Aż 73 proc. z ponad 700 psychoterapeutów, którzy wzięli udział w ankiecie Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB), przyznało, że używa sztucznej inteligencji w pracy. Dr n. med. Artur Wiśniewski, psychiatra, który koordynował prace nad pierwszymi w Polsce wytycznymi etycznymi dotyczącymi AI w psychoterapii, mówi wprost, że wielu terapeutów tego nie ujawnia, choć pacjent powinien wiedzieć, jakie pomysły powstały z pomocą konkretnego modelu.
- Według ankiety Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej (PTTPB) przeprowadzonej wśród ponad 700 psychoterapeutów, 73 proc. z nich przyznało, że używa sztucznej inteligencji w pracy, głównie do przygotowywania materiałów psychoedukacyjnych, porządkowania notatek i generowania ćwiczeń dla pacjentów.
- PTTPB przyjęło aneks do kodeksu etycznego podczas XI Konferencji Naukowej w Katowicach (22–24 maja 2026 r.), który zobowiązuje terapeutów m.in. do informowania pacjentów o korzystaniu z AI i uzyskania ich zgody – dokument obowiązuje 8280 członków towarzystwa, ale nie reguluje całego zawodu psychoterapeuty w Polsce, który wciąż nie ma ustawowej podstawy prawnej.
- Dr Artur Wiśniewski, koordynator prac nad aneksem, wskazał brytyjski system Limbic jako wzór regulowanego narzędzia AI w psychoterapii – działa on w ponad 40 proc. usług Talking Therapies w ramach NHS, posiada certyfikat wyrobu medycznego klasy IIa, a jego skuteczność opisano w „Nature Medicine".
Wiśniewski opowiedział o tym w wywiadzie, który Ewa Pągowska opublikowała 8 października 2026 r. w serwisie „Żyć lepiej” Wysokich Obcasów, dwa dni przed Światowym Dniem Zdrowia Psychicznego. Na pytanie, czy sam korzysta z AI w gabinecie, odpowiedział krótko: „Używam. Jak mniej więcej trzy czwarte terapeutów”. Tytuł rozmowy odwołuje się do przypadku siedemnastolatka z fobią społeczną, na którego przykładzie psychoterapeuta pokazuje, w jaki sposób sięga po narzędzia AI w pracy.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
73 proc. ankietowanych terapeutów przyznaje, że używa AI
Dane pochodzą z ankiety, którą PTTPB przeprowadziło przy okazji prac nad aneksem do kodeksu etycznego. Według Wiśniewskiego ankietę rozesłano w newsletterze do członków towarzystwa i ogłoszono w mediach społecznościowych, a dystrybuowały ją także Polskie Towarzystwo Psychiatryczne i Polskie Towarzystwo Psychologiczne. Wypełniło ją ponad 700 terapeutów, głównie pracujących w nurcie poznawczo-behawioralnym (CBT).
Badanie miało też drugą, mniej wygodną dla środowiska stronę. Aneks powstawał przez kilkanaście miesięcy równolegle z ogólnopolską ankietą wśród terapeutów i superwizorów CBT, która pokazała szerokie korzystanie z AI przy bardzo słabej znajomości standardów etycznych i prawnych. Wiśniewski już w marcu 2026 r. mówił w rozmowie z Dziennikiem Gazetą Prawną, że regulacje dotyczące AI w psychoterapii w Polsce praktycznie nie istnieją. Terapeuci najczęściej używają tych narzędzi do przygotowywania materiałów psychoedukacyjnych, porządkowania notatek i generowania ćwiczeń dla pacjentów, a zwykle nie dotyczy to samego procesu terapii.
Aneks PTTPB: AI ma wspierać terapeutę, a nie go zastępować
Odpowiedzią PTTPB jest aneks do kodeksu etycznego, który przyjęło Walne Zgromadzenie Członków podczas XI Konferencji Naukowej PTTPB w Katowicach, odbywającej się w dniach 22-24 maja 2026 r. z udziałem ponad 1800 uczestników. Dokument nie zakazuje korzystania z AI, tylko określa warunki. Najważniejsze zasady aneksu:
- AI jest narzędziem wspierającym pracę terapeuty, a nie terapeutą.
- Odpowiedzialność kliniczna zawsze spoczywa na specjaliście.
- Pacjent ma prawo wiedzieć, że terapeuta korzysta z AI, i może się na to zgodzić albo odmówić.
- Dane pacjentów wymagają szczególnej ochrony i anonimizacji.
- AI nie może zastępować relacji terapeutycznej ani interwencji kryzysowej.
- Terapeuta musi znać ograniczenia, błędy i możliwe uprzedzenia systemów AI.
Wytyczne opierają się na standardach WHO, APA (Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego) i unijnego AI Act, dostosowanych do RODO, kodeksów etyki zawodowej oraz przyszłej ustawy o zawodzie psychoterapeuty. Autorzy celowo nie wpisali do aneksu listy konkretnych narzędzi ani progów technicznych, a Komisja Etyki PTTPB ma go aktualizować co trzy lata. Wiśniewski podsumował sytuację w gabinetach jednym zdaniem: „To pytanie jest rozstrzygnięte – AI już tam jest”.
