Bournemouth, nadmorski kurort w hrabstwie Dorset, stał się symbolem obaw o to, co AI zrobi z zapleczem operacyjnym banków: w tamtejszym kampusie JP Morgan ponad 5300 osób pomaga każdego dnia rozliczać transakcje warte ponad bilion dolarów. Barclays zapowiedział w październiku likwidację około 5000 etatów do końca 2026 r., Standard Chartered ogłosił w maju cięcie ponad 7000 stanowisk do 2030 r., absolwent miejscowej uczelni opowiada dziennikowi The Guardian, że duży ubezpieczyciel w mieście zlikwidował posady dla początkujących.
- Barclays planuje likwidację około 5000 etatów do końca 2026 r. (ok. 5 proc. globalnej kadry), a Standard Chartered zapowiedział cięcie ponad 7000 stanowisk w funkcjach korporacyjnych do 2030 r., co odpowiada 15 proc. tej grupy pracowników.
- Prezes JP Morgan Jamie Dimon przyznał w styczniu na forum w Davos, że bank zatrudniający ponad 300 tys. osób za pięć lat będzie prawdopodobnie potrzebował mniej pracowników, ostrzegając jednocześnie, że zbyt szybkie wdrażanie AI grozi niepokojem społecznym.
- Według ostrożnego scenariusza ABSL wpływ generatywnej AI na zatrudnienie w polskich centrach usług biznesowych jest ujemny i do 2030 r. liczba pracowników sektora – obecnie ponad 500 tys. – może zmaleć o 10–15 proc.; Warszawa znalazła się wśród centrów operacyjnych wskazanych przez Standard Chartered jako najbardziej narażone na redukcje.
Kampus JP Morgan w Bournemouth urósł z 650 do ponad 5300 pracowników
JP Morgan, największy bank w USA, prowadzi w Bournemouth jedno ze swoich głównych centrów operacyjnych. Kampus o powierzchni pięciu hektarów powstał w 1986 r. na terenie dawnego gospodarstwa rolnego, jeszcze pod szyldem Chase Manhattan, i zatrudniał wtedy 650 osób. Dziś pracują tam m.in. specjaliści ds. zgodności z przepisami, analitycy i programiści.
Według Izby Handlowej hrabstwa Dorset (Dorset Chamber of Commerce) usługi finansowe odpowiadają za 10 proc. obrotów wszystkich firm w hrabstwie. Działa tam 2500 firm z tej branży, w tym Nationwide Building Society, ubezpieczyciel LV= i zarządzający majątkiem Canaccord Wealth. Łącznie zatrudniają 24 tys. osób.
JP Morgan nie ogłosił zwolnień w Bournemouth. Lawrence Williams, radny okręgu, w którym leży kampus, regularnie spotyka się z kierownictwem banku i mówi Guardianowi, że o cięciach związanych z AI nie słyszał. Bank nazywa kampus „centrum innowacji finansowych” i zapewnia, że szkoli pracowników z korzystania z AI.
Sam prezes JP Morgan Jamie Dimon mówił jednak w styczniu na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos coś mniej uspokajającego. Dimon przyznał wtedy, że bank zatrudniający ponad 300 tys. osób za pięć lat będzie prawdopodobnie potrzebował mniej pracowników. Ostrzegał też, że zbyt szybkie wdrażanie AI bez wsparcia dla zwalnianych skończy się źle: „Będziecie mieli niepokoje społeczne. Więc wprowadzajcie to stopniowo” / „You will have civil unrest. So phase it in.”
Barclays i Standard Chartered podały już konkretne liczby
Dwa banki z centralą w Londynie przestały mówić o AI ogólnikami i podały skalę redukcji:
- Barclays: około 5000 etatów do końca 2026 r., czyli mniej więcej 5 proc. z 93 tys. zatrudnionych na świecie na koniec 2025 r. Tysiąc stanowisk już zlikwidowano, pozostałe 4 tys. mają zniknąć do końca roku, co dyrektor finansowa Anna Cross potwierdziła 22 października przy wynikach za trzeci kwartał. Około 60 proc. redukcji przypada na funkcje wsparcia, w tym programistów.
