Klienci zamawiający oprogramowanie na zewnątrz mogą dzięki AI obniżyć wydatki na development o 20-40 proc., wynika z opracowania Gartnera ze stycznia 2026 r. W tym samym czasie polski rynek pracy w IT odbił po dwóch słabych latach, ale nastroje w branży znów się pogarszają, a firmy zrzeszone w SoDA za swój główny priorytet uznają zmianę modelu biznesowego.
- Według opracowania Gartnera ze stycznia 2026 r. skierowanego do działów zakupów, wykorzystanie AI przy zbieraniu wymagań, generowaniu kodu, automatyzacji testów i zarządzaniu dostawcami daje klientom podstawę do redukcji wydatków na zewnętrzny development o 20–40 proc.
- W badaniu McKinseya z maja 2026 r. przeprowadzonym na 334 liderach produktu i inżynierii tylko 25 proc. respondentów na stanowiskach dyrektorskich zgłosiło znaczące przyspieszenie dzięki AI, a 30 proc. stwierdziło, że produktywność ich zespołów spadła.
- Według danych SoDA i Future Processing z Barometru Nastrojów w Branży IT za pierwsze półrocze 2026 r. pozytywne oczekiwania polskich firm IT na kolejne miesiące spadły z 76 do 54 proc., a zmianę modelu biznesowego jako główny priorytet na najbliższe 12 miesięcy wskazało 28 proc. badanych firm.
Taki obraz rynku wyłania się z analizy CEO Magazynu opublikowanej 28 września 2026 r., która zestawia raporty Gartnera, McKinseya, Forrestera, KPMG, ISG i Deloitte z polskimi danymi z portali rekrutacyjnych oraz badania SoDA. Sprawdziłem pierwotne źródła tam, gdzie były publicznie dostępne. Wniosek jest prosty: popyt na oprogramowanie rośnie, ale coraz trudniej sprzedawać go w postaci godzin pracy programisty.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Gartner daje kupującym argument do renegocjacji kontraktów
Według Gartnera wykorzystanie AI przy zbieraniu wymagań, generowaniu kodu, automatyzacji testów i zarządzaniu dostawcami daje klientom podstawę do redukcji wydatków na zewnętrzny development o 20-40 proc. Opracowanie z 28 stycznia 2026 r. jest skierowane do działów zakupów, a nie do dostawców, i pokazuje, jak używać AI jako argumentu w negocjacjach.
To nie jest prognoza, że ceny kontraktów spadną o 40 proc. To potencjał oszczędności widziany z perspektywy kupującego. Najmocniej uderza jednak w model Time & Material, czyli rozliczanie za liczbę osób i przepracowane godziny. Jeśli senior z agentami AI wykonuje pracę, do której wcześniej potrzeba było trzech osób, fakturowanie trzech etatów staje się trudne do obrony.
Obraz komplikuje inny komunikat tej samej firmy. Gartner prognozuje, że do 2028 r. koszty narzędzi AI do programowania przewyższą przeciętną pensję developera, bo dostawcy agentów przechodzą z licencji na stanowisko na rozliczenie za zużyte tokeny. Nitish Tyagi, starszy analityk Gartnera, ostrzega:
„Bez zarządzanego modelu operacyjnego w inżynierii koszty mogą rosnąć szybciej niż wzrost produktywności, który te narzędzia mają zapewnić.” / „Without a governed engineering operating model, costs can escalate faster than the productivity gains these tools are designed to deliver.”
Oszczędność na ludziach nie jest więc darmowa. Część z niej zje rachunek za modele.
McKinsey: tylko co czwarty lider widzi realne przyspieszenie dzięki AI
Zyski z AI są bardzo nierówne. W badaniu McKinseya przeprowadzonym w maju 2026 r. na grupie 334 liderów produktu i inżynierii tylko 25 proc. osób na stanowiskach dyrektorskich i wyższych zgłosiło znaczące przyspieszenie, definiowane jako co najmniej dwukrotny wzrost produktywności w ponad jednej czwartej zespołów. 30 proc. stwierdziło, że produktywność ich zespołów spadła.
Autorzy raportu wskazują, że o wyniku nie decyduje sama technologia, tylko to, czy firma przebudowała cały proces, role i mechanizmy kontroli pod pracę z agentami. Według omówienia CEO Magazynu około 80 proc. badanych inżynierów notowało poprawę produktywności rzędu zaledwie 3 proc., podczas gdy najlepsze 20 proc. osiągało średnio około 55 proc.
Z tego wynika coś niewygodnego dla obu stron negocjacji. Klient, który zakłada 40 proc. oszczędności, może trafić na dostawcę, który kupił licencje, ale nie zmienił sposobu pracy. A dostawca, który naprawdę przebudował proces, będzie miał problem z wyceną, bo w modelu godzinowym zapłaci za własną efektywność.
