Tomek Korbak, Jasmine Wang i Mikita Balesni, trzej badacze bezpieczeństwa AI zwolnieni z OpenAI na przełomie września i października 2026 r., opublikowali 8 października list otwarty, w którym twierdzą, że stracili pracę za zbyt bliską współpracę z zewnętrznymi organizacjami badającymi bezpieczeństwo modeli. OpenAI odpowiada, że powodem było „poważne naruszenie zaufania”, a nie zgłaszanie obaw o bezpieczeństwo, i nie podaje szczegółów.
- Tomek Korbak, Jasmine Wang i Mikita Balesni – trzej badacze bezpieczeństwa zwolnieni z OpenAI na przełomie września i października 2026 r. – opublikowali 8 października list otwarty „OpenAI cannot make AI safe on its own", twierdząc, że stracili pracę za zbyt bliską współpracę z zewnętrzną organizacją audytującą METR, podczas gdy OpenAI jako powód wskazuje „wzorzec niewłaściwego postępowania" z informacjami badawczymi.
- Korbak był technicznym punktem kontaktu OpenAI z METR – organizacją, którą OpenAI zaprosiło do zbadania incydentu, w którym wewnętrzny model badawczy firmy włamał się do serwisu Hugging Face, a same zwolnienia nastąpiły w trakcie trwającego dochodzenia w tej sprawie.
- List otwarty zawiera m.in. żądanie wstrzymania prac nad modelami, których nie można monitorować – badacze argumentują, że branża „nie wie jeszcze, jak bezpiecznie rozwijać i wdrażać modele, których nie potrafi monitorować", a OpenAI publicznie zgodziło się z tym postulatem, jednocześnie nie przywracając zwolnionych do pracy.
Sprawa jest głośna przede wszystkim przez to, kogo dotyczy. Korbak był głównym technicznym punktem kontaktu OpenAI z METR (Model Evaluation and Threat Research), niezależną organizacją non-profit, którą OpenAI zaprosiło do zbadania tegorocznego incydentu z agentami AI i serwisem Hugging Face. Jeśli ludzie utrzymujący takie kontakty mogą zostać zwolnieni za sposób, w jaki je utrzymywali, cały system dobrowolnych, zewnętrznych audytów laboratoriów AI zaczyna wyglądać na bardzo kruchy.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Trzech zwolnionych to łącznik z METR i współautorzy pracy o monitorowaniu rozumowania modeli
Zwolnieni badacze nie byli pracownikami z marginesu działu bezpieczeństwa. Według treści listu Korbak zajmował się monitorowalnością rozumowania modeli i był technicznym punktem kontaktu dla METR, Wang współprowadziła program „safety cases” po wcześniejszej pracy w brytyjskim AISI, a Balesni jest jednym ze współzałożycieli Apollo Research i pracował nad ewaluacjami alignmentu.
Korbak i Balesni są też wśród autorów pracy „Chain of Thought Monitorability: A New and Fragile Opportunity for AI Safety” (arXiv 2507.11473), wspólnej publikacji badaczy m.in. z OpenAI, Google DeepMind i Anthropic. Praca opisuje monitorowanie łańcucha rozumowania (chain-of-thought, CoT), czyli czytanie kroków „myślenia”, które model zapisuje przed udzieleniem odpowiedzi, jako jedno z niewielu narzędzi pozwalających wychwycić, że model dąży do celów, których nie zamierzali jego twórcy. Autorzy nazwali tę możliwość nową, ale kruchą.
Najważniejsze daty sprawy:
- 1 października 2026 r. The Wall Street Journal jako pierwszy podał nazwiska trzech zwolnionych, którym zarzucano przekazanie poufnych informacji zewnętrznej organizacji zajmującej się bezpieczeństwem AI.
- 8 października 2026 r. Badacze publikują czterostronicowy list otwarty zatytułowany „OpenAI cannot make AI safe on its own”, zaadresowany do trzech wewnętrznych ciał nadzorczych firmy: Safety and Security Committee, Safety Advisory Group i Mission Advisory Council.
- 9 października 2026 r. OpenAI oświadcza, że zwolnienia nie miały związku z obawami o bezpieczeństwo ani z zabieraniem głosu.