- Standard Chartered: 15 proc. stanowisk w funkcjach korporacyjnych do 2030 r., co według wyliczeń agencji Reuters oznacza ponad 7000 zwolnień wśród ponad 52 tys. takich pracowników. Cały bank zatrudnia blisko 82 tys. osób.
W przypadku Barclays związek z AI jest luźniejszy, niż sugerują nagłówki. Prezes CS Venkatakrishnan większość dotychczasowych oszczędności przypisał wieloletnim inwestycjom w unowocześnienie platform i uproszczenie procesów. O samej AI powiedział, że „może odegrać jeszcze większą rolę w przyszłości” / „may have a more important role to play in the future”. Barclays nie ujawnia, jaka część z 5000 etatów znika przez AI, a jaka przez zwykłe porządki w strukturze.
Szef Standard Chartered Bill Winters był bardziej bezpośredni. Dziennikarzom tłumaczył, że plan nie jest cięciem kosztów, tylko czymś innym: „zastępowaniem w niektórych przypadkach kapitału ludzkiego o niższej wartości” / „replacing in some cases lower-value human capital” kapitałem finansowym i inwestycyjnym.
Czytam tekst Guardiana i widzę w nim dwie różne historie sklejone w jedną. Pierwsza to twarde liczby: Barclays i Standard Chartered naprawdę likwidują tysiące etatów na zapleczu. Druga to strach w Bournemouth, gdzie JP Morgan niczego nie ogłosił, a radny i izba handlowa mówią o scenariuszach, nie o faktach. Uważam, że obie zasługują na uwagę, tylko nie wolno ich mylić.
Mam też wątpliwość co do etykiety „zwolnienia przez AI”. Venkatakrishnan sam przyznaje, że większość oszczędności Barclays pochodzi z porządkowania starych systemów. AI świetnie brzmi przed inwestorami i gorzej przed pracownikami. Dopóki banki nie pokażą, ile etatów znika przez modele językowe, a ile przez klasyczną restrukturyzację, będę traktował te deklaracje ostrożnie.
Najbardziej niepokoi mnie jednak głos absolwenta cyberbezpieczeństwa, który nie może znaleźć pierwszej pracy. Zwolnienie da się policzyć. Etatu, którego nikt nie utworzył, nie widać w żadnym komunikacie giełdowym. Jeśli banki przestaną zatrudniać juniorów, to kto za dziesięć lat będzie nadzorował te wszystkie systemy?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Związek Unite szykuje porozumienie w sprawie AI dla całego sektora
Brytyjski związek zawodowy Unite, zrzeszający m.in. pracowników NatWest, Lloyds i Barclays, przygotowuje projekt porozumienia, które ma chronić zatrudnionych w finansach. Związek chce od banków zobowiązania, że będą przekwalifikowywać ludzi zamiast ich zwalniać. Caren Evans z Unite ocenia w Guardianie, że AI jest największym zagrożeniem dla pracowników brytyjskich finansów od kryzysu z 2008 r. Zastrzega przy tym, że sama technologia części związkowców ułatwia pracę. Problemem jest według niej używanie AI jako pretekstu do cięć.
Anonimowy pracownik Barclays, z którym rozmawiał Guardian, nie wierzy w skuteczność związków. Jego zdaniem pierwszy raz kwalifikacje i certyfikaty przestają cokolwiek gwarantować. Barclays odpowiada, że do 2030 r. przeznaczy 150 mln funtów na rozwój umiejętności pracowników i zapewnia zwalnianym doradztwo zawodowe.
