Raport Experian „2026 Future of Fraud Forecast” stawia przed branżą finansową niewygodne pytanie: co zrobić, gdy narzędzie obrony staje się jednocześnie narzędziem ataku? Według danych FTC, konsumenci stracili ponad 12,5 miliarda dolarów na skutek oszustw w 2024 roku. Liczba ta nie spada.
Niemal 60% firm odnotowało wzrost strat związanych z fraudem między rokiem 2024 a 2025. Experian twierdzi, że jego rozwiązania do wykrywania oszustw pomogły klientom uniknąć strat szacowanych na 19 miliardów dolarów w 2025 roku. To imponująca cyfra, ale też dobitny dowód na to, jak ogromna stała się skala problemu.
Jeśli chcesz otrzymać raport przed oficjalną premierą oraz zobaczyć nazwę swojej firmy wśród uczestników badania – zostaw adres email na końcu ankiety.
Kiedy AI walczy z AI
Serce raportu stanowi coś, co Experian nazywa „machine-to-machine mayhem”. Chodzi o moment, w którym autonomiczne agenty AI, zaprojektowane do działania w imieniu użytkowników, stają się nieodróżnialne od botów, które przestępcy uruchamiają w identycznym celu. Agentic AI to dziś gorący temat w każdej dyskusji o przyszłości technologii. Ale mało kto mówi wprost o tym, że im bardziej autonomiczny system, tym trudniej wskazać winnego, gdy coś pójdzie nie tak.
Kathleen Peters, chief innovation officer for Fraud and Identity w Experian North America, ujęła to tak:
„Technology is accelerating the evolution of fraud, making it more sophisticated and harder to detect. By combining differentiated data with advanced analytics and cutting-edge technology, businesses can strengthen fraud defences, safeguard consumers, and deliver secure, seamless experiences.” / „Technologia przyspiesza ewolucję oszustw, czyniąc je bardziej wyrafinowanymi i trudniejszymi do wykrycia. Łącząc zróżnicowane dane z zaawansowaną analityką i najnowszymi technologiami, firmy mogą wzmacniać zabezpieczenia przed fraudem, chronić konsumentów i dostarczać bezpieczne, płynne doświadczenia.”
Experian przewiduje, że w 2026 roku branża dotrze do punktu krytycznego, który wymusi poważną dyskusję o odpowiedzialności prawnej w transakcjach inicjowanych przez agenty AI. Amazon już teraz blokuje zewnętrznym agentom AI możliwość przeglądania i dokonywania zakupów na swojej platformie, powołując się na względy bezpieczeństwa i prywatności.
Głos redaktora
To jest właśnie ten moment, w którym entuzjazm wobec agentic AI powinien wyhamować o jeden krok wstecz. Z jednej strony autonomiczne systemy AI naprawdę mogą przyspieszyć i uszczelnić procesy wykrywania fraudu w sposób, jakiego człowiek po prostu nie jest w stanie zapewnić samodzielnie. Z drugiej – raport Experian jasno wskazuje, że te same mechanizmy są aktywnie eksploatowane przez przestępców. Pytanie o odpowiedzialność, gdy AI agent „sam” przeprowadzi fraudulentną transakcję, to już nie scenariusz z przyszłości, to problem prawny i biznesowy, który musi rozwiązać branża dzisiaj. Czy sektor finansowy jest na to gotowy instytucjonalnie? Mam poważne wątpliwości.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Pięć zagrożeń, które wskazuje raport
Experian nie zatrzymuje się na agentic AI. Raport identyfikuje kolejne konkretne trendy zagrożeń na 2026 rok:
- Deepfake’owi kandydaci do pracy – generatywne AI pozwala tworzyć spersonalizowane CV i fałszować wideo w czasie rzeczywistym podczas rozmów rekrutacyjnych. FBI i Departament Sprawiedliwości USA wydały w 2025 roku ostrzeżenia dotyczące potwierdzonych przypadków operatywów z Korei Północnej, którzy w ten sposób dostali się do zatrudnienia w amerykańskich firmach.
- Klonowanie stron internetowych – AI obniżyło koszt i czas tworzenia kopii legalnych serwisów do minimum. Nawet po skutecznym zgłoszeniu takedown fałszywe domeny wracają, skazując zespoły antyfraudowe na tryb ciągłej reakcji.
- Emotionally intelligent scam boty – boty prowadzą dziś skomplikowane oszustwa romantyczne i scenariusze „krewny w potrzebie” bez udziału żywego człowieka. Budują zaufanie przez tygodnie i są coraz trudniejsze do odróżnienia od prawdziwego rozmówcy.
- Luki w urządzeniach smart home – inteligentne zamki, asystenci głosowi i podłączone sprzęty AGD tworzą nowe punkty wejścia do danych osobowych i finansowych.
Dane jakościowe jako fundament
84% decydentów z instytucji finansowych ankietowanych przez Experian wskazuje AI jako priorytet krytyczny lub wysoki w strategii biznesowej na najbliższe dwa lata. Jednocześnie 73% przyznaje, że regulacje wokół AI budzą ich poważny niepokój, a 65% wymienia dane gotowe do użycia przez AI jako jeden z największych problemów wdrożeniowych.
Jakość danych okazuje się czynnikiem numer jeden przy wyborze dostawcy AI. To nie przypadkowy sygnał z rynku. Pokazuje, że instytucje finansowe zdają sobie sprawę, iż model jest tylko tak dobry, jak dane, na których pracuje.
Automatyzacja zgodności z regulacjami
Experian odpowiada też na inny ból branży finansowej, czyli rosnące wymogi regulacyjne. Firma zapowiedziała narzędzie AI-powered Assistant for Model Risk Management. Według badania z 2025 roku, przeprowadzonego wśród ponad 500 globalnych instytucji finansowych:
- 67% ma trudności ze spełnieniem wymogów regulacyjnych w swoim kraju
- 79% odnotowuje coraz częstszy kontakt ze strony nadzorców
- 60% wciąż korzysta z ręcznych procesów compliance
Vijay Mehta, EVP of Global Solutions and Analytics w Experian Software Solutions, skomentował:
„The AI-enabled speed of data analytics and model development is driving unprecedented business opportunities for financial institutions, but it comes with a challenge: global regulations that require time-consuming documentation.” / „Prędkość analityki danych i tworzenia modeli, możliwa dzięki AI, otwiera przed instytucjami finansowymi bezprecedensowe możliwości biznesowe, ale niesie też wyzwanie: globalne regulacje wymagają czasochłonnej dokumentacji.”
Wyścig zbrojeń trwa
Raport Experian to w istocie dokumentacja trwającego wyścigu zbrojeń. Instytucje finansowe inwestują w AI, żeby wykrywać fraud szybciej i skuteczniej, ale przestępcy sięgają po te same narzędzia, żeby atakować szybciej i na większą skalę. Kto wygra, zależy od tego, kto będzie dysponować lepszymi danymi, lepszą infrastrukturą i sprytniejszą strategią zarządzania ryzykiem.
Odpowiedź na pytanie „czy AI w finansach to szansa czy zagrożenie” brzmi coraz wyraźniej: jedno i drugie, jednocześnie.
