Alex Karp, prezes Palantir Technologies, twierdzi, że w epoce sztucznej inteligencji pewną przyszłość zawodową mają dwie grupy: ludzie z przygotowaniem zawodowym oraz osoby neuroatypowe. Wypowiedź z marcowego wywiadu dla programu TBPN przypomniał 10 października 2026 r. magazyn Fortune, a Palantir od miesięcy rekrutuje zgodnie z tą tezą: prowadzi osobny nabór dla osób neuroatypowych i płatny program dla absolwentów szkół średnich, którzy rezygnują ze studiów.
- Alex Karp, prezes Palantir Technologies, twierdzi, że w epoce AI pewną przyszłość zawodową mają dwie grupy: osoby z przygotowaniem zawodowym (np. elektrycy, hydraulicy) oraz osoby neuroatypowe, bo AI przejmuje proste programowanie, usługi prawnicze i podstawowe czytanie oraz pisanie.
- Palantir uruchomił dwa programy rekrutacyjne zgodne z tą tezą: Neurodivergent Fellowship dla osób neuroatypowych (z ostatnią rundą rozmów prowadzoną przez samego Karpa) oraz Meritocracy Fellowship – czteromiesięczny płatny staż za 5400 dolarów miesięcznie dla absolwentów szkół średnich bez studiów, do którego w pierwszej edycji spośród ponad 500 zgłoszeń przyjęto 22 osoby.
- Gartner prognozuje, że do 2027 r. 20 proc. działów sprzedaży w firmach z listy Fortune 500 będzie aktywnie rekrutować osoby neuroatypowe, jednak prognoza dotyczy wyłącznie działów sprzedaży, a nie całych korporacji.
Chcesz czytać więcej treści związanych z AI?
Dodaj AIPORT.pl do preferowanych źródeł Google
Karp wskazał dwie grupy, które nie muszą bać się AI
Alex Karp powiedział to 12 marca 2026 r. w rozmowie z Johnem Cooganem i Jordim Haysem, prowadzącymi TBPN, nagranej przy okazji konferencji Palantira AIPCon 9 w stanie Maryland. Zdaniem Karpa są dwa sposoby, by wiedzieć, że ma się przed sobą przyszłość:
„Jeden: masz jakieś przygotowanie zawodowe. Dwa: jesteś neuroatypowy” / „One, you have some vocational training. Or two, you’re neurodivergent.”
Pierwsza grupa to fachowcy, na przykład elektrycy i hydraulicy. Ich pracę trudno zautomatyzować, a popyt na nią w USA rośnie wraz z budową centrów danych. Druga grupa jest dla Karpa sprawą osobistą, bo prezes Palantira od lat mówi publicznie o własnej dysleksji.
Karp rozciągnął przy tym pojęcie neuroatypowości daleko poza diagnozy takie jak ADHD, autyzm czy dysleksja i objął nim właściwie każdego, kto wybiera nietypową ścieżkę kariery. Według Karpa AI przejmuje proste programowanie, proste usługi prawnicze oraz podstawowe czytanie i pisanie, przez co hierarchia cenionych umiejętności się odwraca. Osoby o standardowym zestawie kompetencji muszą w jego ocenie nauczyć się myśleć bardziej jak artyści: patrzeć na problem z innej strony i budować coś własnego.
Palantir prowadzi dwa programy rekrutacyjne zgodne z tezą prezesa
Palantir nie wymaga od kandydatów neuroatypowości, ale traktuje ją jako przewagę i zbudował wokół tego osobne ścieżki naboru:
- Neurodivergent Fellowship. Program powstał po tym, jak nagranie Karpa, który nie mógł usiedzieć w miejscu podczas grudniowego szczytu DealBook dziennika The New York Times, rozeszło się po sieci. W ogłoszeniu Palantir pisze, że rozpoznawanie wzorców, nieliniowe myślenie i hiperfokus dają osobom neuroatypowym przewagę w świecie dużych modeli językowych. Przyjęci stają się pełnoetatowymi pracownikami i podlegają tym samym wymaganiom co pozostali inżynierowie firmy. Ostatnią rundę rozmów ma prowadzić sam Karp.
- Meritocracy Fellowship. To czteromiesięczny płatny staż dla świeżych absolwentów szkół średnich, którzy nie poszli na studia. Do pierwszej edycji zgłosiło się ponad 500 osób, a Palantir przyjął 22. Uczestnikom edycji jesiennej 2026 firma zaoferowała 5400 dolarów stypendium miesięcznie, a najlepsi mogą dostać propozycję stałej pracy.
Palantir zastrzega w ogłoszeniu o Neurodivergent Fellowship:
„To nie jest inicjatywa na rzecz różnorodności” / „This is not a diversity initiative.”
W formularzu zgłoszeniowym kandydaci mają wyjaśnić, dlaczego trafia do nich przesłanie Karpa z wpisu firmy w serwisie X: https://twitter.com/PalantirTech/status/1997720487187636260
Czytam tę wypowiedź z rezerwą. Alex Karp sprzedaje oprogramowanie, które automatyzuje pracę biurową, więc opowieść o końcu „zwykłych” kompetencji jest też opowieścią sprzedażową. Sam ma trzy dyplomy, w tym doktorat z filozofii, a młodym ludziom radzi omijać uczelnie.
Druga rzecz: Karp używa słowa „neuroatypowy” tak szeroko, że zaczyna ono oznaczać po prostu „niekonwencjonalny”. To wygodne dla rekrutera Palantira, mniej dla osób z diagnozą ADHD czy spektrum autyzmu, które na co dzień mierzą się z rynkiem pracy niedostosowanym do ich potrzeb. Diagnoza nie jest supermocą ani gwarancją zatrudnienia.
