Sekretarz skarbu USA Scott Bessent ogłosił po niedzielnych rozmowach z wicepremierem Chin He Lifengiem w Nowym Jorku, że oba kraje omówiły powołanie kanału o nazwie „US-China AI Dialogue”, a Waszyngton zaproponował mechanizm wzajemnego powiadamiania o incydentach AI zagrażających bezpieczeństwu narodowemu. Propozycja ma trafić do Donalda Trumpa i Xi Jinpinga podczas szczytu w Waszyngtonie 24 września, ale Pekin publicznie się do niej nie odniósł.
- Sekretarz skarbu USA Scott Bessent, po ośmiu godzinach rozmów z chińskim wicepremierem He Lifengiem w siedzibie JPMorgan Chase na Manhattanie, zaproponował utworzenie mechanizmu wzajemnego powiadamiania o incydentach AI zagrażających bezpieczeństwu narodowemu w ramach kanału „US-China AI Dialogue".
- Propozycja mechanizmu powiadomień ma zostać przedstawiona Donaldowi Trumpowi i Xi Jinpingowi na szczycie w Waszyngtonie 24 września, jednak Pekin publicznie się do niej nie odniósł – agencja Xinhua jedynie zdawkowo odnotowała, że rozmawiano o AI.
- Wu Xinbo z Uniwersytetu Fudan ostrzegł, że Chiny obawiają się wykorzystania rozmów o bezpieczeństwie AI do hamowania ich postępów technologicznych, a z nowojorskich rozmów celowo wyłączono temat kontroli eksportu zaawansowanych chipów AI.
Stany Zjednoczone chcą, żeby Chiny informowały je o poważnych incydentach AI
Amerykańska propozycja dotyczy systemu powiadomień o incydentach związanych z AI, które osiągają poziom zagrożenia bezpieczeństwa narodowego. Bessent powiedział dziennikarzom, że strony rozmawiały o nowym dialogu USA-Chiny w sprawie AI, z naciskiem na kwestie bezpieczeństwa narodowego i system powiadamiania obejmujący wspólne cele i wspólne zagrożenia.
„Stany Zjednoczone zaproponowały, abyśmy mieli mechanizm powiadamiania między naszymi krajami” / „The US has proposed that we have a notification mechanism between the two countries” – powiedział Bessent, dodając, że obie strony zgodziły się spotkać ponownie.
Sekretarz skarbu uzasadniał propozycję potrzebą przejrzystości między dwiema największymi potęgami AI na świecie.
„Chcemy wspólnej wizji wspólnych celów i wspólnych zagrożeń” / „We want a shared vision of common goals and common threats”, mówił Bessent po rozmowach z He Lifengiem.
Media różnie opisują jednak, jak daleko zaszły ustalenia. Bloomberg pisze, że strony uzgodniły utworzenie dialogu o AI, którego celem ma być wspólne rozumienie celów i zagrożeń. CNN i Al Jazeera akcentują natomiast, że mechanizm powiadomień jest na razie amerykańską propozycją, którą przywódcy mają dopiero rozważyć.
Osiem godzin rozmów w siedzibie JPMorgan Chase
Rozmowy odbyły się w niedzielę 20 września w Nowym Jorku. Trwały około ośmiu godzin, a obok Bessenta i He Lifenga brali w nich udział przedstawiciel USA ds. handlu Jamieson Greer oraz główny chiński negocjator handlowy Li Chenggang. Spotkanie odbyło się w siedzibie JPMorgan Chase na Manhattanie.
Co wiemy po spotkaniu:
- AI Dialogue: strony omówiły stały kanał komunikacji USA-Chiny w sprawie AI i zapowiedziały kolejne spotkanie.
- Mechanizm powiadomień: USA zaproponowały wymianę informacji o incydentach AI na poziomie bezpieczeństwa narodowego.
- Kontrola eksportu: Greer zaznaczył, że amerykańskie ograniczenia eksportu zaawansowanych chipów AI i sprzętu do produkcji półprzewodników nie były tematem rozmów o mechanizmie AI.
- Handel: strony uzgodniły uruchomienie nowej „Rady Handlowej” (Board of Trade), ogłoszonej podczas majowej wizyty Trumpa w Pekinie, i badają możliwość obniżenia ceł na „niewrażliwe” produkty.
- Stanowisko Chin: reakcja Pekinu na propozycję pozostaje niejasna, bo komunikat agencji Xinhua jedynie zdawkowo odnotował, że rozmawiano o AI.
Greer podkreślał wagę współpracy obu mocarstw. Jak mówił, „bez względu na to, czy chodzi o handel, czy o AI, konieczne jest, aby potrafiły współpracować” / „it’s imperative that they’re able to work together”.
Dialog o AI uzgodniony w maju przez kilka miesięcy stał w miejscu
Nowojorskie rozmowy są pierwszym widocznym krokiem w realizacji ustaleń z majowego szczytu w Pekinie. 19 maja rzecznik chińskiego MSZ Guo Jiakun potwierdził, że przywódcy zgodzili się na „międzyrządowy dialog” o AI. Przez kolejne miesiące ten kanał działał osobno od rozmów handlowych prowadzonych przez Bessenta i He Lifenga, a obie strony miały problem z osiągnięciem postępów. Tydzień przed spotkaniem South China Morning Post informował, że Bessent, który jest amerykańskim liderem zarówno rozmów o AI, jak i rozmów gospodarczych, ma zająć się obiema kwestiami podczas jednego spotkania.
