Osoby na starcie kariery w zawodach najbardziej narażonych na sztuczną inteligencję tracą najwięcej, wynika z raportu PwC 2026 Global AI Jobs Barometer, opartego na ponad miliardzie ogłoszeń o pracę z 27 krajów. W USA ogłoszenia dla juniorów w takich zawodach, które nie wymagają dodatkowo umiejętności typowych dla seniorów, skurczyły się od 2019 r. o 10 proc., a w czterech badanych rynkach anglojęzycznych to jedyna grupa, w której liczba ofert dla początkujących przestała rosnąć.
- Raport PwC 2026 Global AI Jobs Barometer oparty na ponad miliardzie ogłoszeń z 27 krajów wykazał, że w USA liczba ofert dla juniorów w zawodach najbardziej narażonych na AI, które nie wymagają kompetencji seniorskich, skurczyła się od 2019 r. o 10 proc., podczas gdy ogłoszenia dla juniorów z „seniorskimi" wymaganiami wzrosły w tym samym czasie o 35 proc.
- PwC wyróżnia dwa tory rynku pracy: zawody „sprofesjonalizowane" (m.in. menedżerowie R&D, kontrolerzy ruchu lotniczego, radiolodzy), w których liczba ogłoszeń wzrosła od 2018 r. o 39 proc., a wynagrodzenia o 37 proc., oraz zawody „zdemokratyzowane" (m.in. programiści, administratorzy systemów, pracownicy księgowości), w których wzrosty wyniosły odpowiednio 17 i 26 proc.
- W Polsce dane dla rynku pracy odbiegają od globalnego wzorca – w zawodach najbardziej narażonych na AI liczba ogłoszeń wzrosła z 1 do około 14,5 na każde ogłoszenie z 2018 r., podczas gdy w zawodach najmniej narażonych wskaźnik ten wynosi 6,4, a liczba ogłoszeń wymagających umiejętności AI skoczyła z 45 tys. w 2024 r. do 78 tys. w 2025 r.
Raport PwC ukazał się 15 czerwca 2026 r. Wrócił do debaty publicznej w tym tygodniu za sprawą tekstu korespondenta „Die Welt” Tobiasa Kaisera, przedrukowanego przez Onet. Sięgnąłem do samego raportu i jego danych dla Polski, bo to one mówią więcej niż nagłówki.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Juniorzy w zawodach narażonych na AI muszą umieć to, czego wcześniej wymagano od seniorów
PwC przeanalizował 2,4 mln amerykańskich ogłoszeń dla osób z doświadczeniem od 0 do 2 lat. W zawodach najbardziej narażonych na AI ogłoszenia dla początkujących są siedem razy częściej niż w zawodach najmniej narażonych wymagające umiejętności, których dawniej oczekiwano od doświadczonych pracowników.
Różnicę dobrze widać w strukturze nowych wymagań. W najbardziej narażonej ćwiartce zawodów 52 proc. nowych umiejętności pojawiających się w ogłoszeniach dla juniorów to kompetencje tradycyjnie przypisane seniorom. W najmniej narażonej ćwiartce ten odsetek wynosi 7 proc. PwC wymienia wśród nich m.in.:
- podejmowanie decyzji strategicznych,
- zarządzanie ludźmi i budowanie zespołu,
- zarządzanie relacjami z interesariuszami,
- mentoring,
- podejmowanie decyzji na podstawie danych.
Rynek dzieli się w ten sposób na dwie części. Ogłoszenia dla juniorów w zawodach narażonych na AI, które dodały takie „seniorskie” wymagania, przybyły w latach 2019-2025 o 35 proc. Ogłoszeń bez takich wymagań ubyło w tym samym czasie o 10 proc.
Liczba ofert dla początkujących w zawodach narażonych na AI stanęła w miejscu
PwC policzył też ogłoszenia dla początkujących od 2012 r. w Kanadzie, Singapurze, Wielkiej Brytanii i USA. W najbardziej narażonej ćwiartce zawodów liczba takich ofert się spłaszczyła. W pozostałych trzech grupach nadal rośnie.
