic taką odpowiedź dało najwyżej 2 proc.
Autorzy raportu wskazują, że część tej różnicy tłumaczy częstotliwość korzystania z AI. Wśród Amerykanów, którzy regularnie używają AI w pracy (około jednej piątej próby), 56 proc. spodziewa się, że do 2030 r. AI opanuje co najmniej siedem z ośmiu zadań. Wśród osób, które nigdy nie użyły narzędzia AI, odsetek ten wynosi 28 proc. W Anthropic: 96 proc.
Jak różnią się odpowiedzi obu grup
| Pytanie | Dorośli Amerykanie | Pracownicy Anthropic |
|---|---|---|
| AI dokona odkrycia na poziomie Nobla do 2030 r. | 39 proc. | 91 proc. |
| Zadanie z AI zajmuje ćwierć czasu lub mniej | 26 proc. (użytkownicy AI w pracy) | 59 proc. |
| AI będzie mogła wykonać co najmniej 80 proc. mojej pracy do 2030 r. | 5 proc. pracujących | ponad połowa |
| Średni udział własnej pracy, który AI będzie mogła wykonać do 2030 r. | 28 proc. | 75 proc. |
| Udział zadań, w których AI będzie faktycznie używana w 2030 r. (spośród tych, które będzie mogła wykonać) | 42 proc. | 65 proc. |
| Mediana czasu szukania pracy w nowym zawodzie po zwolnieniu przez AI | 7-12 miesięcy | 12 miesięcy |
Wszystkie dane pochodzą z raportu „The AI Expectations Gap”. Odpowiedzi Amerykanów są ważone, by odzwierciedlać strukturę dorosłej populacji USA; odpowiedzi pracowników Anthropic nie są ważone.
Amerykanie widzą bariery w ludziach i przepisach, nie w technologii
Pytani o największe przeszkody w używaniu AI w pracy w 2030 r., Amerykanie najczęściej wskazywali, że klienci wolą mieć do czynienia z człowiekiem. Kolejne miejsca zajęły obawy o prywatność i bezpieczeństwo danych, niewystarczająca niezawodność AI oraz prawo, regulacje i odpowiedzialność. Każdy respondent mógł wybrać do trzech z dziewięciu opcji.
Osoby, które regularnie używają AI w pracy, układały tę listę inaczej. Na pierwsze miejsce wysuwały prywatność i bezpieczeństwo danych (42 proc. wobec 37 proc. w pozostałej grupie), a preferencje klientów oceniały jako nieco mniej ważne (37 proc. wobec 42 proc.). Pracownikom Anthropic tego pytania nie zadano.
Różnica dotyczy też samodzielności AI. Zdecydowana większość pracowników Anthropic uważa, że do 2030 r. AI będzie wykonywać zadania sama albo z człowiekiem jedynie sprawdzającym efekt. Wśród Amerykanów 4 na 10 spodziewa się odwrotnego układu: człowiek robi większość pracy, AI mu pomaga.
Ile czasu oszczędza AI: połowa czy jedna dziesiąta
Pytanie o oszczędność czasu ma w raporcie szczególne znaczenie, bo od niego zależy, czy AI podniesie PKB, czy tylko zastąpi ludzi. Autorzy odwołują się do koncepcji „so-so technology” Darona Acemoglu i Pascuala Restrepo z 2019 r.: technologia, która jest akurat na tyle dobra, by wyprzeć pracownika, ale nie na tyle, by wyraźnie zwiększyć produkcję.
Wśród pracowników Anthropic 85 proc. twierdzi, że zadanie dobrze pasujące do AI zajmuje z nią połowę czasu lub mniej, a 59 proc. mówi o ćwierci czasu lub mniej. Wśród Amerykanów używających AI w pracy typowa odpowiedź to połowa czasu, 26 proc. wskazuje ćwierć lub mniej, a 29 proc. mówi, że zadanie zajmuje tyle samo albo dłużej. W Anthropic tę ostatnią odpowiedź wybrało 5 proc.
Raport zaznacza, że pracownicy mogą po prostu opisywać własne doświadczenie. Według wcześniejszej publikacji The Anthropic Institute „How Employment is Changing at Anthropic” po wdrożeniu agentów kodujących liczba linii kodu dodawanych przez inżynierów firmy potroiła się w ciągu miesiąca, a handlowcy zamykali więcej transakcji.
Czytam ten raport z dwóch stron naraz. Z jednej strony to najciekawszy zestaw danych o oczekiwaniach wobec AI, jaki widziałem w tym roku, bo po raz pierwszy ktoś zadał identyczne pytania ludziom budującym modele i ludziom, którzy o nich tylko słyszą. Z drugiej strony autor badania jest zarazem jego bohaterem. Anthropic sprzedaje produkt, którego skutki ekonomiczne modeluje, finansuje instytut, który te modele publikuje, i ankietuje własnych pracowników, którzy mają akcje firmy i naturalny interes w tym, by przyszłość wyglądała na transformacyjną. Autorzy uczciwie piszą, że odpowiedzi pracowników to prywatne opinie, a nie prognoza firmy. Ale czytelnik powinien pamiętać, że 91 proc. wierzących w noblowskie odkrycie do 2030 r. to także 91 proc. ludzi, których kariera zależy od tego, czy tak się stanie.
