Deutsche Bank zrobił coś, co można nazwać eksperymentem meta-poziomowym: zapytał sztuczną inteligencję, jak planuje niszczyć miejsca pracy. I dostał konkretną odpowiedź. Instytut Badawczy banku wykorzystał własne narzędzie AI o nazwie dbLumina, oparte na modelu Gemini 2.5 Pro od Google, do przeprowadzenia głębokiej analizy globalnej gospodarki. Raport nosi tytuł „What AI Says About AI Eating Itself and the World” i nie pozostawia złudzeń.
Wyniki są niepokojące, ale jednocześnie zaskakująco… rozsądne.
AI zjada własny ogon – sektor technologiczny na celowniku
Najbardziej ironiczny wniosek raportu: branża, która buduje narzędzia AI, jest jednocześnie jedną z najbardziej narażonych na ich skutki. Sektor IT i oprogramowania oparty jest na logice i wzorcach – a to dokładnie to, co AI potrafi automatyzować najlepiej.
Już teraz ponad 85% programistów korzysta z asystentów kodowania opartych na AI, osiągając wzrost produktywności sięgający 60%. To brzmi świetnie dla firm, ale rodzi poważne pytania o rynek pracy w branży. Nie bez powodu inwestorzy są w panice – tzw. „SaaSpocalypse”, czyli dwutygodniowa wyprzedaż akcji spółek software’owych warta 2 biliony dolarów, pokazuje, że rynek to wyczuwa.
Finanse i obsługa klienta – następne w kolejce
AI wskazała też sektor finansowy, a szczególnie zarządzanie majątkiem. Prognoza jest konkretna: do 2027 roku narzędzia oparte na AI mogą stać się głównym źródłem porad finansowych dla niemal 80% inwestorów detalicznych. Robo-doradcy nie są już egzotyką – stają się standardem.
Obsługa klienta ma zmienić się jeszcze szybciej. Raport przewiduje, że AI przejmie do 75% wszystkich interakcji z klientami już w 2026 roku. Na celowniku znalazły się też media i rozrywka – generatywne AI przestaje tylko analizować treści, zaczyna je tworzyć i bezpośrednio konkuruje z ludzkimi twórcami.
Piotr Wolniewicz, Redaktor Naczelny AIPORT.pl: Mam mieszane uczucia wobec tego raportu. Z jednej strony, to wartościowe ćwiczenie intelektualne – zapytać system AI o jego własny wpływ i zobaczyć, co odpowie. Z drugiej, musimy pamiętać, że model językowy nie „wie”, co zrobi w przyszłości. On odtwarza to, co przeczytał – czyli obecny konsensus analityków i mediów. Czy to nie jest trochę jak pytanie lustra, jak wygląda ściana za nami? Ale jest tu też coś cennego: raport szczerze wskazuje na ograniczenia AI, na sektory odporne i na to, że transformacja nie musi oznaczać katastrofy. Pytanie, na które nie znam odpowiedzi, brzmi: czy 170 milionów nowych miejsc pracy, które AI ma rzekomo stworzyć, powstanie wystarczająco szybko i w wystarczająco dostępnych lokalizacjach, żeby zrekompensować likwidację 92 milionów istniejących? To nie jest pytanie ekonomiczne. To pytanie społeczne.
Gdzie AI jeszcze nie dotrze – czyli ludzkie „safe zones”
Raport wykazuje też pewną skromność. AI przyznaje, że istnieją obszary, w których człowiek pozostaje niezastąpiony, przynajmniej na razie:
- Opieka i empatia – pielęgniarstwo, terapia, edukacja wczesnodziecięca
- Praca fizyczna w nieprzewidywalnych środowiskach – hydraulicy, cieśle, budowlańcy
- Strategiczne przywództwo – złożone negocjacje korporacyjne, decyzje oparte na intuicji
To ciekawe przyznanie się do słabości. System, który potrafi napisać artykuł, narysować grafikę czy przeprowadzić analizę finansową, nie potrafi wymienić rury w starym bloku z niestandardowymi połączeniami.
Wielkie przetasowanie, nie apokalipsa
Analitycy Deutsche Bank Jim Reid i Adrian Cox ocenili, że AI dała „wierny obraz obecnego konsensusu”. Ale dodali ważne zastrzeżenie: maszyna prawdopodobnie niedoszacowała fizycznych barier swojej ekspansji – ogromnego zapotrzebowania na energię dla centrów danych i problemów z jakością danych.
Ostateczny bilans według raportu: do 2030 roku AI może zlikwidować 92 miliony miejsc pracy, ale jednocześnie stworzyć 170 milionów nowych. Netto – zysk dla globalnej siły roboczej. Jednak do tego czasu nawet 30% godzin pracy wykonywanych dziś w USA może zostać zautomatyzowanych, co wymusi nawet 12 milionów zawodowych przekwalifikowań.
Wielkie przetasowanie. Nie apokalipsa – ale też nie piknik.
