Niemal trzy czwarte liderów finansowych mówi, że w ostatnim roku przybyło im obowiązków, a najczęstszym powodem jest zarządzanie sztuczną inteligencją. Tak wynika z „CFO Priorities Report” Salesforce, opartego na ankiecie wśród 865 dyrektorów finansowych i menedżerów finansów z Francji, Niemiec, Japonii, Wielkiej Brytanii i USA. W tej grupie 90 proc. firm, które już korzystają z AI, deklaruje dodatni zwrot z inwestycji.
- Według „CFO Priorities Report" Salesforce, opartego na ankiecie wśród 865 dyrektorów finansowych z pięciu krajów, zarządzanie AI to najczęstszy powód wzrostu obowiązków liderów finansowych – wskazało go niemal trzy czwarte z nich, a połowa ankietowanych deklaruje, że to właśnie oni podejmują kluczowe decyzje o strategii AI w swoich organizacjach.
- 90 proc. firm, które już korzystają z AI, deklaruje dodatni zwrot z inwestycji, jednak dla kontrastu lipcowe badanie EY „Global DNA of the CFO" (1610 CFO z 28 krajów) pokazuje, że połowa ankietowanych przyznała trudność z wykazaniem ROI z AI na obecnym etapie wdrożeń.
- 67 proc. liderów finansowych objętych badaniem Salesforce przyznaje, że ich zespoły nadal wykonują ręcznie co najmniej 20 proc. procesów, a 46 proc. wskazuje bezpieczeństwo jako główną barierę szerszego wdrożenia AI w finansach.
Badanie przeprowadzono w dniach 4-15 maja 2026 r. metodą podwójnie ślepej próby. Respondenci nie wiedzieli, że zleceniodawcą jest Salesforce, a firma nie zna ich tożsamości. W próbie byli dyrektorzy finansowi (CFO), dyrektorzy ds. rachunkowości (Chief Accounting Officers) oraz wiceprezesi ds. finansów i rachunkowości.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Połowa dyrektorów finansowych decyduje już o strategii AI w swojej firmie
Zarządzanie wykorzystaniem AI i rozszerzanie jej zastosowań to według raportu Salesforce najczęstszy powód, dla którego dyrektorom finansowym przybyło pracy. Ten czynnik wyprzedził wszystkie pozostałe uwzględnione w badaniu, łącznie z coraz bardziej złożonym zarządzaniem przychodami. Połowa ankietowanych twierdzi, że to oni podejmują najważniejsze decyzje o strategii AI w swoich organizacjach.
Działy finansowe przestają więc tylko rozliczać wydatki na AI. Coraz częściej współdecydują, gdzie wdrażać tę technologię, jaki dostęp do danych jej dać, jakie mechanizmy kontroli ustanowić i jak mierzyć efekty. Wcześniej takie decyzje należały głównie do działów IT. Teraz przechodzą do finansów, bo mają bezpośredni wpływ na wynik firmy, kontrolę wewnętrzną i audyt.
Sam Chung, Chief Customer Officer odpowiedzialny w Salesforce za Agentforce Revenue Management, opisuje tę zmianę tak:
„Decyzje dotyczące AI nie trafiają już do działów ds. finansów wyłącznie w formie wniosków budżetowych. Obecnie wymagają od nas odpowiedzi na pytania dotyczące ryzyka, kontroli i odpowiedzialności. Rola dyrektora finansowego się zmieniła: zamiast jedynie zatwierdzać inwestycje w AI, musi on teraz odpowiadać za ich efekty”.
71 proc. firm sprzedaje dziś przez więcej kanałów niż rok temu
Sama AI to tylko część problemu. Raport Salesforce pokazuje, że działom finansowym coraz trudniej śledzić i prognozować przychody, bo te płyną z coraz większej liczby źródeł. 71 proc. ankietowanych deklaruje, że ich firmy sprzedają przez więcej kanałów niż 12 miesięcy wcześniej. Sprzedaż bezpośrednia nadal przynosi najwięcej, ale obok niej liczą się:
- internetowe kanały samoobsługowe,
- sprzedaż pośrednia i partnerska,
- media społecznościowe,
- aplikacje mobilne.
Różnicują się też modele przychodowe. 65 proc. zespołów finansowych prowadzi rozliczenia w więcej niż jednym modelu: subskrypcyjnym, opartym na przychodach cyklicznych, usługach profesjonalnych, rozliczeniu za zużycie albo w modelu hybrydowym. Jedna transakcja może zacząć się w jednym kanale, przejść przez partnera i wymagać uzgadniania danych z kilku systemów, zanim dział finansowy zobaczy pełny obraz.
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
87 proc. firm chce rozszerzać ofertę rozliczaną za zużycie
Rozliczenia za zużycie (płaci się za faktyczne korzystanie z produktu, np. liczbę zapytań czy wykorzystaną moc obliczeniową) to według Salesforce kierunek, w którym idzie większość firm. 87 proc. liderów finansowych zapowiada rozszerzenie takiej oferty. W sprzedaży jednorazowej rozliczenie jest proste. Przy zużyciu przychód zależy od tego, jak intensywnie klient korzysta z usługi w danym okresie, więc dane o użytkowaniu trzeba łączyć z umowami, cennikami, fakturami i zasadami ujmowania przychodów. Często w systemach, które nie zostały zaprojektowane do współpracy.
Nowe źródło przychodu pomaga firmie rosnąć, ale dla działu finansowego oznacza kolejne transakcje do uzgodnienia, kolejne umowy do pilnowania i dodatkowe założenia w prognozach.