Najmocniejszy fragment raportu to dla mnie nie różnica w prognozach, tylko podobieństwo w rozumowaniu. Obie grupy, pytane o bezrobocie, odpowiadają według tej samej logiki: im więcej mojej pracy zrobi maszyna, tym wyższe bezrobocie w kraju. Nikt nie wierzy w bezbolesną automatyzację. Różnica polega wyłącznie na tym, ile tej automatyzacji ktoś już widział na własne oczy. To sugeruje, że publiczne oczekiwania będą się przesuwać w stronę opinii pracowników laboratoriów w miarę upowszechniania narzędzi. Pytanie, czy przesunie się też rzeczywistość, czy tylko oczekiwania.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Kto spodziewa się większej automatyzacji własnej pracy, ten prognozuje wyższe bezrobocie
Respondentom powiedziano, że stopa bezrobocia w USA wynosi około 4,2 proc., i poproszono o prognozę na 2030 r. Pracujący Amerykanie, którzy spodziewają się, że AI wykona mniej niż połowę ich pracy, prognozowali bezrobocie na poziomie 7-8 proc. Ci, którzy sądzą, że AI przejmie 80 proc. ich pracy lub więcej, przewidywali średnio 12,2 proc., czyli więcej niż w szczycie kryzysu finansowego z 2008 r. Każde dodatkowe 10 punktów procentowych pracy przejętej przez AI wiązało się z prognozą bezrobocia wyższą o 0,4 punktu.
Ogólny optymizm wobec AI nie tłumaczy tej zależności. Przy ustalonym poziomie automatyzacji własnej pracy liczba zadań, które według respondenta AI opanuje, nie miała związku z prognozą bezrobocia.
Ta sama zależność pojawia się wśród pracowników Anthropic, choć ich własna ekspozycja na automatyzację jest dużo wyższa. Autorzy wyciągają z tego wniosek, że obie grupy nie mają różnych teorii rynku pracy. Mają różne doświadczenia z tym, co AI potrafi.
Pracownicy Anthropic spodziewają się jednocześnie automatyzacji i zatrudniania
Mimo że ponad połowa pracowników Anthropic sądzi, że AI będzie mogła wykonać co najmniej 80 proc. ich pracy do 2030 r., 95 proc. z nich oczekuje wzrostu zatrudnienia w firmie w ciągu najbliższych 12 miesięcy. Mediana prognozy to wzrost o 66 proc., a 27 proc. spodziewa się co najmniej podwojenia liczby pracowników. Raport podkreśla, że to osobiste oczekiwania ankietowanych, a nie plany firmy.
Pracownicy Anthropic są za to nieco bardziej pesymistyczni niż Amerykanie co do losu osób zwolnionych przez AI. Mediana ich odpowiedzi na pytanie, ile czasu zajmie znalezienie pracy w nowym zawodzie komuś zwolnionemu w 2030 r. z powodu automatyzacji, wynosi 12 miesięcy. Mediana odpowiedzi Amerykanów mieści się w przedziale 7-12 miesięcy. Dla porównania respondentom podano, że w normalnych warunkach szukanie pracy trwa około 3 miesięcy.
Model Anthropic: odpowiedzi Amerykanów oznaczają wzrost PKB o 5,4 proc., odpowiedzi pracowników o 17,1 proc.
Autorzy przepuścili odpowiedzi respondentów przez model ekonomiczny z opublikowanej we wrześniu 2026 r. pracy „Economic Scenarios for Transformative AI” tych samych autorów. Model przekłada pięć zmiennych (możliwości AI, zasięg wdrożeń, samodzielność, oszczędność czasu i czas szukania nowej pracy) na prognozy wzrostu PKB, udziału pracy w dochodzie i bezrobocia.
Odpowiedzi medianowego Amerykanina implikują wzrost PKB USA o 5,4 proc. w 2030 r., czyli ponad dwukrotnie szybszy niż typowy. Odpowiedzi medianowego pracownika Anthropic oznaczają przyspieszenie do 17,1 proc. w 2030 r., co według raportu odpowiada podwajaniu gospodarki mniej więcej co cztery i pół roku. W obu grupach rozrzut odpowiedzi jest duży i rozkłady szeroko się nakładają.
Raport przytacza też trzeci zbiór danych. W ciągu 48 godzin od uruchomienia 9 września 2026 r. interaktywnego eksploratora scenariuszy na stronie Anthropic quiz wypełniło 23 075 osób z ponad 140 krajów. Mediana ich odpowiedzi implikuje wzrost o 12,5 proc., czyli wynik pomiędzy opinią publiczną a pracownikami firmy. Autorzy zastrzegają, że to grupa samoselekcyjna, bardziej zainteresowana AI niż przeciętny obywatel.
Autorzy sprawdzili też trwałość wyników. Morning Consult powtórzył ankietę między 17 a 24 września 2026 r. na próbie 7 613 Amerykanów. Główne wyniki zmieniły się niewiele, a największą zmianą był wzrost odsetka oczekujących noblowskiego odkrycia do 2030 r. z 39 do 44 proc.