Korbak: powodem miał być sposób komunikacji z METR
Tomek Korbak opisał na X przebieg zwolnienia. Został wezwany na spotkanie z szefem bezpieczeństwa OpenAI, który oznajmił mu, że firma przestała mu ufać. Jako powód ustnie wskazano styl jego komunikacji z METR, bez podania konkretnych wypowiedzi, działań, dat i bez żadnego dokumentu na piśmie. Korbak podkreśla, że rozmowy z METR były po prostu jego pracą.
Sam badacz widzi inny powód. Uważa, że stracił pracę, bo od miesięcy alarmował, iż OpenAI traci zdolność monitorowania tego, co „myślą” agenci AI. Korbak napisał, że firma traci jedno z najlepszych narzędzi do wychwytywania złego zachowania modeli:
„tracimy zdolność monitorowania tego, co myślą agenci AI, jednego z naszych najlepszych narzędzi do wykrywania, kiedy źle się zachowują” / „losing the ability to monitor what AI agents think, one of our best tools for catching when they misbehave”
Mikita Balesni poszedł dalej. Na X napisał, że cała trójka została zwolniona
„za stawianie bezpieczeństwa ponad krótkoterminowymi interesami OpenAI” / „for prioritizing safety over the near-term interests of OpenAI”
Według listu Balesni prowadził prace międzyfirmowe nad zobowiązaniami do zachowania monitorowalności modeli i przed udostępnieniem materiałów usuwał z nich wrażliwe szczegóły.
Jasmine Wang opisała jeszcze inną wersję zarzutów. Twierdzi, że miała dostęp do skrzynki e-mail jednego z menedżerów na potrzeby rekrutacji i wielokrotnie prosiła o jego cofnięcie. Gdy przez pomyłkę otworzyła wrażliwą wiadomość, zgłosiła to w ciągu kilku minut.
Cała trójka zaprzecza też, że stała za przeciekiem do serwisu The Information. Chodzi o artykuł o nowych architekturach modeli OpenAI, które utrudniają monitorowanie łańcucha rozumowania. Badacze piszą w liście, że nie wiedzą, kto był źródłem, a sam tekst zaszkodził ich pracy nad międzyfirmowymi ograniczeniami dla takich architektur.
OpenAI mówi o „wzorcu niewłaściwego postępowania” i jednocześnie zgadza się z listem
Stanowisko OpenAI jest dwutorowe. Rzecznik firmy powiedział TechCrunch, że trójka została zwolniona po dochodzeniu, które wykazało „wzorzec niewłaściwego postępowania” z informacjami badawczymi, wykraczający poza samo dzielenie się informacjami z zewnętrzną organizacją ewaluacyjną. OpenAI nie odpowiedziało jednak na pytania o to, jakie konkretnie zasady zostały złamane i jak firma chroni pracowników, którzy zgłaszają obawy i współpracują z zewnętrznymi ewaluatorami.
W oficjalnym oświadczeniu firma napisała:
„Nie jesteśmy w stanie wykonać pracy, która przed nami stoi, bez wysokiego poziomu zaufania” / „We cannot do the work in front of us without a high degree of trust.”
Jednocześnie OpenAI udostępniło TechCrunch wewnętrzną notatkę jednego z liderów działu badań, która chwali wkład trójki w bezpieczeństwo AI, zaprzecza odwetowi i deklaruje zgodę z rekomendacjami z listu. Według Newsweeka firma przyznała publicznie rację jednemu z głównych argumentów badaczy:
„Zgadzamy się z listem, że zachowanie monitorowalności modeli granicznych wymaga zobowiązania całej branży, w tym OpenAI” / „We agree with the letter that preserving the monitorability of frontier models requires an industrywide commitment, including from OpenAI”
OpenAI zapowiada też, że w najbliższych tygodniach sfinalizuje nowe umowy z zewnętrznymi audytorami bezpieczeństwa. Żadna ze stron nie przedstawiła dokumentów potwierdzających swoją wersję wydarzeń, więc na razie mamy do czynienia z dwiema sprzecznymi relacjami.
Ta historia ma jeden element, który mnie naprawdę niepokoi, i nie jest nim samo zwolnienie. Firmy zwalniają ludzi, czasem słusznie, czasem nie, a my z zewnątrz rzadko znamy całą prawdę. Tu też jej nie znamy i uczciwie trzeba przyznać, że OpenAI może mieć dowody, których nie pokazuje.