Jedno Karpowi oddaję: nie poprzestał na deklaracjach. Palantir zatrudnia tak, jak mówi jego prezes, i za kilka lat będzie można sprawdzić, co z tych 22 nastolatków i stypendystów wyrosło. Pytanie, na które nie znam odpowiedzi: ilu firmom poza Palantirem starczy cierpliwości, żeby zrobić to samo?
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl
Wypełnij formularz, a my skontaktujemy się z Tobą, aby upewnić się czego potrzebujesz.
Prognoza Gartnera dotyczy działów sprzedaży, a skala programów Palantira jest niewielka
Fortune zestawia słowa Karpa z prognozą firmy analitycznej Gartner, ale ta prognoza jest węższa, niż sugeruje jej skrótowy opis. Gartner przewiduje, że do 2027 r. 20 proc. działów sprzedaży w firmach z listy Fortune 500 będzie aktywnie rekrutować osoby neuroatypowe, w tym z autyzmem, ADHD i dysleksją. Komunikat pochodzi z 29 lutego 2024 r. i mówi o działach sprzedaży, a nie o całych korporacjach.
Warto też znać proporcje. Palantir zatrudniał na koniec 2025 r. ponad 4400 osób, o 13 proc. więcej niż rok wcześniej. Pierwsza edycja Meritocracy Fellowship to 22 osoby, czyli około 0,5 proc. tej załogi. Programy Palantira są na razie eksperymentem, a nie masową zmianą sposobu zatrudniania.
Microsoft i Anthropic bronią studiów humanistycznych
Karp twierdzi, że AI zniszczy miejsca pracy dla humanistów. Na początku 2026 r. podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos podał siebie jako przykład: absolwent filozofii z elitarnej uczelni bez dodatkowych umiejętności będzie miał kłopot ze sprzedaniem swoich kompetencji. Karp ma licencjat z Haverford College, dyplom prawniczy Uniwersytetu Stanforda i doktorat Uniwersytetu Goethego we Frankfurcie.
Odmienne zdanie mają inni szefowie firm technologicznych. Jaime Teevan, główna naukowczyni Microsoftu, powiedziała dziennikowi The Wall Street Journal, że krytyczne myślenie, elastyczność i gotowość do eksperymentowania wymagają wysiłku intelektualnego, a tego uczy tradycyjne wykształcenie humanistyczne. Daniela Amodei, współzałożycielka Anthropic, mówiła w lutym stacji ABC News, że studiowanie humanistyki będzie ważniejsze niż kiedykolwiek, a Anthropic szuka ludzi komunikatywnych, empatycznych i ciekawych świata.
Za każdą polską firmą AI stoi konkretny człowiek z imieniem i nazwiskiem, często ten sam w kilku miejscach naraz, i to właśnie ludzie, nie tabelki finansowania, są prawdziwym bohaterem tego artykułu.
W Polsce brakuje elektryków i spawaczy, a neuroróżnorodność w firmach to wciąż temat pomijany
Pierwsza część tezy Karpa ma w Polsce pokrycie w danych, choć z zastrzeżeniem. Barometr zawodów 2026, badanie realizowane na zlecenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej i koordynowane przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie, wskazuje 17 zawodów deficytowych, 151 zrównoważonych i ani jednego nadwyżkowego. Na liście deficytowych są między innymi elektrycy i energetycy, spawacze, monterzy instalacji budowlanych oraz operatorzy sprzętu do robót ziemnych. Zastrzeżenie: liczba zawodów deficytowych spada, z 29 w 2024 r. przez 23 w 2025 r. do 17 obecnie.
Z drugą częścią jest gorzej. Z ankiety projektu Altera, przeprowadzonej w serwisie LinkedIn i opisanej w marcu 2026 r. przez XYZ, wynika, że tylko 5 proc. polskich organizacji uwzględnia w ocenach pracowniczych sposób funkcjonowania osób neuroatypowych, a 8 proc. dostosowuje do nich wdrożenie do pracy. Połowa ankietowanych nigdy nie słyszała, żeby temat neuroróżnorodności pojawił się w ich firmie. Ankieta na LinkedInie nie jest badaniem reprezentatywnym, ale pokazuje dystans między deklaracjami Palantira a polską codziennością. Wyjątki istnieją: EY Polska prowadzi z fundacją asperIT program Neurodiversity Center of Excellence z osobną rekrutacją dla kandydatów neuroatypowych.
Źródła i metodologia
Artykuł powstał na podstawie analizy redakcji AIPORT.pl oraz dodatkowych źródeł, w tym publikacji Fortune z dnia 10.10.2026 (pierwotnie z 24.03.2026), ogłoszenia rekrutacyjnego Palantir Technologies: Neurodivergent Fellowship oraz komunikatu prasowego Gartner z dnia 29.02.2024. Wykorzystano także relację Business Insider z wywiadu Alexa Karpa dla TBPN z 12.03.2026 oraz dane o zatrudnieniu z raportu rocznego Palantira. Polski kontekst opracowano na podstawie raportu Barometr zawodów 2026, publikacji XYZ o ankiecie projektu Altera i informacji EY Polska.
Cytaty Alexa Karpa, prezesa Palantir Technologies, oraz fragment ogłoszenia Palantira zostały zweryfikowane z oryginalnym anglojęzycznym materiałem źródłowym.
Komentarz redakcyjny i ocena kontekstu branżowego: Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl.
Artykuł będzie aktualizowany w miarę pojawiania się nowych informacji w temacie programów rekrutacyjnych Palantira i wpływu AI na rynek pracy.