Wcześniejszy precedens był skromny. Joe Biden uzgodnił z Xi Jinpingiem, że decyzje o użyciu broni jądrowej powinni podejmować ludzie, a nie AI, a planowane rozmowy byłyby pierwszym oficjalnym dialogiem USA-Chiny o AI za prezydentury Donalda Trumpa. W lipcu Reuters informował, że na liście priorytetów Pekinu do tych rozmów znalazł się Mythos, czyli model Anthropic najwyższej klasy.
Mechanizm powiadamiania o incydentach AI to w praktyce odpowiednik „gorącej linii” z czasów zimnej wojny, tylko dla technologii, której nikt jeszcze dobrze nie rozumie. Sam pomysł uważam za rozsądny: dwa kraje rozwijające najpotężniejsze modele powinny mieć sposób, żeby ostrzec się nawzajem, zanim coś wymknie się spod kontroli. Ale widzę tu kilka niewiadomych. Kto zdefiniuje, co jest incydentem „na poziomie bezpieczeństwa narodowego”? Czy chodzi o autonomicznego agenta, który zrobił coś nieprzewidzianego, o kradzież wag modelu, czy o użycie AI do ataku na infrastrukturę? Druga sprawa: z rozmów wyłączono kontrolę eksportu chipów, czyli dokładnie ten temat, który Pekin uważa za najważniejszy. Trudno budować zaufanie w bezpieczeństwie AI, gdy obie strony równocześnie grają o dominację technologiczną. Milczenie Xinhua mówi sporo. Szczyt 24 września pokaże, czy z dialogu powstanie działająca procedura, czy kolejna deklaracja bez konkretów.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Chiny obawiają się, że rozmowy o bezpieczeństwie spowolnią ich rozwój AI
Po chińskiej stronie widać ostrożność. Wu Xinbo, dziekan Instytutu Studiów Międzynarodowych Uniwersytetu Fudan w Szanghaju, mówił, że Chiny obawiają się wykorzystania tych rozmów do dalszego hamowania ich postępów.
Tło jest napięte. W ostatnich tygodniach administracja Trumpa oskarżyła chińskie firmy AI o kradzież własności intelektualnej przez „destylację” czołowych amerykańskich modeli i zagroziła sankcjami, a Pekin zarzucił Waszyngtonowi stosowanie „zimnowojennego scenariusza”, by zahamować chińską AI. Czołowi badacze i liderzy AI w USA apelowali niedawno, by firmy zwolniły tempo rozwoju, powołując się na incydenty z udziałem autonomicznych agentów, a Trump zbywał takie obawy jako „mistyfikację”.
W Kongresie pojawiają się głosy za dalej idącym porozumieniem. Ro Khanna, najwyższy rangą demokrata w komisji Izby Reprezentantów ds. rywalizacji strategicznej z Komunistyczną Partią Chin, uważa, że Trump i Xi muszą zawrzeć porozumienie obejmujące bezpieczeństwo AI. Wśród zasad takiej umowy wymienia zakaz rekurencyjnie samodoskonalącej się AI / „banning any self-improving AI, recursive self-improving AI” oraz zabezpieczenia przed użyciem AI do budowy broni biologicznej i jądrowej.
Szczyt w Waszyngtonie ma rozstrzygnąć też sprawy handlowe warte miliardy dolarów
AI to tylko część agendy. Najważniejsze pytanie przed szczytem dotyczy przedłużenia kruchego rozejmu handlowego, który wygasa 10 listopada. Bessent i Greer nie przekazali informacji o postępach w innych nierozwiązanych sprawach z majowego spotkania, w tym o chińskich zobowiązaniach do zwiększenia zakupów amerykańskich produktów rolnych o 17 mld dolarów rocznie i zakupu ponad 200 samolotów Boeing.
Wizyta w Waszyngtonie będzie pierwszą wizytą Xi Jinpinga w USA podczas drugiej kadencji Trumpa. Na uroczystej kolacji spodziewani są m.in. prezes JPMorgan Chase Jamie Dimon, szefowa Citigroup Jane Fraser, a także Sam Altman z OpenAI i Jensen Huang z Nvidii. Obecność szefów dwóch firm, które najmocniej odczuwają amerykańsko-chińską rywalizację w AI, pokazuje, jak mocno technologia splata się dziś z handlem.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym relacji CNN z rozmów w Nowym Jorku z dnia 20.09.2026 oraz Bloomberg, NBC News i South China Morning Post. Punktem wyjścia była publikacja Financial Times. Do weryfikacji wykorzystano także materiały Al Jazeera, Euronews, CNBC, NPR, Malay Mail i Brookings Institution.
Cytaty Scotta Bessenta, sekretarza skarbu USA, Jamiesona Greera, przedstawiciela USA ds. handlu, oraz kongresmena Ro Khanny zostały zweryfikowane z anglojęzycznymi relacjami medialnymi z wypowiedzi.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o dialogu USA-Chiny w sprawie AI i wynikach szczytu Trump-Xi.