Dwie trzecie zespołów finansowych wciąż robi ręcznie co najmniej 20 proc. pracy
67 proc. liderów finansowych przyznaje, że ich zespoły wykonują ręcznie co najmniej jedną piątą procesów, często w arkuszach kalkulacyjnych. Ankietowani szacują, że automatyzacji mogłoby podlegać nawet 40 proc. pracy ich zespołów. Do tego potrzebują jednak odpowiednich podstaw technologicznych, a często także zewnętrznego wsparcia.
Raport przytacza też szacunek PwC, według którego agenci AI skracają czas obsługi faktury, od jej otrzymania do rozliczenia, nawet o 80 proc.
Czytam ten raport z dwoma zastrzeżeniami. Pierwsze: 90 proc. dodatniego ROI to deklaracja samych respondentów, a nie wynik pomiaru. Ślepa próba ogranicza ryzyko, że ankietowani odpowiadali pod zleceniodawcę, ale nie zmienia faktu, że Salesforce sprzedaje właśnie narzędzia do zarządzania przychodami opartymi na agentach AI. Dla porównania w lipcowym badaniu EY „Global DNA of the CFO” (1610 dyrektorów finansowych z 28 krajów) połowa ankietowanych przyznała, że na obecnym etapie wdrożeń trudno im wykazać zwrot z inwestycji w AI.
Drugie zastrzeżenie jest ciekawsze. Jeśli dwie trzecie zespołów finansowych nadal ręcznie robi co najmniej 20 proc. pracy w Excelu, a jednocześnie połowa dyrektorów finansowych odpowiada za strategię AI całej firmy, to mamy ludzi, którzy mają nadzorować technologię, jakiej ich własne działy jeszcze dobrze nie używają. Uważam, że to dobry kierunek, bo CFO jako jedyny w zarządzie musi policzyć, czy AI się opłaca. Pytanie tylko, kto w tych zespołach będzie miał wiedzę, żeby ocenić coś więcej niż fakturę od dostawcy.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Ponad 90 proc. użytkowników agentów AI widzi oszczędność czasu i niższe koszty
Wśród liderów finansowych korzystających z agentów AI ponad 90 proc. wskazuje na oszczędność czasu, wyższą produktywność, niższe koszty i trafniejsze prognozy. Mniej więcej połowa ocenia te korzyści jako znaczące. Najwięcej daje automatyzacja powtarzalnych zadań opartych na regułach, które dotąd wymagały ręcznej pracy.
Według Salesforce AI pozwala też szybciej modelować scenariusze, np. jak zmiana cen albo struktury kanałów sprzedaży wpłynie na prognozy finansowe. Odpowiedzialność za decyzje podjęte na tej podstawie zostaje jednak po stronie działu finansowego.
Bezpieczeństwo, nadzór i integracja hamują dalsze wdrożenia AI w finansach
Korzyści nie usunęły barier. 46 proc. liderów finansowych wymienia bezpieczeństwo jako jedną z głównych przeszkód w szerszym wykorzystaniu AI. Na kolejnych miejscach są obawy o nadzór nad AI oraz integracja z istniejącymi systemami, które wskazuje po 42 proc. ankietowanych. Równie wielu respondentów skarży się na brak specjalistycznej wiedzy wewnątrz organizacji.
Brak kompetencji to najbardziej kłopotliwa luka, bo dotyczy działów, od których jednocześnie oczekuje się współtworzenia strategii AI całej firmy. Bezpieczeństwo i nadzór sprowadzają się tu do konkretów: mechanizmów kontroli, możliwości audytu, dostępu do danych i tego, kto odpowiada za błąd.
Sam Chung z Salesforce mówi:
„Liderzy finansowi potrzebują sztucznej inteligencji, której mogą zaufać, nad którą mogą sprawować kontrolę i której działanie mogą bezpośrednio powiązać z wynikami biznesowymi, za które odpowiadają”.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Polscy dyrektorzy finansowi inwestują w AI ostrożniej
Polski nie było w próbie Salesforce, ale rodzime dane pokazują, że AI w działach finansowych to u nas wciąż raczej plan niż codzienność. Według badania KPMG w Polsce i ACCA „Perspektywy i wyzwania CFO na 2026 rok” (ponad 200 dużych i średnich firm) 31 proc. polskich dyrektorów finansowych inwestuje w rozwój AI w obszarze finansów. Na pierwszym miejscu wśród wyzwań 52 proc. wskazało rosnące koszty operacyjne, a 29 proc. planuje ich cięcie.
Badań nie da się porównać wprost, bo różnią się metodą i pytaniami. Kierunek jest jednak wspólny: polscy CFO patrzą na AI głównie jako na sposób na koszty, czyli dokładnie tak, jak opisuje to Salesforce. Różnica polega na tym, że w Polsce ten etap dopiero się zaczyna.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie informacji prasowej Salesforce przekazanej redakcji AIPORT.pl oraz raportu Salesforce „CFO Priorities Report” z dnia 08.09.2026. Polski kontekst: KPMG w Polsce i ACCA, „Perspektywy i wyzwania CFO na 2026 rok”. Dane porównawcze: badanie EY „Global DNA of the CFO” z lipca 2026 r.
Wypowiedzi Sama Chunga, Chief Customer Officer Agentforce Revenue Management w Salesforce, przytaczamy za polską wersją materiału prasowego Salesforce.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji o roli dyrektorów finansowych we wdrażaniu AI.