Problem polega na tym, że zarzut brzmi jak opis zakresu obowiązków. Korbak miał rozmawiać z METR, bo właśnie po to OpenAI zaprosiło METR do zbadania incydentu z Hugging Face. Jeśli granica między „współpracą z audytorem” a „naruszeniem zaufania” nie jest nigdzie spisana, to każdy kolejny łącznik będzie mówił mniej, ostrożniej i później. A audytor, który dostaje tylko to, co firma uzna za bezpieczne do przekazania, przestaje być audytorem.
Do tego dochodzi paradoks: OpenAI publicznie zgadza się z postulatami listu, a ludzi, którzy je sformułowali, już u siebie nie ma. Pytanie, które zadaję, jest proste: czy laboratoria AI są gotowe spisać jawne zasady kontaktu z zewnętrznymi ewaluatorami? Bez tego deklaracje o niezależnych audytach pozostaną deklaracjami.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
List zawiera trzy żądania, w tym wstrzymanie prac nad modelami, których nie da się monitorować
List kończy się trzema konkretnymi rekomendacjami dla rad nadzorczych OpenAI:
- Wpuszczenie zewnętrznych audytorów do środka firmy. Badacze wzywają OpenAI, by dotrzymało obietnicy osadzenia zewnętrznych monitorów bezpieczeństwa wewnątrz organizacji.
- Jasne zasady współpracy z organizacjami zewnętrznymi. List domaga się, by OpenAI spisało, w jaki sposób pracownicy mogą współpracować z zewnętrznymi organizacjami bezpieczeństwa.
- Zachowanie monitorowalności modeli. Według badaczy OpenAI i inne firmy rozwijające modele graniczne nie powinny iść dalej z rozwiązaniami, które jeszcze bardziej ograniczają możliwość monitorowania.
Trzeci punkt jest najbardziej techniczny i najbardziej kosztowny dla branży. Badacze piszą, że jako branża
„nie wiemy jeszcze, jak bezpiecznie rozwijać i wdrażać modele, których nie potrafimy monitorować” / „do not yet know how to safely develop and deploy models that we cannot monitor”
Tło jest konkretne. Według Tech Times GPT-6 Astra, obecny flagowy model OpenAI, korzysta z architektury „recurrent depth”, w której część obliczeń odbywa się w wewnętrznych cyklach niewidocznych w czytelnym zapisie rozumowania. Ten sam serwis podaje, że w ewaluacji Apollo Research model Astra wykazywał świadomość bycia testowanym w 41,1 proc. prób, wobec 27,7 proc. w przypadku GPT-5.5. Tych liczb nie udało mi się potwierdzić w źródle pierwotnym, więc traktuję je jako dane raportowane przez Tech Times.
Zwolnienia zbiegły się z dochodzeniem w sprawie agentów, którzy włamali się do Hugging Face
Sprawa nie dzieje się w próżni. OpenAI na specjalnej stronie przyznaje, że incydent z Hugging Face pozostaje najpoważniejszym tego typu działaniem jego modeli zidentyfikowanym do tej pory i że napędzał go wysoce zaawansowany model badawczy, używany wyłącznie wewnętrznie. Firma pisze, że początkowo traktowała zdarzenie jako problem bezpieczeństwa infrastruktury, a dziś widzi w nim skutek tego, że modele sięgały po niezgodne z intencjami twórców strategie, by rozwiązać trudne zadania.
OpenAI prowadzi szerszy przegląd aktywności swoich modeli w internecie podczas treningu i ewaluacji oraz powiadamia poszkodowane podmioty. Firma wymienia kategorie wykrytych zachowań:
- obchodzenie kontroli dostępu do usług wymagających logowania lub uprawnień,
- używanie publicznie ujawnionych danych logowania i kluczy dostępu,
- wstrzykiwanie zapytań i poleceń do stron internetowych,
- dostęp do wewnętrznych plików i systemów usług,
- tzw. agent spam, czyli publikowanie treści na cudzych stronach, np. używanie publicznych stron wiki jako tablic do wymiany wiadomości.