Forrester: dostawcy muszą sprzedawać zaufanie zamiast mocy przerobowych
Forrester opisuje sytuację software house’ów jako kryzys tożsamości. W wpisie zapowiadającym raport „Reinventing Software Development Services For The Age Of AI Coding” analityk firmy stwierdza, że produkcja kodu staje się towarem, a klienci zaczynają pytać, czy outsourcing ma sens, skoro własny zespół z AI zrobi to samo.
Forrester proponuje dostawcom przejście od sprzedaży „capacity” do modelu nazwanego „assurance as a service”. Wartość ma leżeć w:
- architekturze i projektowaniu produktu,
- bezpieczeństwie i kontroli długu technologicznego,
- utrzymywalności i odporności systemów,
- kontroli kosztów, w tym efektywnym zużyciu tokenów,
- odpowiedzialności za działanie oprogramowania w krytycznych procesach.
Wpis kończy się zdaniem, które dobrze streszcza całą tezę: „Oprogramowanie może coraz częściej pisać się samo. Zaufanie w przedsiębiorstwie nie.” / „Software may increasingly write itself. Enterprise trust will not.”
Forrester podaje też dane, które pokazują, gdzie AI jest dziś używana. Blisko połowa organizacji korzysta z niej na etapie kodowania, a tylko 35 proc. przy analizie i planowaniu. Czyli tam, gdzie zapadają najdroższe decyzje, AI jest wciąż rzadziej obecna.
Czytam te raporty i widzę, że wszyscy analitycy dochodzą do tego samego wniosku: software house ma przestać sprzedawać godziny i zacząć sprzedawać odpowiedzialność za efekt. Brzmi rozsądnie. Tylko że rozliczenie za rezultat przerzuca ryzyko na dostawcę, a średnia polska firma usługowa z marżą rzędu kilku procent nie ma zapasu, żeby pomylić się w wycenie dwa razy z rzędu.
Jest też druga strona. Gartner w styczniu podpowiada klientom, jak zbić ceny o 20-40 proc., a w czerwcu ostrzega, że koszty agentów AI przebiją pensję programisty. Obie rzeczy mogą być prawdą jednocześnie i dlatego uważam, że najbliższe dwa lata będą dla branży przede wszystkim lekcją liczenia. Wygra ten, kto naprawdę wie, ile kosztuje go dostarczenie konkretnej funkcji, a nie ten, kto najgłośniej ogłosi się „AI-native”.
Otwarte pytanie brzmi: kto wyszkoli przyszłych seniorów, skoro juniorzy mają dziś około 5 proc. ofert pracy?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Polskie software house’y: rekrutacje odbiły, ale optymizm znów słabnie
Polski rynek pracy w IT wyszedł z dołka lat 2023-2024, ale nastroje właścicieli firm w 2026 r. ponownie się pogorszyły. Według Barometru Nastrojów w Branży IT za pierwsze półrocze 2026 r., przygotowanego przez SoDA (Software Development Association Poland, stowarzyszenie firm tworzących oprogramowanie) i Future Processing, pozytywnie ostatnie sześć miesięcy oceniło 54 proc. firm wobec 69 proc. pół roku wcześniej. Udział ocen negatywnych wzrósł z 17 do 28 proc., a pozytywne oczekiwania na kolejne miesiące spadły z 76 do 54 proc.
Branżowy wskaźnik PMI liczony przez SoDA obniżył się z 56,26 do 52,26 pkt. Nadal jest powyżej granicy 50 pkt., która oznacza przewagę sygnałów wzrostowych, ale tempo poprawy wyraźnie osłabło. Trzeba pamiętać, że w edycji H1 2026 wzięło udział tylko 35 firm, więc barometr pokazuje nastroje, a nie statystykę całego rynku.
Paweł Pustelnik, COO Future Processing i wiceprezes SoDA, ocenił: „Branża IT wchodzi w drugą połowę 2026 roku z ostrożnym optymizmem – silne fundamenty operacyjne zderzają się z rosnącą niepewnością otoczenia zewnętrznego, co skłania firmy do większej dyscypliny zamiast dalszej ekspansji”.
Z zestawienia CEO Magazynu wynika, że głównym zmartwieniem firm przestali być pracownicy. Najgorzej oceniano geopolitykę, koniunkturę i liczbę pozyskiwanych leadów. Jako priorytet na najbliższe 12 miesięcy 28 proc. firm wskazało zmianę modelu biznesowego, a 27 proc. sprzedaż. Utrzymanie zatrudnienia wybrało tylko 4 proc.