Gareth Sherwood, prezes Izby Handlowej Dorset, uważa, że rząd w Londynie powinien już teraz przygotować plany awaryjne na wypadek fali zwolnień w finansach. Region ma świeże doświadczenie: w 2022 r. Barclays zamknął po 46 latach biurowiec Barclays House w Poole, przez który przechodziły kiedyś czeki z całego kraju. Budynek do dziś stoi pusty.
Dwie trzecie brytyjskich pracowników finansów pracuje poza Londynem
Zwolnienia na zapleczu banków uderzyłyby głównie w miasta regionalne. Według organizacji branżowej TheCityUK, na którą powołuje się Guardian, w finansach i powiązanych usługach profesjonalnych pracuje w Wielkiej Brytanii 2,5 mln osób, z czego dwie trzecie poza stolicą. Sektor odpowiada za ponad 11 proc. brytyjskiej produkcji gospodarczej. Obok Bournemouth dziennik wymienia Leeds, Birmingham, Swindon i Cardiff.
Peter Howard-Jones, wykładowca ekonomii na Uniwersytecie w Bournemouth, pyta wprost, ile z około 5000 miejsc pracy w kampusie JP Morgan przetrwa, jeśli AI przejmie obsługę transakcji. Sherwood zwraca uwagę na efekt wtórny: mniej pracowników banków to mniejszy popyt na usługi kancelarii prawnych i firm doradczych, potem także siłowni, restauracji i agencji nieruchomości.
Pierwsze skutki widać u absolwentów. 25-letni Amine, absolwent cyberbezpieczeństwa na Uniwersytecie w Bournemouth, pracował tymczasowo u dużego ubezpieczyciela w mieście i liczył na etat. Tak opisuje, co się stało: „Przez AI zlikwidowali wszystkie stanowiska dla początkujących” / „Because of AI, they’ve cut all the entry-level jobs.”
Warszawa na liście Standard Chartered, pół miliona etatów w polskich centrach usług
Plan Standard Chartered dotyczy Polski bezpośrednio. Bill Winters wymienił Warszawę wśród centrów operacyjnych, które redukcje dotkną najmocniej, obok Ćennaju, Bengaluru i Kuala Lumpur.
Polska ma do stracenia więcej niż Dorset, bo cały sektor centrów usług biznesowych jest tu wielokrotnie większy. Raport ABSL (Związku Liderów Sektora Usług Biznesowych) „Sektor usług biznesowych w Polsce 2026” podaje, że na koniec pierwszego kwartału 2026 r. w kraju działało 2179 takich centrów z 500,5 tys. pracowników. To 7,8 proc. zatrudnienia w polskim sektorze przedsiębiorstw. Z generatywnej AI korzysta już 84,4 proc. centrów, średni poziom automatyzacji procesów sięga 24,4 proc.
ABSL nie spodziewa się masowych zwolnień, raczej przesuwania ludzi do bardziej złożonych zadań. Ton ekspertów organizacji jest jednak ostrożniejszy niż rok temu. Tomasz Brodzicki, główny ekonomista ABSL, mówił „Rzeczpospolitej”, że wzrost zatrudnienia w usługach dla biznesu w tym roku hamuje i możliwy jest lekki spadek liczby pracowników. W ostrożnym scenariuszu ABSL wpływ generatywnej AI na zatrudnienie w polskich centrach jest ujemny i do 2030 r. liczba pracowników sektora może zmaleć o 10-15 proc.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym reportażu The Guardian z dnia 13.11.2026, depeszy PA Media o wynikach Barclays opublikowanej przez Yahoo News UK, doniesień agencji Reuters o strategii Standard Chartered z maja 2026 r., raportów ABSL oraz publikacji „Rzeczpospolitej”.
Cytaty Jamiego Dimona (prezes JP Morgan), CS Venkatakrishnana (prezes Barclays), Billa Wintersa (prezes Standard Chartered) oraz absolwenta Uniwersytetu w Bournemouth zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o wpływie AI na zatrudnienie w sektorze finansowym.