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Aneks obowiązuje 8280 członków PTTPB, ale nie cały zawód
PTTPB przedstawia się jako największa organizacja psychoterapeutyczna w Polsce. Na stronie towarzystwa widnieje 8280 członkiń i członków, 2398 certyfikowanych psychoterapeutów oraz 141 superwizorów. Aneks jest wewnętrznym standardem etycznym: obowiązuje członków i daje podstawę do działań Komisji Etyki w sprawach dotyczących AI.
Sankcje są realne, ale ograniczone do towarzystwa. Jak wyliczył naTemat, powołując się na statut, za łamanie kodeksu etycznego sąd koleżeński PTTPB może wykluczyć członka, a zarząd może odebrać certyfikat. Nie oznacza to utraty prawa do wykonywania zawodu. I tu leży główna słabość całej konstrukcji: zawód psychoterapeuty w Polsce wciąż nie ma ustawowej regulacji. PTTPB opublikowało niedawno stanowisko w sprawie debaty nad projektem ustawy o zawodzie psychoterapeuty, a sam Wiśniewski jest członkiem zespołu przy Ministerstwie Zdrowia przygotowującego propozycje regulacji tego zawodu.
Uważam, że PTTPB zrobiło coś, czego nie zrobiła jeszcze żadna inna polska organizacja zawodu zaufania publicznego: zamiast udawać, że problemu nie ma, policzyło skalę i spisało reguły. Zasada, że pacjent ma prawo wiedzieć o użyciu AI i odmówić, jest prosta i słuszna.
Mam jednak dwie wątpliwości. Pierwsza dotyczy egzekwowania. Pacjent nie zajrzy terapeucie przez ramię i nie sprawdzi, czy notatki z sesji trafiły do darmowego czatbota, czy do narzędzia z umową powierzenia danych. Anonimizacja brzmi dobrze w dokumencie, ale w praktyce opis siedemnastolatka z fobią społeczną z małego miasta bywa rozpoznawalny nawet bez imienia i nazwiska.
Druga dotyczy zasięgu. Aneks wiąże członków jednego towarzystwa, a ankieta pokazała, że terapeuci słabo znają reguły, których mają przestrzegać. Bez ustawy o zawodzie i bez szkoleń zostaje dobra wola. Czy wystarczy? Tego dowiemy się dopiero wtedy, gdy Komisja Etyki rozpatrzy pierwszą skargę pacjenta.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wzorem dla autorów aneksu jest brytyjski Limbic, certyfikowany wyrób medyczny
Autorzy aneksu pokazują, że AI w psychoterapii może działać jako regulowane narzędzie kliniczne, a nie „mądry czatbot”. Wiśniewski jako przykład podaje brytyjski system Limbic. Według danych producenta Limbic działa w ponad 40 proc. usług Talking Therapies w publicznej służbie zdrowia NHS. System analizuje objawy, pomaga w triażu, wspiera dokumentację i monitoruje postępy leczenia, ma certyfikat UKCA jako wyrób medyczny klasy IIa, a jego skuteczność opisano m.in. w Nature Medicine.
Różnica wobec polskiej praktyki jest wyraźna. W Wielkiej Brytanii narzędzie przeszło certyfikację i audyty, zanim trafiło do publicznego systemu. W Polsce terapeuci sięgają głównie po ogólnodostępne modele językowe, a pierwsze reguły ich użycia powstały, gdy narzędzia były już w gabinetach.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Co aneks PTTPB oznacza dla pacjentów w Polsce
Pacjent terapeuty zrzeszonego w PTTPB może zapytać, czy jego terapeuta korzysta z AI, do czego i z jakim narzędziem, a także nie zgodzić się na to. Z wywiadu w Wysokich Obcasach wynika, że Wiśniewski idzie dalej: jeśli terapeuta proponuje rozwiązanie opracowane przy użyciu konkretnego modelu, powinien to pacjentowi powiedzieć.
Dyskusja w Katowicach dotknęła też kompetencji samych terapeutów. Etyczka dr Dota Szymborska zwróciła uwagę, cytowana przez naTemat, że „technologia wzmacnia to, co już jest”, czyli zarówno umiejętności, jak i ich brak. Dla pacjenta oznacza to tyle, że AI nie poprawi słabej terapii, a może przyspieszyć dobrą, o ile terapeuta panuje nad narzędziem.
PTTPB zapowiada też artykuł naukowy w recenzowanym czasopiśmie, który ma przedstawić konsensus stojący za aneksem. Jeśli publikacja się ukaże, aneks może stać się punktem odniesienia dla innych towarzystw psychoterapeutycznych i dla twórców ustawy o zawodzie psychoterapeuty.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym wywiadu Ewy Pągowskiej z dr. n. med. Arturem Wiśniewskim opublikowanego w serwisie Żyć lepiej Wysokich Obcasów z dnia 08.10.2026, danych ze strony Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, opisu sympozjum na XI Konferencji Naukowej PTTPB oraz publikacji Strona Zdrowia i naTemat. Wykorzystano także wywiad z dr. Wiśniewskim opublikowany w marcu 2026 r. przez Dziennik Gazetę Prawną.
Cytaty dr. n. med. Artura Wiśniewskiego, psychiatry, psychoterapeuty i wiceprzewodniczącego Sądu Koleżeńskiego PTTPB, oraz dr Doty Szymborskiej zostały zweryfikowane z oryginalnymi polskojęzycznymi materiałami źródłowymi.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o regulacjach dotyczących AI w psychoterapii.