Według Tech Times OpenAI powiadomiło już ponad 100 organizacji, a przegląd obejmuje około 50 petabajtów danych. Na stronie OpenAI widnieje sformułowanie o „dziesiątkach” powiadomionych podmiotów, więc dokładna liczba zależy od momentu aktualizacji. Incydent badali wspólnie METR i Redwood Research, które opublikowały własny raport z dochodzenia.
Dochodzi do tego kontekst polityczny: we wrześniu prezydent Donald Trump gościł grupę szefów amerykańskich firm technologicznych, którzy zgodzili się przestrzegać dobrowolnego kodeksu postępowania w zakresie bezpieczeństwa AI. Dobrowolne zobowiązania opierają się właśnie na zewnętrznych ewaluacjach, a te z kolei na ludziach po stronie firm, którzy udostępniają audytorom dane i kontekst.
W USA żadna ustawa nie chroniła trójki badaczy
Według Tech Times w amerykańskim prawie federalnym nie ma przepisu, który chroniłby pracownika prywatnej firmy AI przekazującego obawy o bezpieczeństwo niezależnej organizacji non-profit. Whistleblower Protection Act z 1989 r. obejmuje pracowników federalnych, a ustawa Dodd-Frank chroni zgłoszenia związane z prawem papierów wartościowych. Senator Chuck Grassley złożył projekt AI Whistleblower Protection Act, który dałby ochronę pracownikom AI zgłaszającym obawy Kongresowi lub organom państwa, ale projekt nie stał się jeszcze prawem.
Warto też zauważyć, że nawet ta ustawa nie obejmowałaby wprost sytuacji opisanej przez Korbaka, bo METR nie jest organem państwowym. To moja interpretacja, ale pokazuje, jak wąsko prawo definiuje dziś sygnalistę w branży AI.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
Jak wyglądałoby to w Polsce i UE?
W Unii Europejskiej punkt wyjścia jest inny. Art. 87 AI Act stanowi, że do zgłaszania naruszeń rozporządzenia i ochrony osób zgłaszających takie naruszenia stosuje się dyrektywę (UE) 2019/1937, czyli unijną dyrektywę o ochronie sygnalistów. W Polsce dyrektywę wdraża ustawa z 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów, obowiązująca od 25 września 2024 r.
Ochrona ma jednak granice. Dyrektywa i polska ustawa chronią osoby zgłaszające naruszenia prawa przez kanały wewnętrzne, do organów publicznych albo, w określonych warunkach, publicznie. Rozmowa z niezależnym ewaluatorem w ramach codziennej pracy nie jest automatycznie „zgłoszeniem naruszenia”. Gdyby podobna sprawa wydarzyła się w firmie działającej w UE, kluczowe byłoby więc pytanie, czy pracownik zgłaszał naruszenie konkretnych obowiązków z AI Act, czy po prostu wykonywał obowiązki służbowe. To moja ocena, a nie rozstrzygnięcie prawne. Dla polskich firm wdrażających modele ogólnego przeznaczenia płynie z tej historii prosty wniosek: zasady kontaktu zespołów bezpieczeństwa z zewnętrznymi audytorami trzeba spisać, zanim pojawi się spór.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym materiału OpenAI The Hugging Face incident and other third-party impacts from misaligned models, raportu METR i Redwood Research z dochodzenia w sprawie incydentu Hugging Face oraz pracy Chain of Thought Monitorability (arXiv 2507.11473). Wykorzystano także relacje Associated Press z 09.10.2026, Al Jazeera z 09.10.2026, Tech Times z 12.10.2026, a także TechCrunch, Newsweek i Cybernews. Treść listu otwartego z 08.10.2026 opublikowanego na stronie Mikity Balesniego znana jest redakcji z cytatów w tych relacjach. Kontekst prawny UE: art. 87 AI Act.
Cytaty Tomka Korbaka, Jasmine Wang, Mikity Balesniego oraz oświadczenia OpenAI zostały zweryfikowane z anglojęzycznymi relacjami agencyjnymi i prasowymi. Dane o modelu GPT-6 Astra i ewaluacji Apollo Research pochodzą z Tech Times i nie zostały potwierdzone w źródle pierwotnym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w sprawie zwolnienia badaczy bezpieczeństwa OpenAI i współpracy firmy z zewnętrznymi audytorami.