Autorzy raportu sami zastrzegają, że wykres nie dowodzi, że to AI wywołała ten trend. Na wyniki mogą wpływać inne czynniki i cechy samych zawodów, a próbę zdominowały dane amerykańskie, które stanowią około 73 proc. ogłoszeń w tym zestawieniu. Podobną ostrożność zachowują ekonomiści Rezerwy Federalnej w Nowym Jorku. W analizie z maja 2026 r. odnotowali względny spadek liczby ogłoszeń w zawodach bardziej narażonych na AI, ale wykazali, że ten trend zaczął się jeszcze przed premierą ChatGPT.
Pete Brown, globalny lider ds. kadr w PwC, opisuje zjawisko wprost:
„Tradycyjna relacja między doświadczeniem a wiedzą ekspercką się zmienia.” / „The traditional relationship between experience and expertise is changing.”
Brown dodaje, że AI przejmuje rutynową pracę, która wcześniej pełniła rolę praktyki zawodowej. Jednocześnie firmy oczekują osądu, przywództwa i elastyczności dużo wcześniej w karierze.
Ten raport czytam jako ostrzeżenie dla firm bardziej niż dla absolwentów. Przez dekady juniorzy uczyli się zawodu na prostych, powtarzalnych zadaniach: przepisywali, sprawdzali, porządkowali dane, poprawiali cudzy kod. Teraz tę pracę wykonuje model językowy. Zostaje pytanie, skąd za pięć lat wezmą się seniorzy, skoro nikt nie przeszedł drogi, która ich wcześniej kształtowała.
Mam też wątpliwość metodologiczną. Ogłoszenie o pracę opisuje oczekiwania pracodawcy. Nie mówi nic o tym, kogo ostatecznie zatrudniono. Wpisanie „zarządzania interesariuszami” do oferty dla 23-latka może oznaczać realną zmianę stanowiska. Może też oznaczać, że dział HR skopiował wymagania z innej oferty. Dane PwC są cenne, bo pokazują kierunek. Wyciąganie z nich wniosków o bezrobociu wśród młodych byłoby jednak na wyrost.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Programiści i administratorzy systemów trafili do grupy zawodów, które AI „upraszcza”
Drugi wątek raportu dotyczy podziału całego rynku na dwa tory. PwC, korzystając z klasyfikacji ekonomistów Teeselinka i Careya, rozróżnia zawody „sprofesjonalizowane” i „zdemokratyzowane”. W pierwszych AI przejmuje prostsze zadania, więc pracownikowi zostaje więcej pracy eksperckiej. W drugich AI przejmuje zadania trudniejsze, a sam zawód staje się łatwiejszy do wykonywania przez osoby bez specjalistycznej wiedzy.
Zawody zdemokratyzowane obejmują 52 proc. ogłoszeń, sprofesjonalizowane 22 proc., a pozostałe 26 proc. to zawody mało narażone na AI. Wśród przykładów zawodów zdemokratyzowanych PwC wymienia programistów, administratorów systemów, kierowników usług IT, techników stron internetowych, sekretarki medyczne, pracowników księgowości i konsultantów w centrach obsługi klienta. Po drugiej stronie są m.in. menedżerowie badań i rozwoju, inżynierowie środowiska, kontrolerzy ruchu lotniczego oraz, według komunikatu, radiolodzy i rekruterzy.
Różnica w wynikach jest wyraźna:
| Wskaźnik | Zawody sprofesjonalizowane | Zawody zdemokratyzowane |
|---|---|---|
| Wzrost liczby ogłoszeń od 2018 r. | 39 proc. | 17 proc. |
| Wzrost oferowanych wynagrodzeń od 2021 r. | 37 proc. | 26 proc. |
| Wzrost liczby wymaganych umiejętności od 2018 r. | 68 proc. | 33 proc. |
W praktyce oznacza to, że zagrożenie przychodzi z nieoczekiwanej strony. Programista czy administrator IT intuicyjnie wydają się wygranymi rewolucji AI. Według PwC ich zawody tracą na wartości eksperckiej, bo narzędzia AI obniżają próg wejścia do nich. Tracą przy tym na tempie wzrostu ofert i płac względem zawodów, w których AI wzmacnia specjalistę.