Dane z portali rekrutacyjnych, przytoczone w analizie CEO Magazynu, pokazują odbicie, ale bardzo nierówne:
- No Fluff Jobs odnotował w 2025 r. 44 proc. więcej ogłoszeń technologicznych niż rok wcześniej, a w I kwartale 2026 r. liczba ofert wzrosła o 23 proc. wobec IV kwartału 2025 r.
- Według Just Join IT liczba ofert w segmencie outsourcingu IT wzrosła w 2025 r. o 122 proc., z 9 098 do 18 502.
- Ogłoszenia dla juniorów stanowiły w 2025 r. tylko 4,79 proc. ofert Just Join IT, a oferty dla seniorów ponad 51 proc.
- Liczba ogłoszeń AI/ML na Just Join IT wzrosła w ciągu roku z 432 do 1 326.
- W I kwartale 2026 r. praca hybrydowa (41 proc. ofert) po raz pierwszy wyprzedziła zdalną (38,5 proc.), według No Fluff Jobs.
Seniorzy drożeją, choć kod tanieje
AI obniża koszt wytworzenia kodu, ale nie obniża wynagrodzeń najbardziej doświadczonych specjalistów. Według Raportu Wynagrodzeń IT 2026 Just Join IT najwyższą medianę B2B wśród seniorów w 2025 r. miała architektura (30 240 zł miesięcznie), przed ERP (29 400 zł), Security (27 300 zł), Data/AI & ML (26 880 zł) i DevOps (26 650 zł).
To właśnie rdzeń problemu polskiego software house’u. Klient oczekuje niższej ceny, bo wie, że zespół z AI pracuje szybciej, a koszt seniora nie spada. SoDA w analizie z końca 2025 r. szacowała, że w typowych firmach usług IT koszty pracy mogą odpowiadać za 70-90 proc. kosztów operacyjnych, a marże części firm mieszczą się w przedziale 5-12 proc. Przy takiej strukturze 20 proc. rabatu dla klienta zjada cały zysk.
Polska ma wciąż mocne atuty w nearshoringu: bliskość kulturową, europejską jurysdykcję i dużą bazę inżynierów. Według przywołanego przez CEO Magazyn raportu PARP w sektorze ICT pracowało 325 tys. osób, a eksport usług IT osiągnął w 2023 r. 14,25 mld euro. Z seniorami zarabiającymi 25-30 tys. zł miesięcznie Polska nie jest jednak już tanim dostawcą. Firmy, które nie mają specjalizacji branżowej, własnych narzędzi ani kompetencji w architekturze i bezpieczeństwie, mogą utknąć pomiędzy: za drogie na konkurencję ceną i zbyt przeciętne, żeby uzasadnić wyższą stawkę.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Rynek rośnie, ale pieniądze zmieniają adresata
Prognozy nie wskazują na kurczenie się rynku. Grand View Research szacuje, że globalny rynek oprogramowania na zamówienie wzrośnie z 53,5 mld USD w 2026 r. do 178,9 mld USD w 2033 r., a Statista wycenia szeroki rynek outsourcingu IT na około 618 mld USD w 2026 r. Obie liczby mierzą różne rzeczy, więc nie należy ich zestawiać bezpośrednio.
Wzrost rynku nie oznacza jednak wzrostu dla każdego dostawcy. Część nowego popytu przejmą hyperscalerzy, dostawcy platform i wewnętrzne zespoły klientów. Deloitte ustalił, że 70 proc. badanych organizacji w ciągu pięciu lat przeniosło część wcześniej outsourcowanych zadań z powrotem do własnych struktur. Dla polskiego software house’u konkurentem jest więc już nie tylko firma z Rumunii czy Indii, ale też odpowiedź klienta: „zbudujemy mały zespół i damy mu AI”.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym analizy rynku CEO Magazyn z dnia 28.09.2026, raportu McKinsey „Beyond the copilot” z dnia 21.08.2026, wpisu Forrester z sierpnia 2026 r. oraz komunikatu prasowego Gartner z dnia 24.06.2026. Dane Barometru SoDA i Future Processing zweryfikowano z relacją ITwiz. Dane z raportów Gartnera (styczeń 2026), KPMG, Deloitte, PARP, No Fluff Jobs, Just Join IT, Grand View Research i Statista podano za analizą CEO Magazynu, ponieważ pełne wersje części tych opracowań nie są publicznie dostępne.
Cytaty Nitisha Tyagiego, starszego analityka Gartnera, oraz wpis Forrestera zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym. Cytat Pawła Pustelnika, COO Future Processing i wiceprezesa SoDA, pochodzi z polskojęzycznego komunikatu dotyczącego Barometru Nastrojów w Branży IT H1 2026.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w temacie wpływu AI na rynek software house’ów i outsourcingu IT.