Pracownicy Anthropic uważają, że AI wykonuje już połowę pracy przy budowie modeli
Tylko pracowników firmy zapytano, jaką część pracy przy budowie modelu frontierowego z początku 2026 r. wykonuje dziś AI. Mediana odpowiedzi to 51 proc. dziś, 80 proc. do końca 2027 r. i 95 proc. do końca 2030 r. Pracownicy zespołów badawczych, najbliżej samego procesu, szacowali obecny udział wyżej: średnio 60 proc. wobec 53 proc. w pozostałych zespołach.
Raport odsyła tu do wcześniejszej publikacji The Anthropic Institute autorstwa Favaro i Clarka z 2026 r. o postępach w stronę rekurencyjnego samodoskonalenia (recursive self-improvement, czyli sytuacji, w której systemy AI coraz bardziej same poprawiają własne możliwości). Według niej ponad 80 proc. kodu włączanego do bazy kodu Anthropic pisze dziś Claude. Autorzy zaznaczają, że budowa modelu to nie tylko kod, ale też kierunek badań, projektowanie eksperymentów i ewaluacja.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Jak wygląda sytuacja w Polsce
Polskie badania z 2026 r. pokazują społeczeństwo bliższe amerykańskiej opinii publicznej niż pracownikom Anthropic, i to z wyraźnym zapasem.
Według raportu „Powered by AI: nowa era pracy, kompetencji i produktywności” przygotowanego przez Experience Institute i Praca.pl na próbie 1 636 pracujących Polaków (badanie ze stycznia i lutego 2026 r.) z AI w pracy korzysta 44 proc. zatrudnionych. Rozkład jest mocno nierówny:
- 74 proc. prezesów i dyrektorów korzysta z AI w pracy, ale tylko 14 proc. pracowników fizycznych,
- w konsultingu z AI pracuje 93 proc. badanych, w IT 79 proc., a w transporcie 26 proc.,
- 24 proc. pracujących Polaków obawia się, że AI ograniczy stabilność ich zatrudnienia (40 proc. na stanowiskach asystenckich, 15 proc. w kadrze najwyższego szczebla),
- tylko 14 proc. uważa, że bez umiejętności korzystania z AI ich pozycja zawodowa byłaby słabsza,
- 27 proc. potwierdza, że w ich firmie obowiązują jasne zasady korzystania z AI.
Jeszcze niższy poziom obaw pokazuje komunikat CBOS „Czy sztuczna inteligencja (AI) jest zagrożeniem dla rynku pracy?” z czerwca 2026 r., oparty na badaniu z 7-17 maja 2026 r. na próbie 1 041 dorosłych Polaków. Utraty pracy lub zleceń z powodu AI obawia się 7 proc. badanych, a 91 proc. nie ma takich obaw. Przełożone na populację oznacza to ponad 2 mln dorosłych. Doświadczenie utraty pracy lub zmniejszenia liczby zleceń w związku z AI zadeklarowało 2,2 proc. respondentów, czyli według CBOS ponad 669 tys. osób. Najczęściej dotyczyło to osób w wieku 25-34 lata (6 proc.), pracowników administracyjno-biurowych (6 proc.) i mieszkańców dużych miast.
Dr Dota Szymborska z Uniwersytetu WSB Merito w Warszawie, komentując w raporcie Praca.pl niski odsetek Polaków obawiających się o pracę, napisała: „Obawiam się, że spora część rynku, zwłaszcza ta na niższych szczeblach, boleśnie niedoszacowuje tempa i skali zachodzących zmian społeczno-technicznych.”
Zestawienie z raportem Anthropic jest wymowne. Amerykanin używający AI w pracy ma oczekiwania bliższe pracownikom laboratorium niż osoba, która AI nigdy nie dotknęła. Jeśli ten mechanizm działa uniwersalnie, to w Polsce, gdzie z AI pracuje mniej niż połowa zatrudnionych, a zasady jej używania ma w firmie co czwarty, oczekiwania większości pracowników pozostają w punkcie wyjścia. To interpretacja redakcji AIPORT.pl, nie wniosek autorów któregokolwiek z badań.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym raportu The Anthropic Institute „The AI Expectations Gap” z dnia 16.10.2026 autorstwa Szymona Sachera, Tess Cotter, Charlesa I. Jonesa, Antona Korinka i Petera McCrory’ego oraz pracy tych samych autorów „Economic Scenarios for Transformative AI” (The Anthropic Institute Working Paper No. 2026-02, wrzesień 2026). Dane o Polsce pochodzą z komunikatu CBOS nr 59/2026 „Czy sztuczna inteligencja (AI) jest zagrożeniem dla rynku pracy?” z czerwca 2026 r. oraz raportu Experience Institute i Praca.pl „Powered by AI: nowa era pracy, kompetencji i produktywności” z lipca 2026 r.
Cytat dr Doty Szymborskiej został zweryfikowany z oryginalnym polskojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w temacie badań The Anthropic Institute nad wpływem AI na gospodarkę i rynek pracy.