Firmy najbardziej narażone na AI zatrudniają szybciej i płacą więcej
Obraz na poziomie firm wygląda optymistycznie. Według PwC przedsiębiorstwa z sektorów najbardziej narażonych na AI zwiększyły zatrudnienie w porównaniu z 2018 r. o 52 proc., a te najmniej narażone o 36 proc. Wynagrodzenia na pracownika wzrosły odpowiednio o 24 i 17 proc. Najlepsze 20 proc. firm w najbardziej narażonej grupie osiągnęło wzrost produktywności rzędu 163 proc.
Rośnie też premia płacowa za umiejętności AI. Ogłoszenia wymagające takich kompetencji oferują średnio o 62 proc. wyższe wynagrodzenie niż porównywalne oferty bez nich (rok wcześniej 57 proc.). Liczba ogłoszeń wymagających specjalistycznych umiejętności AI wzrosła w 2025 r. o 69 proc., przy wzroście wszystkich ogłoszeń o 9 proc.
Trzeba pamiętać o ograniczeniach tych danych. Analiza firm obejmuje przedsiębiorstwa z bazy ORBIS o obrotach co najmniej 50 mln dolarów, które przetrwały cały badany okres. PwC sam przyznaje, że wprowadza to błąd przeżywalności i nie odzwierciedla zatrudnienia w całej gospodarce. PwC sprzedaje też doradztwo w zakresie wdrażania AI, co przy lekturze optymistycznych wniosków dobrze mieć z tyłu głowy.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
W Polsce ogłoszeń przybywa najszybciej właśnie w zawodach najbardziej narażonych na AI
Raport ma osobny zestaw danych dla Polski, opracowany na podstawie 13,4 mln ogłoszeń. Wynik odbiega od globalnego wzorca. W większości krajów szybciej rosła liczba ofert w zawodach mniej narażonych na AI. W Polsce jest odwrotnie: w najbardziej narażonej ćwiartce zawodów na każde ogłoszenie z 2018 r. przypadało w 2025 r. około 14,5 ogłoszenia, a w najmniej narażonej 6,4.
Pozostałe dane dla Polski:
- liczba ogłoszeń wymagających umiejętności AI wzrosła z 45 tys. w 2024 r. do 78 tys. w 2025 r., a ich udział w rynku sięgnął 3,5 proc.,
- zawody z najbardziej narażonej ćwiartki wygenerowały w 2025 r. nieco ponad milion ogłoszeń, najwięcej spośród wszystkich grup,
- liczba stanowisk dla użytkowników AI wzrosła o 77,7 proc., a dla twórców rozwiązań AI o 46,3 proc.,
- w usługach finansowych 94,4 proc. ofert związanych z AI dotyczy korzystania z narzędzi, nie ich budowania.
PwC nie przeprowadził dla Polski analizy ogłoszeń dla juniorów, dlatego nie wiadomo, czy zjawisko „seniorskich” wymagań w ofertach dla początkujących występuje u nas w tej samej skali. Polska dziewiątka zero-dwa-letnich absolwentów informatyki może jednak już dziś wyciągnąć jeden wniosek z danych globalnych: sama znajomość narzędzia przestaje wyróżniać, a pracodawcy coraz częściej sprawdzają umiejętność samodzielnego podejmowania decyzji.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym komunikatu prasowego PwC z dnia 15.06.2026, pełnego raportu 2026 Global AI Jobs Barometer oraz danych PwC dla Polski. Kontekst uzupełniono analizą Federal Reserve Bank of New York (Liberty Street Economics, maj 2026) oraz publikacją Onet z 8.11.2026, przedrukowującą tekst „Die Welt”.
Cytat Pete’a Browna, Global Workforce Leader w PwC, został zweryfikowany z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o wpływie AI na rynek pracy dla osób na starcie kariery.
