Ponad 12% amerykańskich nastolatków korzysta z chatbotów AI po wsparcie emocjonalne lub radę życiową. Brzmi jak margines? Przy skali populacji USA to miliony młodych ludzi, którzy zamiast do przyjaciela czy rodzica, zwracają się do algorytmu.
Tak wynika z najnowszego raportu Pew Research Center opublikowanego 24 lutego 2026 roku. Badanie przynosi ciekawy, ale też niepokojący obraz tego, jak głęboko AI weszła w codzienne życie amerykańskiej młodzieży.
Szkoła, informacja i… rozmowa
Nie zaskakuje fakt, że nastolatkowie najchętniej używają AI do wyszukiwania informacji (57%) i pomocy w nauce (54%). To dość naturalne zastosowania. Bardziej zastanawiające jest to, że 16% nastolatków prowadzi z chatbotem luźne rozmowy, a 12% traktuje go jako źródło wsparcia emocjonalnego.
ChatGPT, Claude, Grok i podobne narzędzia nie zostały zaprojektowane do roli terapeuty ani przyjaciela. To narzędzia ogólnego przeznaczenia, które potrafią odpowiednio brzmieć, ale niekoniecznie odpowiednio pomagać.
„Są izolujące. Jeśli nie gorsze”
Dr Nick Haber ze Stanforda, który bada potencjał terapeutyczny modeli językowych, ujął to wprost:
„We are social creatures, and there’s certainly a challenge that these systems can be isolating. There are a lot of instances where people can engage with these tools and then can become not grounded to the outside world of facts, and not grounded in connection to the interpersonal, which can lead to pretty isolating — if not worse — effects.”
To nie jest straszenie dla strachu. Character.AI, jeden z popularniejszych chatbotów wśród nastolatków, musiał zablokować dostęp dla użytkowników poniżej 18. roku życia po tym, jak doszło do dwóch samobójstw nastolatków, którzy przez długi czas prowadzili intensywne rozmowy z botami platformy. Sprawy trafiły do sądów.
Komentarz Piotra Wolniewicza, Redaktora Naczelnego AIPORT.pl:
Patrzę na te liczby i widzę dwie rzeczy jednocześnie. Z jednej strony – dobrze, że dzieci mają dostęp do narzędzia, które nie ocenia, jest dostępne o trzeciej w nocy i nie ma złego dnia. Dla kogoś, kto nie ma z kim porozmawiać, to może być realna różnica. Z drugiej strony – chatbot nie wie, kiedy sytuacja wymaga interwencji. Nie zadzwoni po pomoc. Nie powie rodzicom. Pytanie, które naprawdę powinniśmy sobie zadawać, brzmi: czy te narzędzia wiedzą, kiedy powinny przyznać się do własnych ograniczeń i odesłać do człowieka? Bo dziś często tego nie robią.
Rodzice nie wiedzą. Albo nie chcą wiedzieć.
Raport ujawnia też ciekawą lukę percepcji. Według badania:
- 64% nastolatków przyznaje, że korzysta z chatbotów AI
- Tylko 51% rodziców uważa, że ich dziecko w ogóle ich używa
- 79% rodziców akceptuje AI jako narzędzie do wyszukiwania informacji
- Zaledwie 18% rodziców zgadza się na to, by dziecko szukało u chatbota wsparcia emocjonalnego
- 58% rodziców jednoznacznie sprzeciwia się takiemu zastosowaniu
Trzynaście punktów procentowych różnicy między tym, co robią dzieci a tym, co widzą rodzice. To dużo. I to tylko ta część, którą nastolatkowie sami deklarują.
Branża nie ma spójnej odpowiedzi
OpenAI wycofało model GPT-4o po tym, jak okazał się wyjątkowo sycofantyczny i emocjonalnie angażujący – użytkownicy zaczęli traktować go jak bliską osobę, a jego wyłączenie wywołało falę protestów. To pokazuje skalę przywiązania, które AI potrafi wytworzyć.
Firmy technologiczne wciąż nie wypracowały jednolitego podejścia do kwestii bezpieczeństwa emocjonalnego użytkowników, szczególnie tych nieletnich. Jedne blokują dostęp, inne wycofują modele, jeszcze inne twierdzą, że problem nie leży po ich stronie.
Co myślą sami nastolatkowie?
Wbrew pozorom młodzież nie jest bezkrytyczna wobec AI. Zapytani o wpływ tej technologii na społeczeństwo w perspektywie 20 lat:
- 31% widzi pozytywny wpływ
- 26% spodziewa się negatywnych konsekwencji
- reszta nie ma zdania lub wskazuje na mieszane efekty
To rozkład, który zaskakuje swoją dojrzałością. Nastolatkowie używają tych narzędzi, ale niekoniecznie im ufają na ślepo.
Pytanie pozostaje otwarte: kto bierze odpowiedzialność za to, co dzieje się, gdy 14-latek o drugiej w nocy zwierza się chatbotowi z myśli, których nie powie nikomu innemu?
